Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/620 K.2024/784

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan kooperatif üyeliğinin tespiti davasında 15/02/2023 tarihinde tesis edilen karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 30/12/2007 tarihinde tercihli üye olarak davalı kooperatife üye olduğunu, müvekkilinin 54 nolu blok 2 nolu dairenin üyeliğinin sahibi olduğunu, müvekkil üyeliği gerçekleştirilirken dış kapı 56 iken sonradan değişiklik yapılarak ve dış kapının 54 olduğunu, Kooperatif defterlerinden de anlaşılacağı üzere müvekkilin üyeliğe ilişkin tüm bedeli ödediğini, taşınmaza ve üyeliğe ilişkin olarak kendisinden başkaca hiçbir bedel istenmeyeceğinin kooperatif kayıtları ile de sabit olduğunu, haricen öğrendiklerine göre müvekkilinin kooperatife borcu olduğundan bahisle üyelikten ihraç edildiğini,

ancak söz konusu kooperatif kararının hukuken hatalı olduğunu, kooperatifin usulen yapması gereken işlemleri de yapmadığını, dolayısıyla ihtarların süresinde gönderilmemesi, kararlardan müvekkilin haberdar edilmemesi, kanunun açıkça belirttiği sürelere aykırı şekilde usulen de hatalı üyelikten ihraç kararının yerinde olmadığını, ayrıca bugüne kadar aynı üyeliğin başka şahıslara da devredildiğini, kooperatif tarafından gerçekleştirilen kötüniyetli işlemler nedeniyle ciddi bir karışıklığın söz konusu olduğunu, yeni üyeliklerin gündeme gelmemesi,

yeni davaların açılmaması ve müvekkilin de daha fazla mağdur edilmemesi açısından davalı kooperatifin 54 nolu blok, zemin kat, 2 nolu daire açısından üyelik iş ve işlemlerinin durdurulmasına yönelik tebdir kararı verilmesine ve müvekkilin kooperatif üyesi olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava şartının yerine getirilmediğini, TTK gereğince arabuluculuğa başvurulmasının zorunlu olduğunu ancak davacının arabuluculuğa başvurmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, her ne kadar davacı tarafından kooperatifle tercihli üyelik sözleşmesi imzalandığı bu sebeple genel kurulda belirlenen ödemelerden mesul olmayacağı iddia edilmişse de, bu durumun kooperatif kanununa açıkça aykırı olduğunu, Kooperatife üye olanların eşitlik kuralı gereğince diğer üyeler gibi ödeme yapmaları gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...Bilirkişi SMMM .... tarafından düzenlenen 14/06/2022 havale tarihli bilirkişi ek raporunda. "Her türlü takdirin Yüce Mahkemenin olduğunu belirterek. Davalı Vekili Av.... tarafından 09:03/2022 tarihinde Avukat portal üzerinden Konya..Asliye Ticarct Mahkemesine gönderilen üst dilekçenin 2.Maddesinde 2010-2015 yıllara arasında kooperatife yönetim boşluğu oluşmuş olup bu itibarla kooperatife ait herhangi bir kayıtır tutulmadığı beyan edilmiştir.

Sonuç olarak davacı ...'nin 30/12/2007 tarihli alınan karara göre Tercihli üye olarak kooperatife üye olarak kayıt edildiği ve yine alınan karara göre davalıdan alt yapı, elektrik, su , kanalizasyon yapı bedellerinin tahsil edilmeyeceği hususları da kararda açıkça belirtilmiştir. ...KONUT YAPI KOOPERATİPİ'NE ait 2012 Yılından önceki defterler bulunmadığından dolayı, alınan karara göre tahsil edilmesi göreken 28,000.00 YTL ile 30-60 vadelerde 27.000,00 TL lik 2 Adet senedinin tahsil edilip edilmediği teşpit edilememiştir.

Dosyada bulunan ve tarafımıza teslim ediler mevcut bilgiler ışığında 03.03.2021 tarihinde vermiş olduğum bilirkişi raporunda herhangi bir değişiklik yoktur." şeklinde sunulan rapor da dikkate alındığında,

Dava dışı 3. Kişinin davacıya karşı açtığı davalar, takipsizlik kararı, idari yoldan zilyedliğin menine ilişkin karar, davalı yanın ticari defterlerini ibraz etmemesi, her ne kadar mali yükümlülükler yerine getirilmediği sebebi ile üyelikten ihraç kararı alınmışsa da; üyelik bedelinin peşin olarak alındığının değerlendirmesine gelince; üyelik bedeli olarak 2 adet bono alınmıştır. Bu konuda ihtilaf yoktur. Bonolar niteliği gereği aranacak alacak (borç) niteliği taşımaktadır. Davalı bonoların ödenmediğini iddia etmişse de bono asıllarını sunmamıştır. Diğer taraftan davalının 2016 yılı tasdik edilen defter kayıtlarında da herhangi bir üye aidat borcu olmadığı tespit edilmiştir.

