Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/1157 K.2024/1441

Davacı tarafından Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile açılan kıymetli evrak iptali davasında 09/05/2024 tarihinde tesis edilen karara karşı ilişkili kişinin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile dava dışı ...

Süt Sanayi Ticaret Limidet Şirketi arasındaki ticari ilişki neticesinde müvekkili lehine 200.000,00-TL alacak hakkının doğduğunu, bu alacağın tahsili için dava dışı ...ve Süt Sanayi Ticaret Limidet Şirketi'nin Halkbank Ereğli/KONYA Şubesine ait, keşide yeri Ereğli olan ve .... seri numaralı, 25.11.2023 keşide tarihli, 200.000,00 TL bedelli çeki düzenleyip müvekkilline teslim ettiğini, teslimden bir süre sonra çekin kaybolduğunu, yapılan tüm araştırmalara rağmen dava konusu çekin bulunamadığını, bu nedenlerle öncelikle uygun bir teminat karşılığı ihtiyati tedbir kararı verilerek Halkbank Ereğli/KONYA Şubesine ait,

keşide yeri Ereğli olan ve .... seri numaralı,25.11.2023 keşide tarihli, 200.000,00 TL bedelli çekin yetkili ve meşru olmayan hamil ve üçüncü şahıslara ödenmemesine, müvekkilinin rızası dışında elinden çıkan davaya konu çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...müvekkili ile dava dışı ... ve Süt Sanayi Ticaret Limidet Şirketi arasındaki ticari ilişki neticesinde müvekkili lehine 200.000,00-TL alacak hakkının doğduğunu, bu alacağın tahsili için dava dışı ... ve Süt Sanayi Ticaret Limidet Şirketi yukarıda bilgileri yer alan çeki düzenleyip müvekkilline teslim ettiğini, teslimden bir süre sonra çekin kaybolduğunu, yapılan tüm araştırmalara rağmen dava konusu çekin bulunamadığını, bu nedenlerle öncelikle uygun bir teminat karşılığı ihtiyati tedbir kararı verilerek Halkbank Ereğli/KONYA Şubesine ait, keşide yeri Ereğli olan ve .... seri numaralı,

25.11.2023 keşide tarihli, 200.000,00 TL bedelli çekin yetkili ve meşru olmayan hamil ve üçüncü şahıslara ödenmemesine, müvekkilinin rızası dışında elinden çıkan davaya konu çekin iptaline karar verilmesini, 6102 s. TTK.nın 818/1-s, 757/1, 761/1, 762/1 ve 764/1. maddeleri gereğince yapılan yargılama sonunda, yukarıda nitelikleri yazılı çekin, davacı hamilin elinde iken kaybolduğu ve ilanlarda öngörülen süre içerisinde çekin herhangi bir kimse tarafından ibraz edilmediği ve çekin kimde olduğunun da belirlenemediği anlaşılmış ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın kabulü ile.

HalkBank Ereğli/Konya, Keşidecisi: ... ve Süt Sanayi Ticaret Limited Şirketi, Lehtarı: ..., Seri No: ...., Keşide Yeri: Ereğli, Keşide Tarihi: 25/11/2023, Bedeli: 200.000,00-TL olan 1 adet çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İlgili kişi ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin eksik inceleme ile davayı kabul ettiğini, davacı tarafın çekin kaybolduğunu iddia etmesinin gerçeği yansıtmadığını, Halkbank Ereğli/Konya Şubesine ait 200.000 TL bedelli çekin aslının Ereğli (Konya) İcra Dairesinin .... Esas numaralı dosyasına sunulduğunu, bu nedenle çekin kaybolduğu iddiasının yerinde olmadığını beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; zayi nedeniyle çek iptali talebine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.

Hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de, çek iptali davalarında yukarıda açıklanan prosedür gereğince, kararda üçüncü kişilerin hakkını zedeleyen hükümler bulunsa dahi karar onun bakımından kesin hüküm teşkil etmeyeceğinden, hasımsız şekilde açılan davaya üçüncü kişilerin asli ya da fer'i müdahale imkanı bulunmamakta, dolayısıyla davada taraf sıfatı olmayan üçüncü kişilerin hükmü istinaf etme imkanları da bulunmamaktadır.(Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 17/06/2019 tarih, 2018/2811 Esas- 2019/4422 Karar sayılı ilamı)

Bu sebeple somut olayda davada taraf sıfatı olmayan ilgili kişi olan ...'ün istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinin HMK 352/1-ç maddesi gereğince reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

MUHALEFET ŞERHİ

Talep; çek iptali istemine ilişkindir. Davacı şirketin; TTK 818 delaleti ile 757. maddesi gereğince, hamili bulunduğu ve rızası dışında elinden çıktığını belirttiği, ... ve Süt Sanayi Ticaret Limidet Şirketi'nin Halkbank Ereğli/KONYA Şubesine ait, keşide yeri Ereğli olan ve 4256402 seri numaralı, 25.11.2023 keşide tarihli, 200.000,00 TL bedelli çekin iptaline karar verilmesini talep ettiği, İlk derece mahkemesince; HalkBank Ereğli/Konya, Keşidecisi: ... ve Süt Sanayi Ticaret Limited Şirketi, Lehtarı: ..., Seri No: ..., Keşide Yeri: Ereğli, Keşide Tarihi: 25/11/2023, Bedeli: 200.000,00-TL olan 1 adet çekin zayi nedeniyle iptaline karar verildiği,

Dava dosyası ve davaya konu çekin takip konusu edildiği Ereğli (Konya) İcra Müdürlüğü'nün ....esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; ilk derece mahkemesinde yargılama devam ederken davaya konu çekin 28/11/2023 tarihinde bankaya ibraz edildiği ve istinaf eden tarafından Ereğli (Konya) icra müdürlüğünün .... esas sayılı takibe dayanak gösterilerek icra takibi başlatıldığı, ödeme emri ve çek suretinin davacı vekiline 27/12/2023 tarihinde tebliğ edildiği,

ön inceleme tensip zaptında, davacı vekiline talebe konu kıymetli evrakın ortaya çıkması nedeniyle çek hamiline karşı istirdat davası açması için süre verilmesine rağmen, ön inceleme duruşmasında istirdat davasının açılıp açılmadığına ilişkin herhangi bir tespit yapılmadan, buna ilişkin tensip kararı gözardı edilip delillerin esastan değerlendirilerek kıymetli evrakın iptaline karar verildiği anlaşılmış olup;

Her ne kadar Yargıtay'ın bazı dairelerince hasımsız açılan davalara müdahale talebinde bulunmasının mümkün olmadığı belirtilmiş ise de; mahkemelerce verilen nihai karar ve verilen kararın mahiyeti gereği ödeme yasağına ilişkin tedbir kararının etkisi devam ettiğinden; hakları haleldar olan 3. kişinin nihai karara karşı kanun yoluna başvurmada hukuki yararının bulunduğu, bu nedenle; istinaf eden 3. kişinin istinaf talebinin esastan değerlendirilmesi gerektiği kanaatinde olduğumdan; Sayın çoğunluğun istinaf dilekçesinin reddine ilişkin görüşüne katılmıyorum.

Başkan ... e-imzalıdır