Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/114 K.2024/1448

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan alacak davasında 07/11/2023 tarihinde tesis edilen karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki özel hukuk hükümlerine tabi dağıtım sistem kullanım anlaşmasından kaynaklı alacak istemine ilişkin olan işbu dava kapsamında; dağıtım tarifesi adı altında diğer (lisanslı) üreticilere nazaran 10 katı oranında fazla tahsilat yapılmasına dayanak olacak şekilde davacının elektrik dağıtım sistemi üzerinde ek maliyet oluşturup-oluşturmadığı, davacıdan tahsil edilen bedelin genel işlem koşulu niteliğinde olup-olmadığı ile mülkiyet hakkının ihlal edilip-edilmediği,

davalının dürüstlük kuralına uygun hareket edip-etmediği ile normlar hiyerarşisi ilkesinin ihlal edilip-edilmediği hususlarının tespiti ile davalı tarafından hukuka aykırı şekilde fazla bedel tahsil edilmiş ise bunun miktarının belirlenerek davacıya iadesine karar verilmesini, şimdilik 1.000 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini ayrıca dosyanın Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayısı ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; tarifeler, üstün kamu iradesi tarafından herkes için bağlayıcı nitelikte olmak üzere EPDK tarafından belirlenmekte olup idari birer işlem niteliğinde olduğunu, dava EPDK tarafından düzenlenen tarifeye dayalı olarak yapılan faturalandırmalara karşı açılmış bulunduğundan öncelikle pasif husumetin temelde EPDK'ye yöneltilmesi gerektiğini, davacı, Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği'ne göre faaliyet yürüttüğünü, davacı kendisinin kullandığı kr/kWh miktarını bilebilecek durumda olduğunu, belirsiz alacak davasının açılabilmesinin mümkün olamayacağını,

davacı lisanssız statüde olması sayesinde tüm bu bedelleri ödemekten muaf tutulduğunu, ayrıca üretim lisansı başvurusunda bulunan tüzel kişiden, önlisans yükümlülüklerinin yerine getirilmesini müteakiben üretim tesisinin lisansında belirlenen inşaat süresi içerisinde kurulmaması halinde irat kaydedilmek üzere, kurulmak istenen üretim tesisi niteliğine ve büyüklüğüne göre yatırım tutarının yüzde onunu geçmemek üzere teminat mektubu alındığını, yasal hukuki statü avantajlarının yanında lisanssız elektrik üreten tesisler ürettikleri enerjiyi daha yüksek bir bedelle satmaları sayesinde fiyat avantajına sahip olduklarını,

davacının lisanssız santral için başvuru yaptığı Mart 2016 yılında kWh başıma alım garantisi 6,99 dolar/cent civarında iken, 2021 yılında ise YEKA kapsamında kurulan lisanslı tesisler için alım garantisi birim fiyatları 20 kuruş/kWh civarında olduğunu, davacı tesis kurulum aşamasında TEİAŞ'a herhangi bir katkı payı ödemesi yapmadığından veya tavan fiyatın düşürülerek yarışmaya girmemesinden dolayı lisanslı tesis kapsamında değerlendirilmesinin söz konusu olamayacağını,

davacı lisanssız GES'e yatırım yapmayı lisanslı / lisanssız ayrımını avantajlı dezavantajlı yönlerini bilerek basiretli bir tacir olarak tercih etmiş ve kendi tercih ettiği statü üzerinden hukuk güvenliği ve hukuki öngörülebilirlik içinde EPDK tarafından bir idari işlem olarak belirlenen tarife ile fiyatlandırıldığını, davacının durumu itibariyle baştan itibaren lisanslı GES'lere göre lisanssız GES'ler ilgili farklılıklar baştan itibaren davacı açısından hukuki öngörülebilirlik ve bunun getirdiği hukuki güvenlik ilkesinin bir yansıması olarak nasıl bir hukuki muamele karşılaşacağını bildiğini,

bu yönüyle de dava açıkça kötü niyetli olup haksız bir menfaat sağlamaya dönük olduğunu belirterek davalıya husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, adli yargı yolunun görevli olmadığını, alacağın zamanaşımına uğradığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "....lisanssız elektrik üreticilerine uygulanacak dağıtım sistemi kullanım tarifelerinin EPDK tarafından belirlendiği, tarifenin belirlenmesi konusundaki yetkinin EPDK'ya ait olduğu, bu konuda davalının insiyatif alarak farklı tarife uygulamasının mümkün olmadığı, davalı tarafça tahsil edilen bedellerin EPDK tarafından belirlenen tarifelere uygun olduğu,

yine davalıya sistem kullanım bedeli ödemek istemeyen davacının kendi ihtiyacı kadar elektrik üretme imkanı varken fazlasını üretip kullanım bedelinin iadesini istemesinin hukuken korunamayacağı, davacının tahsil edilen sistem kullanım bedelinin haksız olduğu ve istirdadının gerektiği iddiasını usulünce ispatlayamadığı sonucuna varıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davacının davasının reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; uyuşmazlık konusu alacak hesaplanmadan karar verildiğini, dosyaya sunulan bilirkişi raporuna karşı itirazlarının özellikle ihtiyaç fazlası enerji üzerinden tahsil edilen dağıtım bedelinin hesaplanmasına yönelik itirazlarının dikkate alınmadan davanın esastan reddi kararı verildiğini, ilk derece mahkemesinin gerekçesi incelendiğinde,

5346 sayılı Kanunun 6A maddesi uyarınca ihtiyaç fazlası enerjinin görevli tedarik şirketi tarafından sisteme verilmiş kabul edileceği ve bu nedenle ihtiyaç fazlası enerji yönünden dağıtım bedeli alınamayacağı iddia ve taleplerinin göz ardı edildiği ve bu konuda bir karar verilmediğinin görüldüğünü, esasa ilişkin taleplerinin iki başlık altında olduğunu, ihtiyaç için üretilen enerji için lisanslı ve lisanssız üreticiler arasında ek maliyet şartı gerçekleşmediği için ayrım yapılamayacağını ve ihtiyaç fazlası enerji yönünden ise 5346 sayılı kanunun 6A maddesi uyarınca dağıtım bedeli ödeme sorumluluğunun olmadığı yönünden olduğunu,

düzenlenen raporda, lisanslı ve lisanssız güneş enerji santralleri arasındaki dağıtım bedeli farkının ek maliyetlere dayanmadığının belirtildiğini dolayısıyla ek maliyet olmadan fiyat artışı yapıldığı yönündeki iddialarının doğrulandığını, davacı ve davalı Enerji Piyasası Kanunu'na tâbi olarak faaliyet yürütmekte olup, davacı "lisanssız elektrik üreticisi", davalı ise "elektrik dağıtıcısı" olarak EPDK'nın yetkisi altında faaliyet gösterdiğini, her iki taraf da EPDK ile aynı statü içerisinde olduğunu ve bu ilişki özel hukuk kurallarına tabi olduğunu,

davacı ile davalı dağıtım şirketi arasındaki ilişki “Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşması”na dayandığını, bu anlaşmada taraflar arasındaki ilişkinin temel esaslarının belirlendiğini, davacı kendi tesisinde ürettiği elektrik enerjisini dağıtım ve iletim sistemine aktarmakta davalı ise bu enerjinin dağıtımını gerçekleştirdiğini,

davacı ihtiyaç için tüketilen enerji yönünden tüketici ihtiyaç fazlası enerji yönünden ise üretici sıfatını taşıdığını dolayısıyla bu yönler dikkate alınarak karar verilmesi gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak alacağın tespitine yönelik olarak eksik bırakılan usul işlemlerinin yerine getirilmesini teminen bilhassa 5346 sayılı Kanunun 6/A maddesi uyarınca ihtiyaç fazlası enerji sebebiyle davacıdan yersiz tahsil edilen sistem kullanım bedeline ilişkin alacağın bilirkişi marifetiyle hesaplanmasını ve diğer taleplerinin değerlendirilmesi için yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın yerel mahkemeye

gönderilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, alacak istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda. Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı,

toplanan delillere ve özellikle Dairemizce usul ve yasaya uygun görülen bilirkişi raporuna göre taraflar arasında imzalanan "Lisanssız Elektrik Üreticileri İçin Dağıtım Kullanım Anlaşması" sözleşmesinde dağıtım sistem kullanım bedeli birim fiyatı ile ilgili bir düzenleme bulunmadığı, anlaşma ile mevzuat ve mevzuat değişikliklerinin geçerli olduğunun kabul edildiği, Lisanslı ve Lisanssız GES'lerde üretilen enerji bedellerinin EPDK tarafından belirlendiği, davalı şirketin enerji fiyatını belirleme yetkisinin bulunmadığı, sadece EPDK'nın belirlediği birim fiyatlar üzerinden fatura tahakkuk etme yetkisinin bulunduğu,

EPDK'nın ilgili kararları gereği Lisanslı ve Lisanssız GES'lerin ürettiği enerji bedellerinin birim fiyatlarının farklı olduğu, EPDK'nın bu kararlarına karşı yapılan iptal başvurularının Danıştay tarafından reddedildiği, EPDK kararlarını uygulamakla yükümlü olan davalının yapmış olduğu faturalandırma işlemlerinde fazladan yapılmış tahakkukun bulunmadığı, genel işlem koşuluna aykırılığın bulunmadığı, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin ileri sürdüğü istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı, mahkemece delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği,

davanın reddine ilişkin kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Katip · e-imzalıdır