Somut olayımızda; davacının peşin bedelli üye olarak kaydedilmesi, başkaca mali yükümlülüğü olmayacağının karar altına alınması, dava dışı 3. Kişinin açtığı davaların, şikayetlerin (idari ve savcılığa yapılan) neticesi, davalının ticari defterlerini ibrazdan kaçınması, bedele ilişkin alınan bonoların hukuki niteliği, bilirkişi raporu, tüm dosya kapsamı, bilgi - belgeler, tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde..." gerekçesiyle davacının davasının kabulü ile; davacı ...'nin (T.C....), davalı ... Konut Yapı Kooperatifi'nin peşin bedelli üye olduğunun tespitine, karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; her ne kadar gerekçede davacı tarafından kooperatifle tercihli üyelik sözleşmesi imzalandığı bu sebeple genel kurulda belirlenen ödemelerden mesul olmayacağı iddia edilmişse de bu durumun kooperatif kanununa aykırı olduğunu, Kooperatife üye olanların eşitlik kuralı gereğince diğer üyeler gibi ödeme yapmaları gerektiğini, Kooperatifler Kanununa aykırı alınan karara dayanılarak davacının ödemeden muaf tutulamayacağını, ayrıca gerekçede davalının ticari defterlerini ibrazdan kaçınması şeklindeki değerlendirmeye de katılmadıklarını,

2009 yılında oluşan yönetim boşluğundan sonra kooperatife genel kurulu toplaması için kayyım atandığını, bundan sonra yeniden yönetim kurulu oluşturulduğunu, önceki defterlerin akıbetinin de bu sebeple bilinmediğini, davacı tarafından da bilindiği üzere kooperatifin borçlu olduğu bir çok dosya bulunması ve özellikle arsa sahipleriyle olan uyuşmazlıklar dikkate alındığında kooperatifin devamı için tüm üyelerin ödeme yapması zorunluluğunun bulunduğunu belirterek; ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Kooperatif üyelikten ihraç kararının iptali ile kooperatif tercihli üye olunduğunun tespiti talebine ilişkindir.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dosya içerisinde bulunan kooperatif kayıtları ile diğer belgelerden; Davacının davalı kooperatif yönetim kurulunun 30/12/2007 tarihli kararı kooperatife üye olarak kaydedildiği, kooperatifin 2015-2016-2017 ve en son 2018 tarihli olağan ve olağanüstü genel kurul hazirun listelerinde davacının isminin bulunduğu, kooperatif yönetim kurulunun 02/11/2018 tarihli kararıyla davacının da aralarında bulunduğu 17 üyenin parasal yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle üyelikten ihraçlarına, ihraç kararlarının ilgili üyelere tebliğine karar verildiği, 07/04/2019 tarihli kooperatif genel kurulu kararıyla davacının da aralarında bulunduğu ihracına karar verilen 14 üyenin isimlerinin genel kurul tutanağına geçirilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16/2. Maddesinde; ortaklıktan çıkartılmaya yönetim kurulunun teklifi üzerine genel kurulca karar verilebileceği, ana sözleşmede hüküm bulunması halinde, çıkartılanın genel kurul kararına itiraz hakkı saklı kalmak üzere bu hususta genel kurulca yönetim kurulunun da yetkilendirilebileceği, yönetim kurulunca verilen çıkarma kararının çıkartılan üyeye tebliğinden itibaren 3 ay içerisinde itiraz davası açılabileceği düzenlenmiştir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. Maddesinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, buna göre bu tür davalarda, mahkemece öncelikle, aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, ilk ihtarnamenin ödemesi 30 gün geciktirilmiş borcu içerip içermediği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği,

bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği, her iki ihtarnamede de bildirilen borç miktarının aynı olup olmadığı tespit edilmeli, tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir. (Yargıtay 15.HD 2021/653 E.- 2021/1007 K. Sayılı ilamı)

Somut olayda davacı, davalı kooperatif yönetim kurulunun aldığı 30/12/2007 tarihli karar gereğince kooperatife tercihli üye olarak kaydının yapıldığını, kendisinin aidat sorumluluğu bulunmadığı halde kooperatif yönetim kurulu kararıyla üyelikten ihraç edildiğini haricen öğrendiğini, üyelikten ihraç kararının hukuka aykırı olduğunu iddia ettiğine göre.

Mahkemece, öncelikle yönetim kurulu ihraç kararının davacıya usulüne uygun şekilde tebliğ edilip edilmediği, ihraç kararı usule uygun şekilde tebliğ edilmişse 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun 16/2.

Maddesi uyarınca davacının kararın tebliğinden itibaren 3 aylık hak düşürücü süre içerisinde eldeki davayı açıp açmadığı, davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığının anlaşılması halinde, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun 27.maddesinde düzenlenen usule uygun şekilde davacıya aidatlarının ödenmesi hususunda iki ihtarname gönderilip gönderilmediği, ihtarnamelerin usule uygun şekilde tebliğ edilip edilmediği, ilk ihtarnamenin ödemesi 30 gün geciktirilmiş borcu içerip içermediği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarnamede 10 gün, ikinci ihtarnamede 1 aylık sürenin verilip verilmediği,

bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği, her iki ihtarnamede de bildirilen borç miktarının aynı olup olmadığı araştırılıp, bu eksikliklerin bulunmaması durumunda ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile ve deliller toplanmadan karardaki gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu anlaşılmakla,

davalının istinaf başvuru talebinin kabulü ile HMK 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, eksiklikler giderilerek ve deliller toplanarak karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır .