Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/595 K.2024/184

Taraflar arasında görülen davada Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten ve üye hakimin görüşleri alındıktan sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, taraflar arasında bulunan ticari ilişki nedeniyle müvekkilinin cam suyu siparişi ve bunun karşılığında 50.000,00 TL bedelli çeki davalıya malın teslimi için avans olarak peşinen verdiğini ancak, müvekkilinin davalıdan mal teslimi talebinde bulunmasına rağmen davalının müvekkilini oyaladığını ve mal tesliminin yapılmadığını, davalıya ihtarname gönderildiğini ancak davalı tarafından ödeme de yapılmadığını, bu nedenle davalının sebepsiz zenginleştiği ileri sürerek, 47.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, ihtarnameler, bilirkişi raporu, banka müzekkere cevapları, Yüksek Mahkeme ilamları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacı ile davalı arasında 2019 yılından süregelen ticari ilişki olduğu, bu ticari ilişki çerçevesinde davacının tanesi KDV dahil 7,00 TL'den ... marka ve -20 derece olan 7.142 adet cam suyu alımına ilişkin davalıya sipariş verdiği, bu sipariş kapsamında avans olarak keşide tarihi 28/02/2021, seri numarası .... ve bedeli 50.000,00 TL olan çekin verildiği,

dava öncesi davalı tarafından verilen cevabi ihtarnamede dava konusu çekin 20.000,00 TL'lik kısmının önceki ticari ilişkiden kalma borca mahsup edildiği, 30.000,00 TL'lik kısmın ise 7.142 adet sipariş için avans olarak verildiği, avans olarak verilen kısmın gönderilen ürünlerin değerini karşılamadığı ve hali hazırda 10.000,00 TL bakiye borcun kaldığı ifade edildiği, yukarıda detayı verilen T.C.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 25/01/2022 Tarih ve 2021/7956 Esas-2022/622 Karar sayılı ilamı ile T.C.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 23/01/2017 Tarih ve 2016/4087 Esas-2017/261 Karar sayılı ilamı çerçevesinde usulüne uygun olarak ihtar çıkarıldığı ancak davalı tarafından ticari defter ve belgelerin ibrazından kaçınıldığı, davacının incelenen ticari defter ve belgelerinin açılış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, muhasebe usul ve prensiplerine uygun olarak tutulduğu, yevmiye defterinin kapanış tasdiklerinin yaptırıldığı, davacının ticari defter ve belgelerinin 6100 Sayılı Kanun gereğince lehine delil niteliği taşıdığı, incelenen kayıtlarda taraflar arasında 2019 yılında beri ticari ilişki olduğu,

dava konusu çekin davacının ticari kayıtlarında avans olarak işlendiği, açık cari hesap kayıtlarının tetkiki neticesinde davacının davalıdan 47.086,04 TL tutarında alacaklı göründüğü, bilirkişi raporunun davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen herhangi bir itirazda bulunulmadığı T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18/02/2021 Tarih ve 2018/10(21)-94 Esas-2021/111 Karar sayılı ilamı, T.C.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 25/01/2022 Tarih ve 2021/7956 Esas-2022/622 Karar sayılı ilamı ile T.C.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 23/01/2017 Tarih ve 2016/4087 Esas-2017/261 Karar sayılı ilamı emsal alınarak davalının defterlerini sunmayarak davacının ticari defter kayıtlarının HMK 222. maddeye göre lehine delil oluşturup oluşturmadığının tam olarak incelenebilmesine engel olduğundan davacı incelenen defter kayıtlarının davacı lehine delil oluşturduğunun kabulü gerektiği anlaşılmakla ve davacının talebiyle bağlı kalınarak davasının 47.000,00 TL üzerinden kabulüne..." gerekçesiyle, davanın kabulü ile 47.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, yargılama boyunca tüm tebligatların müvekkili şirketin UETS adresine çıkarıldığını, müvekkilinin bu tebligatlara işletmesel nedenlerle zamanında muttali olamadığını ve davanın çekişmesiz olarak sonuçlandırıldığını, dava konusu tutarın avans olduğunu, bu avansın taraflar arasındaki cari hesap sözleşmesi kapsamında müvekkiline ödendiğinin anlaşıldığını, cari hesap sözleşmesi feshedilmediği sürece taraflardan birinin verdiği avansın iadesi için muacceliyet şartı gerçekleşmiş olmayacağını, davacının gerek arabuluculuk başvurusunda gerekse dava dilekçesinde açıkça sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayandığını,

mahkemece ön inceleme zaptında davanın "Satış sözleşmesinde satıcının temerrüdü dolayısıyla satış bedelinin iadesi talepli alacak davası" şeklinde hatalı vasıflandırdığını, gerekçeli kararda da talebin dışına çıkıldığını ve dava türünün "Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)" olarak belirtildiğini, davacının dava dilekçesinde müvekkili şirketin ticari defterlerine de delil olarak dayanıldığını, mahkemece ilgili vergi dairesinden Ba/Bs formlarının istenmesi gerekirken yalnızca davacının kayıtları üzerinden bir inceleme yapılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

müvekkili şirketin ne avans ne de eksik teslim suretiyle davacı şirkete bir borcu bulunmadığını ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, sebepsiz zenginleşme iddiasına dayalı alacağın tahsili istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Öncelikle, davalı tarafça dava dilekçesinden itibaren tüm tebligatların davalı şirketin elektronik posta adresine çıkarıldığı, tebligatlara işletmesel nedenlerle zamanında muttali olunamadığı, bu nedenle savunma hakkının kısıtlandığı iddia edilmiş ise de, tebligatların şirketin elektronik posta adresine tebliğ edilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığından davalının savunma hakkının kısıtlandığına yönelik istinaf istemi yerinde görülmediği gibi, davanın yanlış nitelendirilerek talep aşımı yapıldığı yönündeki istinaf istemi de kararın kaldırılmasına gerekçe yapılacak bir sebep olarak görülmemiştir.

İşin esasının incelenmesinde de, mahkemece davalıya defter ibrazı için ihtarlı kesin süre verildiği, verilen kesin süre içerisinde davalı tarafça defter ibraz edilmediği, mahkemece de davacı defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak benimsenen bilirkişi raporu uyarınca karar verildiği anlaşılmış olmakla, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf istemleri ile davalı tarafından yargılama sırasında ileri sürülmeyen hususların istinaf aşamasında da ileri sürülemeyeceği nazara alındığında, davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm istinaf istemlerinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır