Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/1032 K.2025/268

Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ......... Esas sayılı dosyası ile açılan alacak davasında 15/05/2024 tarihinde tesis edilen karara karşı, davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirketin aralarında halı yıkama makinesi alım satım sözleşmesi imzaladığını, bu sözleşmeye dayalı olarak 35.700 Euro bedelin davalı şirketin hesabına ödendiğini, müvekkilinin üzerine düşeni yapmasına rağmen makinelerin müvekkiline teslim edilmediğini, bu hususların yazılı belgeler ile sabit olduğunu, davalı yanın ne makineyi teslim ettiğini ne de müvekkiline ödenmiş olan parayı iade ettiğini, bu nedenlerle şimdilik 35.700 EURO nun davalı şirketten alınarak işleyecek ticari faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesini talep ettiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin müvekkili şirketten halı yıkama makinesi satın aldığını, aralarındaki anlaşma gereği davacının ödemeleri avans ödemesi niteliğinde önceden yaptığını, davalı müvekkili ise ödemeden sonra üretime başlayıp makineleri gönderdiğini, bu sözleşmeye göre imalat devam ederken davacı şirket yetkilisi olan .........'ın tekrar müvekkillerine müracaat ederek ikinci bir tesis almak istediğini beyan ettiğini, fakat bu tesisi Romanya Hükümetinden alacağı teşvik ile kuracağını, buna göre şirket yetkilisinin 1. Sözleşme ile parayı gönderdiğini ancak 2. Sözleşme için parasının olmadığını,

teşvik alacağını, teşvikten sonra parayı alınca müvekkiline göndereceğini beyan edeceğini, bunun gerçekleşmesi için ise Romanya'ya gönderilecek olan ilk tesisin parasını ödenmiş olan 1. Sözleşmeye istinaden davacı şirkete değil de, teşvik alacak olan 2. Sözleşmenin muhatabı olan şirkete gönderilmesini faturanın bu dava dışı yeni şirket olan ......... ..........

Şti adlı şirket adına kesilmesini talep ettiklerini, müvekkilinin 1. Sözleşmesindeki muhatabı şirket için hazırlandığı halı yıkama tesisini, şirket yetkisinin talebi üzerine bu şirkete göndermediğini ve 2. Sözleşmenin muhatabı olan dava dışı şirkete gönderdiğini, şimdi ise malı teslim alan şirketin parayı göndermediğini ancak parayı gönderen şirkette malı alamadığını söyleyerek parasını da dava yoluyla geri istemekte olduğunu, davacının kötü niyetli ve haksız olduğunu, bu nedenle davanın reddini talep ettikleri görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "....Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile davacının, davalı aleyhine açtığı alacak davası nedeniyle. 35.700 € (Euro)'nun 25/04/2018 tarihinden itibaren işletilecek 3095 Sayılı Kanun'un 4/A maddesi gereğince T.C.

Devlet Bankalarının bir yıl vadeli Euro cinsindeki dövize uyguladıkları en yüksek mevduat faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kuru üzerinden TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir..." gerekçesiyle davacının, davalı aleyhine açtığı alacak davası nedeniyle.

35.700 € (Euro)'nun 25/04/2018 tarihinden itibaren işletilecek 3095 Sayılı Kanun'un 4/A maddesi gereğince T.C. Devlet Bankalarının bir yıl vadeli Euro cinsindeki dövize uyguladıkları en yüksek mevduat faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kuru üzerinden TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyadaki mevcut bilirkişi raporu terditli hesaplanmış olup, dosyadaki talepleri doğrultusunda gerekli yerlere müzekkere eksiklikleri tamamlanıp bu doğrultuda yeniden rapor alınması gerekirken; eksik ve yüzeysel olan bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, davacı .........

Şti.'nin müvekkili şirketten halı yıkama makinası satın almak için müracaatta bulunduğunu, bunun ardından müvekkili şirketin 35.700 Euro tutarlı teklif sunduğunu, teklifin kabul edilmesiyle birlikte taraflar arasında 1 adet halı yıkama tesisi kurulması için sözleşme imzalandığını, sözleşmenin imzalanmasından sonra proforma fatura kesildiğini, akabinde 26.04.2018 tarihinde banka aracılığı ile müvekkili şirkete 35.700 Euro gönderildiğini, ödemeden sonra da sözleşmeye konu makinenin imalat sürecinin başladığını, ilk sözleşmedeki makinaların imalatı devam ederken,

davacı şirket yetkilisi olan .........'ın müvekkiline müracaat ederek ikinci bir tesis almak istediğini beyan ettiğini, bu tesiste ilk tesis ile aynı özellikte olup, sözleşme bedelinin de ilk sözleşme ile aynı olduğunu, ancak davacı şirket yetkilisinin, yeni bir şirket kurduğunu ve bu yeni tesis için Romanya Devletinden teşvik alacağını, bu teşviki aldıktan sonra makine bedellerini gönderebileceğini beyan ettiğini, yani davacı şirket yetkilisinin 1. sözleşme ile parayı gönderdiğini ancak 2. sözleşme için parasının olmadığını, bu 2. sözleşme için teşvikalacağını, teşvikten parayı alınca müvekkile göndereceğini beyan ettiğini,

teşvik alınabilmesi için de tesisin kurulması makinaların çalışması ve faturasının devlete sunulması gerektiğini, yani ikinci tesis çalışırsa parası devletten alınıp müvekkili şirkete göndereceğini, bunun gerçekleşmesi içinde Romanya ya gönderilecek olan ilk tesisin, parası ödenmiş olan 1. sözleşmeye istinaden davalı şirkete değil, teşvik alacak olan dava dışı 2. şirket ......... Şti' ne gönderilmesini ve faturanın bu yeni şirket olan dava dışı ..........

Şti adlı şirket adına kesilmesini talep ettiğini, müvekkili şirketin, her iki şirket yetkilisinin de aynı kişi olması, Türk vatandaşı olması ve 1. sözleşme bedelinin hemen gönderilmiş olması ve 2.sözleşme için teşvik alınması için yardımcı olmak üzere bu kişiye inandığını ve iyiniyetli olarak dava dışı şirkete 01.06.2018 tarihinde alınan mallara ilişkin fatura kestiğini, yine aynı tarihli sevk irsaliyesi düzenlediğini, 01.06.2018 tarihinde ise sözleşme konusu malların ihraç edildiğini, bu hususun gümrük kayıtları ile de sabit olduğunu,

müvekkili şirketin 1. sözleşmedeki muhatabı davacı şirket için hazırladığı halı yıkama tesisini şirket yetkilisinin talebi üzerine bu şirkete göndermediğini, 2. sözleşmenin muhatabı olan şirkete gönderdiğini, ancak teslimat gerçekleştikten sonra malı teslim alan dava dışı şirketin parayı göndermediğini, parayı gönderen davacı şirketin de malı teslim almadığını iddia ederek işbu davayı açtığını, davacı şirketin dava açmadan 1 gün önce kapandığını, bilirkişinin davacı şirket ile dava dışı şirket arasında organik ve finansal bir bağ olup olmadığının araştırılması gerekir diye rapor verdiğini,

mahkemeden Romanya Ticari Ateşeliğine yazı yazılarak gerekli araştırmanın yapılmasını talep etmelerine rağmen bu hususun araştırılmadığını, yerel mahkeme kararının hatalı olduğunu, davacı ile dava dışı şirket arasında tüzel kişilik perdesinin aralanması ve aralarında organik bağ olup olmadığının araştırılması gerektiğini, davacı şirket ......... Şti. ile dava dışı ..........

Şti. isim olarak benzerlik göstermekle birlikte iki şirketin de Romanya şirketi olduğunu ve faaliyet alanlarının aynı olduğunu, davacı şirket tarafından da, müvekkil şirketin de dava dışı şirkete gönderdiği teslimatı kabul ettiğini, bu hususun bile her iki şirket arasında organik bağ olduğunu gösterdiğini, davacı şirket, dava dışı şirkete gönderilen teslimatı kabul etmesine rağmen teslim alınan ürünlerin parasına geldiğinde herhangi bir açıklama yapmadığını, hakimin davayı aydınlatma ödevi bulunduğunu, davacı tarafın iddiaları yersiz ve hukuki mesnetten yoksun olup kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmitir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, satım sözleşmesine konu emtianın teslim edilmemesi nedeniyle, ödenen semenin iadesi istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davalının istinaf dilekçesinde davacı şirketin kapandığını beyan ettiği ve buna ilişkin belgeler sunduğu, bu nedenle davacı şirketin sicilden silinip silinmediği, tüzel kişiliğinin devam edip etmediğinin Romanya yetkili makamlarından araştırılması, davacı şirket sicilden silinmiş ise ihya etmek üzere süre verilmesi, ihya edildiği takdirde davacı şirket ile dava dışı ......... ..........

Şti.'nin yetkili ve ortaklarının Romanya yetkili makamlarından araştırılması, davacı ile dava dışı şirket arasında organik bağ bulunup bulunmadığı, davalının teslim borcunu gereği gibi ifa edip etmediği tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından davalının istinaf başvuru talebinin kabulüne, HMK'nın 353/1.a.6. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

dosyanın yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve değerlendirme yapılmak ve sonucunda karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ......... · e-imzalıdır Üye ......... · e-imzalıdır Üye ......... · e-imzalıdır Katip ......... · e-imzalıdır ......