Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/206 K.2024/1643

Av. ... - [ Av. ... - [

DAVALI

VEKİLİ : Av. ... -

DAVA

Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 18/10/2024

YAZIM TARİHİ : 23/10/2024

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... esas sayılı dosyası ile açılan Menfi Tespit davasında 22/11/2023 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkilinin 2016 yılında işletme olarak başladığı doğal köy yumurtası işinin büyümesi üzerine 2018 yılında .... Gıda Sanayi Ltd.

Şti.'yi kurduğunu, müvekkilinin sözü geçen şirketin hissedarı olduğunu, davalı şirket ile bir takım işlerin yapılabilmesi için sözleşmeler akdedildiğini, davalı şirket tarafından davaya konu icra takibine konu edilen senet tarihinde müvekkilinin şirketin yetkili müdürü olduğunu, yapılan sözleşmelerin 180.000,00 USD bedelinde olduğunu, davalı ile sözü geçen şirket arasında yapılan sözleşme gereğince 25/03/2021 tarihinde 50.330 USD'nin peşin olarak ödendiğini, yapılan sözleşmelerde kurun 15,08 TL olarak sabitlendiğini, toplam sözleşme bedelinin kur karşılığının TL olarak düşünülse dahi 2.714.000,00 TL olduğunu,

davalı şirkete yapılan peşin ödeme ile birlikte toplam ödenen paranın 3.316.976,40 TL olduğunu, ödemelere ilişkin olarak fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuklarını, müvekkilinin davalıya herhangi bir borcu olmamasına rağmen müvekkili ile dava dışı .... Ltd. Şti.'ye karşı Konya ..İcra Dairesi'nin....

Esas sayılı dosyası ile 25.04.2022 tanzim, 15.05.2022 vade tarihli 550.000,00 TL bedelli bonoya dayalı olarak icra takibi başlattığını, sözleşmeler gereğince teminat olarak verilmiş olan sözü geçen bononun davalı tarafından iade edilmeyerek icra takibine konu edildiğini, müvekkilinin yetkilisi olduğu şirket ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşme gereğince müvekkilinin üzerine düşen edimlerini yerine getirdiğini, sözleşmeden kaynaklı ödemeleri yaptığını, davalının ise sözleşmede belirtilen işleri eksik olarak yaptığı gibi zamanında da teslim etmediğini, halen eksik işlerin tamamlanmadığını ve işin teslim edilmediğini,

alacaklı olmadığı halde davalının icra takibine girişmesinin kötü niyetinin göstergesi olduğunu, icra takibine konu olan senedin kambiyo vasfının bulunmadığını, zorunlu unsurlarının eksik olduğunu, teminat olarak alınan sözü geçen senedin sonradan doldurulduğunu, TTK hükümlerine göre kambiyo vasfında olmayan senede istinaden yapılan takibin iptali gerektiğini ileri sürerek müvekkilinin takibe konu olan 25/04/2022 düzenleme, 15/05/2022 vade tarihli 550.000,00 TL bedelli senet dolayısıyla davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini ve davalı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacının davasının ve iddialarının haksız, hukuka aykırı ve kötü niyetli olduğunu, dava dışı ... Ltd.

Şti. ile müvekkili şirket arasında birtakım sözleşmeler imzalandığını, imzalanan sözleşmeler gereğinin müvekkilince yerine getirildiğini, davacı tarafın bu yöne ilişkin iddialarının yerinde olmayıp somut bir gerçekçe yansıtmadığını, müvekkilinin hem maddi, hem hukuki sorumluluklarını yerine getirdiğini, müvekkilinin ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğunu, davacı tarafın bir çok ödeme yaptığı iddiasının soyut olduğunu, iddialarını ispatlar herhangi bir somut bir belge sunmadığını, davacı tarafın dava dilekçesinde ödendiğini belirttiği miktarın ödenmediğini,

davacı tarafça delil olarak ileri sürülen "Sözleşme gereği yapılacak iş" başlıklı belgenin ilk sayfasında herhangi bir imza bulunmadığını, belgenin ikinci sayfasında imzası bulunan ....'un şirket yetkilisi olmadığını, ....'un bu yönde bir yetkisi olmadığını, davacının 48.190,01 TL'lik ödeme iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafın tüm iddialarının kötü niyetli olup müvekkilinin alacağını geciktirmeye çalıştığını, takibe konu senedin teminat senedi olmadığını, senedin zorunlu unsurlarının mevcut olduğunu, müvekkilinin hem dava dışı şirket aleyhine hem de davalı aleyhine takip başlattığını,

dava dışı şirketle ile birlikte hareket edildiği iddiasının doğru olmadığını, davacının borçtan kurtulmak amacı ile kötü niyetli iddialar sergilediğini, bonoların kambiyo senetleri olması nedeniyle illetten mücerret olduğunu, bedelsizlik iddiasının senedi karşı olması nedeniyle ancak kesin bir delil ile ispat edilmesi gerektiğini, davacı tarafın ne borcu ödediğine ilişkin, ne de senedin sözleşme ilişkisi gereğince alındığına ilişkin herhangi bir ispatının bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini ve davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmiştir

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; davaya konu bononun 25.03.2021 tarihli sözleşme kapsamında dava dışı .... Gıda San. Tic. Ltd.

Şti. tarafından davalı şirkete teslim edildiği ve davacının da bu bonoyu avalist olarak imzaladığı hususlarında taraflar arasında herhangi bir uyuşmazlığın bulunmadığı, uyuşmazlığın davaya konu bononun teminat bonosu olup olmadığı, sözleşme kapsamında davacının üzerine düşen sorumlulukları ifa edip etmediği, sözleşme bedelinin davalıya tam olarak ödenip ödenmediği ve bononun bedelsiz kalıp kalmadığı hususlarında toplandığı, davacı tarafa davaya konu bononun teminat senedi olduğuna dair HGK kararları doğrultusunda varsa yazılı belgelerini sunmak üzere kesin süre verilmiş ise de;

davacı tarafça iddialarının ispatı yönünde herhangi bir yazılı belge sunulmadığı, davacı vekilince sözleşmede gösterilen bedellerin dava dışı .... Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ödendiği ileri sürüldüğünden ilgili şirketin ve davalı şirketin kayıtlarında bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, dava dışı .... Ltd.

Şti'nin defterleri incelenerek hazırlanan 31.08.2023 tarihli bilirkişi raporuna göre davacı tarafça peşin ve nakit ödendiği ileri sürülen 50.330 USD'lik ödemenin dava dışı şirket kayıtlarında yer almadığı, davaya konu 550.000,00 TL'lik bono bedelinin davalı şirkete borç olarak kayıtlı olduğu ve dava dışı şirket kayıtlarına göre toplam ödemenin 2.653.000,00 TL olduğunun tespit edildiği,

davalı şirketin defterleri incelenerek hazırlanan bilirkişi incelemesi ve düzenlenen 22.05.2023 tarihli SMMM bilirkişisi raporuna göre ise, davaya konu bono bedeli olan 550.000,00 TL'nin davalı şirket cari hesabında alacak olarak kayıtlı olduğu ve senedin tahsil edilmediği, dosyaya sunulan tüm banka dekontlarına göre dava dışı .... Gıda San. Tic. Ltd.

Şti.'nin ödeme toplamının 2.653.000,00 TL olduğu, davacı tarafın 50.330 USD'lik peşin ödeme iddiaları yönünde davalı şirket defterlerinde herhangi bir kayıt olmadığının anlaşıldığı, davacı taraf kesin süre içerisinde takibe ve davaya konu bononun teminat bonosu olduğuna ilişkin delillerini dosyaya ibraz edemediği gibi, toplanan tüm delillere ve özellikle dava dışı şirket olan asıl borçlu .... Gıda San. Tic. Ltd.

Şti. kayıtlarında yapılan bilirkişi incelemesi ile adı geçen şirketin takip tarihi itibariyle davalı şirkete hali hazırda 550.000,00 TL borçlu olduğu, sözleşmede yer alan 50.330 USD'lik ödemenin kayıtlarda yer alınmadığı, davada ispat yükü HMK'nın 190. ve TMK'nın 6. maddeleri gereğince ödeme iddiasında bulunan davacı tarafa ait olduğu, davacının iddialarını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı ile dava dışı .... Gıda Sanayi Ltd.

Şti arasında akdedilen sözleşmelerde 50.330 USD'nin peşin olarak alındığı açıkça yer almasına rağmen ve sunulan iki sözleşme ve belge de davalı şirket yetkilisinin imzası bulunmasına rağmen mahkemenin 50.330.- USD tutarındaki ödemeyi yok saydığını, davalının imzasını da taşıyan yazılı belgenin üstünlüğü karşısında sadece şirket kayıtlarından bahisle dava red edilemeyeceğini, mahkemece bilirkişi raporlarına itirazlarının dikkate alınmadığını, davalı tarafın senetteki borcun kaynağının ticari ilişkiden kaynaklandığını ikrar ettiğini,

bu durumda alacağının ve senet bedelinin ödenmediğini ispat yükünün yerel mahkemenin kabulünün aksine davalıda olduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin 25.03.2021 tarihinde taraflar arasında imzalanan sözleşmeler ile başladığını, her iki sözleşmede de 50.330,00' USD doları'nın ödendiği belli olduğu gibi, ayrıca dosyaya ibraz edilen şirket yetkilisi murat gün tarafından verilen yazıda da 50.330,00 TL'nin alındığının belirtildiğini, ödemenin yapıldığı gün şirket yetkilisinin murat gün olduğunu, dolayısı ile yerel mahkemenin kararının aksine davalı yana senet bedeli ödendiğini,

borcun ödendiği iddiası avalist tarafından da hamile karşı ileri sürülebileceğini, ayrıca davalının temerrüt oluşmadan faiz hesaplaması, faizi fazla hesaplaması, davalı tarafından sözleşme konusu işin tamamen teslim edilmediği, eksik işlerin bulunduğu ve dava dilekçesinde ve dava dosyasında sundukları diğer iddialarında araştırılmadan karar verilmesinin de usul ve yasala aykırı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebi ile istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava menfi tespit talebine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı, davalı ile dava dışı ... Tavuk Ltd. Şti. Arasında imzalanan iki adet tavuk yetiştirme kafesi sözleşmesi gereğince ödenmesi gereken 180.000,00 USD bedelin 50.330,00 USD'sinin peşin olarak elden ödendiğini, geriye kalan kısmının da banka havalesi ile ödendiğini, bu nedenle Konya .. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında takip dayanağı olan 25.04.2022 tanzim, 15.05.2022 vade tarihli 550.000,00 TL bedelli bononun bedelsiz kaldığını, ayrıca davalının sözleşmede belirtilen işleri eksik yaptığını ve zamanında yapmadığını ileri sürerek menfi tespit talep etmekte, davalı taraf ise davacının peşin ödeme iddiasının ve eksik iş yapıldığı iddiasının gerçek dışı olduğunu savunarak davanın reddini talep etmektedir.

Dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre taraflar arasında iki adet sözleşme imzalandığı, sözleşmelerin toplam bedelinin toplam 180.000 USD olduğu, sözleşmelerde belirtilen iş nedeniyle davalı şirketin dava dışı ... Tavuk Ltd. Şti'ye 07.05.2022 tarihli 3.203.000,00 TL bedelli faturanın düzenlendiği, faturanın hem davalının, hem de dava dışı ... Tavuk Ltd. Şti'nin ticari defterlerine kaydedildiği, dava dışı ... Tavuk Ltd. Şti tarafından davalıya 2.653.000,00 TL tutarında ödeme yapıldığı hususlarında taraflar arasında herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın "Sözleşme Gereği Yapılacak İş" başlıklı belgede davalıya peşin ödendiği belirtilen 50.330 USD karşılığı 400.000,00 TL'nin ödenip ödenmediği ve davalı tarafça eksik iş yapılıp yapılmadığı hususlarında olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı, dava dışı ... Tavuk Ltd. Şti tarafından davalıya peşin olarak 50.330 USD karşılığı 400.000,00 TL ödendiğini ileri sürmekte ise de davacının bu ödemeyi ispatlamak için sunduğu "Sözleşme Gereği Yapılacak İş" başlıklı belgeyi imzalayan ......'un davalı şirketi temsile yetkili olduğunu ispatlayacak herhangi bir delil sunmamıştır. Ayrıca, dava dışı ... Tavuk Ltd. Şti ile davalıya ait ticari defterlerde sözkonusu ödemeye ilişkin herhangi bir kayıt yer almamaktadır.

Buna göre davacı, dava dışı ... Tavuk Ltd. Şti. tarafından davalıya peşin olarak 50.330 USD karşılığı 400.000,00 TL ödendiği yönündeki iddiasını ispatlayamamıştır.

Yine davacı, davalının sözleşme ile üstlendiği işin eksik yapıldığını ileri sürmekte ise de davacı, dava konusu senette avalist konumunda olup Türk Ticaret Kanunu'nun 702 inci maddesinin 2 inci fıkrasında yer alan "Aval veren kişinin teminat altına aldığı borç, şekle ait noksandan başka bir sebepten dolayı batıl olsa da aval verenin taahhüdü geçerlidir" düzenlemesi gereğince aval veren kimsenin teminat altına aldığı borçla ilgili şekle ait noksanlıktan başka bir sebebe dayanması mümkün değildir.

Bu nedenlerle mahkemece davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı herhangi bir yön bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf taleplerinin HMK 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır