Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/630 K.2023/1369

T.C. KONYA BAM ... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ... - ...

T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

...HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : ... KARAR NO : ...

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KONYA ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : ...

NUMARASI

... Esas ... Karar

İSTİNAF EDEN DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : ... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki))

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 09/06/2023

YAZIM TARİHİ : 14/06/2023

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan ipotek davasında 13/04/2023 tarihinde tesis edilen davanın yetkisizlik nedeniyle reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, ...Karayolu 22.km'de akaryakıt istasyonunun, davalının da '...' akaryakıt markasının sahibi olduğunu, taraflar arasında 13.02.2008 başlangıç tarihli ve beş yıl süreli bir ''Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi'' imzalandığını, sözleşme nedeniyle ... ili, ... ilçesi, ... Mah.(Köyü) ... Pafta ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde davalı firma lehine doğmuş ve doğacak borçlara karşılık olarak ...

Tapu Sicil Müdürlüğünün ... tarih ... yevmiye nolu 500.000 TL'lik 1.dereceden %84 değişken faiz ve F.B.K. Süre ile davacının davalı tarafa olan borçlarının teminatını teşkil etmek üzere bir limit borç ipoteği tesis edildiğini, söz konusu ipoteğe dayanak taraflar arasında herhangi bir borç bulunmadığından, ticari ilişkinin de sona ermesi nedeniyle ipoteğin dayanaksız kaldığını ve kaldırılması gerektiğini belirterek; ... ili, ... ilçesi, ... Mah.(Köyü) ...

Pafta ... parsel sayılı taşınmazdaki davalı adına ... Tapu Sicil Müdürlüğünün ... tarih ... yevmiye nolu tesis edilmiş bulunan ipoteğin fekkini, icrai işlemlere konu olmaması adına HMK 389 vd. Maddeleri gereğince teminatsız olarak, olmadığı takdirde makul bir teminat oranında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının zorunlu arabuluculuk yoluna başvurmadan iş bu davayı açmış olup, davanın dava şartı yokluğu sebebiyle reddi gerektiğini, davacı şirketin müvekkili şirketle akdettiği akaryakıt bayilik sözleşmesinin 25.maddesinde ihtilaf halinde davaya bakmaya Mersin Mahkeme ve İcra Daireleri'nin yetkili olduğunun taraflarca kabul edildiğini, davacının, müvekkil lehine iş bu taşınmazın tapu kaydı üzerine 15 yıl süreli intifa hakkı tesis etmeyi ve müvekkil lehine doğmuş ve doğacak borçlarının, cezai şartların teminatını teşkil etmek üzere ipotek vermeyi kabul ettiğini,

müvekkilin de bayinin faaliyette bulunacağı istasyonda kullanılmak üzere davacıya totemli kurumsal kimlik, 3 adet altılı pompa, jeneratör, hava su saati, kompresör, altı adet dalgıç pompa, market rafı, yıkama makinesi ve yağ makinesini ariyet olarak vermeyi, 15 yıllık intifa-kullanım hakkı karşılığı olarak da intifa ve ipotek tesis edildiğinde 100.000 TL, pompa satışı başladığında 225.000 TL olmak üzere toplam 325.000 TL'sini intifa hakkı karşılığı vermeyi kabul ettiğini, davacının her sözleşme yılında müvekkilden 1.200 ton (1420 metreküp) beyaz ürün(benzinler ve motorin) satın almayı,

aksi takdirde satın almadığı her bir metreküp için 75 USD cezai şart olarak ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, müvekkilin sözleşme ve sözleşmeye ek olarak akdedilen protokol gereğince üzerine düşen tüm edimleri yerine getirdiğini, müvekkilin davacıdan intifa hakkı sebebiyle en az 300.000,00 TL alacaklı olduğunu, davacı yana 5 yılı aşan süreler bakımından müvekkil şirket tarafından sağlanan kazanımların eksik kalan ve tamamlanamayan süreye ilişkin tutarının ödenmesi için ihtarname gönderildiğini ancak davacının borcu ödemediğini belirterek;

intifa hakkından kaynaklanan alacaklarının güncel değerinin tespiti ile taraflarına ödenmek üzere depo edilerek intifa hakkının terkinine, davacının davasının usulden ve esastan reddi ile tedbir talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde; "...HMK'nın 114. maddesi gereğince yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması hususu dava şartlarındandır. HMK nun 115. maddesi gereğince de yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili olması ile ilgili dava şartındaki noksanlığın sonradan giderilmesi mümkün değildir.

Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkisizliği halinde davanın usulden reddi ile mahkemenin yetkisizliğine karar verilmelidir.

Bu nedenle HMK nun 114/1-ç maddesi ve HMK nun 115/2. maddesi gereğince dava şartlarından olan bu hususun sonradan giderilmesi mümkün olmadığından..." gerekçesiyle davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine, mahkememizin yetkisizliğine, HMK nun 20. maddesi gereğince gerekçeli kararın tüm taraflara tebliği ile kararın kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde kararın kesinleşme tarihinden itibaren,

kanun yoluna başvurulması halinde ise başvurunun reddi kararının kendisine tebliğinden itibaren yasal iki haftalık süre içinde talep edilmesi halinde dosyanın yetkili Mersin Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalı aleyhine açtığı tapudaki intifanın terkini davasının halen Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı davasında görülmeye devam ettiğini, istinafa konu karar ile işbu ipoteğin fekki/terkini davasının taşınmazın aynına ilişkin bir talep olduğunu, işbu davanın, aralarındaki her türlü sıkı bağlantı nedeniyle tapudaki intifanın terkini ile ilgili Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesi gerektiğini, davanın tapudaki ipotek şerhinin silinmesi/terkini/fekki davası olup, müvekkili talebinin taşınmazın tapu kayıtlarında bulunan ipoteğin fekki isteminin taşınmaz aynından kaynaklandığını, 6100 Sayılı Yasanın 12. Maddesinde düzenlenen yetki kuralının kamu düzenine ilişkin olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesinin yetkisizlik kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ticari ilişkiden kaynaklı ipoteğin fekki talebine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Yetki kuralları 6100 Sayılı HMK'nın 5 vd.. Maddelerinde düzenlenmiş olup HMK’nın 12/1. maddesinde “Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoyma hakkına ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.” hükmüne yer verilmiştir.

Davanın ipoteğin kaldırılması talebine, dolayısıyla taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin olduğu, tapu kayıtlarına göre dava konusu taşınmazın Konya ili, ... ilçesi sınırlarında bulunduğu anlaşılmaktadır. 6100 sayılı HMK’nın 12/1. Maddesinde düzenlenen kural kesin yetki kuralı olup kamu düzenine ilişkindir(Yargıtay 20.HD'nin 2019/5728 esas 2019/7398 karar 12/12/2019 tarihli ilamı ile Yargıtay 13.HD'nin 2019/2148 esas 2019/11700 karar 28/11/2019 tarihli ilamı).

Mahkemece davalının yetki itirazının reddine karar verilerek yargılamaya devam edilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yetkisizlik kararı verilmesi yerinde olmamıştır.

Bu nedenlerle davacının istinaf talebinin kabulü ile HMK 353/1.a.3 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, işin esasına girilerek yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

D.A.Ç