Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/599 K.2024/856

Taraflar arasında görülen davada Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas -...Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten ve üye hakimin görüşleri alındıktan sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, uyuşmazlık konusu tesisle ilgili olarak taraflar arasında "Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşması" imzalandığını, sistem kullanım/dağıtım bedelinin ise davalı tarafından hazırlanarak EPDK tarafından yayımlanan tarifelere göre belirlendiğini, 1 Ocak 2017 itibarıyla üreticiler arasında ayrıma gidilerek,

lisanssız üreticilerin dağıtım sistemi üzerinde ek maliyet oluşturduğu gerekçesiyle, lisanssız üreticilerden daha fazla sistem kullanım/dağıtım bedeli alınmaya başlandığını, tamamen aynı hizmeti aldığı ve aralarında herhangi bir ayrım yapılmasına hukuken imkan olmadığı halde müvekkili şirketten ürettiği her bir kWh elektrik enerjisi başına neredeyse 10 kat oranında artırım yapılmak suretiyle sistem kullanım/dağıtım bedeli alındığını bu hususun hukuka aykırı olduğunu, toplam alacak miktarının yargılama aşamasında yapılacak bilirkişi incelemesiyle ortaya çıkacağını, dava konusu tahsilatın, Elektrik Piyasası Kanununa aykırı olduğunu,

müvekkili şirketten fazla tahsilat yapılmasına herhangi bir sebep bulunmadığını ileri sürerek, davanın belirsiz alacak davası olarak kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili şirketten dava tarihine kadar fazladan tahsil edilen sistem kullanım/dağıtım bedelleri yanında bunlara işletilen KDV'lerle birlikte oluşan toplam tutar için şimdilik 1.000,00 TL alacağın davalıdan tahsiline, alacağa konu bedellere,

her bir faturada fazla ödenen tutarlara ödeme tarihlerinden itibaren işletilecek bankalarca mevduata uygulanan azami faiz veya herhalükarda en yüksek ticari faiz/değişen oranda avans faizi uygulanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, tarifelerin üstün kamu iradesi tarafından herkes için bağlayıcı nitelikte olmak üzere EPDK tarafından belirlendiğini, davaya bakmakla idari yargının görevli olduğunu, davanın EPDK tarafından düzenlenen tarifeye dayalı olarak yapılan faturalandırmalara karşı açılmış bulunduğundan öncelikle pasif husumetin temelde EPDK'ye yöneltilmesi gerektiğini, davacının görevli tedarik şirketine itiraz etmeden doğrudan dava açmasının ve belirsiz alacak davası olarak açmasının mümkün olmadığını, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin hukuka aykırı bir işleminin söz konusu olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...6446 Sayılı Kanunun 17 ve devamı maddelerinde açıkça ifade edildiği üzere MEDAŞ'ın, EPDK tarafından onaylanan tarifeleri uygulamakla yükümlü olduğu, davalının, EPDK tarafından onaylanan tarifelerde belirlenen oranlar/kalemler dışında herhangi bir ücret ya da oran belirleyemeyeceği, bir başka ifade ile lisanslı ya da lisanssız elektrik üreticilerine uygulanacak olan tarifenin belirleyicisinin EPDK olduğu, davalının sadece belirlenen tarifeler çerçevesinde fatura tahakkuk ettirerek tarifelerin uygulayıcısı olduğu,

dolayısıyla davalının lisanslı üreticiler ile lisanssız üreticilerden farklı dağıtım tarifesi uygulanmasına bir dahli olmadığı, yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 11/09/2018 Tarih ve 2017/10926 Esas-2018/8303 Karar sayılı ilamı ile T.C.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 13/10/2010 Tarih ve 2010/13-406 Esas-2010/503 Karar sayılı ilamında ifade edildiği üzere ilgili düzenleyici ve denetleyici kurullarca onaylanan tarife uyarınca alınan ücretlerin/bedellerin yasal olduğu, idari yargıda iptal davasına konu edilmediği sürece tarifede belirlenen miktar üzerinden ücret/bedel alınmasında kanuna aykırı bir husus bulunmadığı, nitekim İdare yargıda EPDK tarafından yayımlanan ve lisanslı üreticiler ile lisanssız üreticiler arasında elektrik üretimi yönüyle herhangi bir fark bulunmamasına rağmen dağıtım bedelinde farklılaştırmaya gidildiği,

lisansı üreticiler ile lisansız üreticiler tarafından aynı dağıtım bedeli ödenirken, sonraki tarifeler ile lisanssız üreticilerin ayrıştırılarak daha yüksek dağıtım bedeli ödemelerinin öngörüldüğü, yapılan tarife değişikliğiyle birlikte lisanssız üreticilerin kazanılmış hakkının ihlâl edildiği, lisanssız üreticiler dağıtım sistemine ek bir maliyet getirmediğinden dağıtım bedelinin artırılmasının hukukî gerekçesinin bulunmadığı, dağıtım sistemine bağlantı için gerekli iletim hattı yatırımının finansmanını lisanssız üreticilerin kendilerinin sağladığı,

lisanslı üreticilerin daha düşük sistem kullanım bedeli ödemelerinin rekabet ortamının bozulmasına neden olduğu iddialarıyla tarifelerin iptali için çeşitli davalar açıldığı lakin yukarıda detayı izah edildiği üzere T.C. Danıştay 13. Dairesinin 23/09/2020 Tarih ve 2.... Esas-.... Karar sayılı ilamı ve söz konusu kararın temyizi akabinde T.C. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 04/11/2021 Tarih ve ... Esas-....

Karar sayılı ilamı ile temyiz başvurusunun reddine kesin olarak karar verildiği, her ne kadar dosya kapsamında alınan bilirkişi raporuyla lisanssız elektrik üreticilerinin lisanslı elektrik üreticilerine göre ek maliyet getirmediği rapor edilmiş ise de davalının, İdari Yargıda dava konusu edilen ancak iptal edilmeyen ve 6446 Sayılı Kanunun 17 ve devamı maddeleri gereğince uygulamakla yükümlü olduğu EPDK tarifelerine göre fatura tahakkuk ettirerek tahsil ettiği anlaşılmakla yukarıda detayı verilen T.C.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 11/09/2018 Tarih ve 2017/10926 Esas-2018/8303 Karar sayılı ilamı ile T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 13/10/2010 Tarih ve 2010/13-406 Esas-2010/503 Karar sayılı ilamı da emsal alınarak davacının davasının reddine..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

İhtiyaç fazlası enerji yönünden tartışılan hususun sözleşmeye aykırı tahsilat olduğunu, EPDK tarifesi olmadığını, elektrik tüketicisi olan müvekkilinin, tüketim ihtiyacı olan enerjiyi üretmek için mevzuat hükümleri uyarınca üretim tesisi kurduğunu ve taraflar arasında sistem kullanım anlaşması akdedildiğini, ihtiyaç fazlası enerjinin üreticisi ve sisteme verenin dava dışı görevli tedarik şirketi olduğunun açıkça kabul edildiğini, ihtiyaç fazlası enerjinin mülkiyetinin, henüz davalıya ait şebekeye çıkmadan müvekkilinin elinden çıktığını,

ihtiyaç fazlası enerjinin üreticisi ve sisteme verenin müvekkili olmadığına göre bu enerjiden dolayı müvekkilinden dağıtım bedeli alınmasının da mümkün olmadığını, uyuşmazlık konusu işin, bir nevi taşıma işi olup, taşınacak emtia olan enerjinin henüz dağıtım şebekesine çıkarılmadan müvekkilinin santral sahasında dava dışı şirkete teslim edilmekte olup, bu aşamadan sonra söz konusu enerjinin mülkiyeti ve zilyedliğiyle birlikte dava dışı şirket tarafından şebekeye çıkarıldığını, ihtiyaç fazlası enerji yönünden alınan dağıtım bedelinin EPDK tarifesinin konusu olmadığını,

uyuşmazlık konusu olaya uygulanacak 6446 sayılı Kanunun 17. maddesi hakkında Anayasa Mahkemesi tarafından verilen iptal kararıyla ortaya çıkan hukuki durum çerçevesinde, uyuşmazlık konusu olay bakımından mahkemenin, sahip olduğu yargılama yetkisinden kaçınamayacağını, dava kapsamında alınan bilirkişi raporlarıyla sabit olduğu üzere uyuşmazlık konusu tahsilatların dayanağı olan tarifenin farklılaşmasına sebep olacak şekilde somut bir ek maliyet olmadığının açıkça ortaya çıktığını,

dava kapsamında yaptırılan bilirkişi incelemesiyle lisanssız üreticilerin somut olayda müvekkilinin dağıtım sistemi üzerinde ek maliyet oluşturduğunun somut ve denetime elverişli şekilde tespit edilemediğini, dolayısıyla yukarıdaki sebeplerle lisanslı ve lisanssız elektrik üretimi yapan tesislerin, dağıtım bedeli maliyetleri yönüyle ayrışmadığını yani, lisanssız üreticilerin dağıtım sistemine ek maliyet getirmediklerini, sistem üzerinde ek maliyet oluşturmadığı halde ve tamamen aynı dağıtım hizmeti alan üreticiler arasında bu denli fahiş oranda (10 kat) ayrım yapılmasının kesinlikle dürüstlük kuralına aykırı olduğunu,

uyuşmazlık konusu olaya uygulanacak düzenlemenin normlar hiyerarşisine tabi tutulamayacağı yönündeki kabulün Anayasanın 138. maddesine aykırı olduğunu, davalı tarafından yapılan tahsilatların TTK'nın 20. maddesine aykırı olduğunu, uyuşmazlık konusu fazla tahsilatların mülkiyet hakkının ihlali olduğunu ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, alacak istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda. Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı,

toplanan delillere ve özellikle Dairemizce usul ve yasaya uygun görülen bilirkişi raporuna göre taraflar arasında imzalanan "Lisanssız Elektrik Üreticileri İçin Dağıtım Kullanım Anlaşması" sözleşmesinde dağıtım sistem kullanım bedeli birim fiyatı ile ilgili bir düzenleme bulunmadığı, anlaşma ile mevzuat ve mevzuat değişikliklerinin geçerli olduğunun kabul edildiği, Lisanslı ve Lisanssız GES'lerde üretilen enerji bedellerinin EPDK tarafından belirlendiği, davalı şirketin enerji fiyatını belirleme yetkisinin bulunmadığı, sadece EPDK'nın belirlediği birim fiyatlar üzerinden fatura tahakkuk etme yetkisinin bulunduğu,

EPDK'nın ilgili kararları gereği Lisanslı ve Lisanssız GES'lerin ürettiği enerji bedellerinin birim fiyatlarının farklı olduğu, EPDK'nın bu kararlarına karşı yapılan iptal başvurularının Danıştay tarafından reddedildiği, EPDK kararlarını uygulamakla yükümlü olan davalının yapmış olduğu faturalandırma işlemlerinde fazladan yapılmış tahakkukun bulunmadığı, genel işlem koşuluna aykırılığın bulunmadığı, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin ileri sürdüğü istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı, mahkemece delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği,

davanın reddine ilişkin kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Katip · e-imzalıdır