Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/344 K.2024/1992

Tahsis Edilen Meskenin Teslimi

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 17/12/2024

YAZIM TARİHİ : 18/12/2024

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan kooperatife aidat ve faiz borcu olmadığının tespiti ile tahsis edilen meskenin teslimi davasında 26/12/2023 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı, davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin; davalı kooperatifin üyesi olduğunu, Konya ..Noterliğinin 16.07.2018 tarihli .... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle müvekkilinden aidat ve faiz borcu talep edildiğini, kooperatifçe gönderilen ihtarnameye taraflarınca Konya ..Noterliğinin 23.07.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle cevap verildiğini, müvekkilinin, davalı kooperatifin ihtara konu ettiği daireyi yapımcı firma ....

Ltd.Şti.'nden 06.07.2006 tarihli sözleşme ile anahtar teslimi şeklinde devir ve temlik suretiyle iktisap ettiğini, bedelinin nakden ödendiğini, aynı gün (06.07.2006) davalı kooperatifin üyeliğe kabul ettiğini, sözleşmeler gereği davalının ihtarnamelere konu dairenin anahtar teslimi suretiyle yapımcı firma .... Ltd.

Şti.'nden devir ve temlik yoluyla alındığını bildiğini, müvekkilinin devir ve temlik aldığı dairenin aynı zamanda kooperatifin ortağı olduğunu, meskenin inşaatını yapan şirketle kooperatif arasındaki işlemlerin iyiniyetli 3.şahıs olan müvekkilini bağlamadığını, doğmamış borçtan dolayı çekilen ihtarnameye dayalı olarak faiz istenilemeyeceğini, müvekkilinin kuraya dahil edildiği ve kendisine dairenin tahsis edildiği bildirildiğini, buna göre aidat borcu olan üyelerin kuraya dahil edilemeyeceğini, işlem tesisinden sonra ihtarname ile borçlu hale getirilmesinin ve ihracının hukuken mümkün olmadığını,

davalıya ihtarnamesiyle cevap verilmesinden sonra Konya ..Noterliğinin 10.08.2018 gün ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin çekildiğini, ihtarnameyle ortaklıktan çıkarılacağı ve asıl alacak, faiz talep edileceği ve icrai takip başlatılacağının bildirildiğini, bu sebeplerle S.S ...

Konut Yapı Kooperatifinin üyesi olan müvekkilinin davalı kooperatifin üyelikten ihraç kararının tedbir yolu ile önlenmesini, kooperatifin hukuksuz olarak üyelikten ihraç edeceğini ihtarnamede beyan etmiş olmakla üyelikten ihraç ile ilgili fiil ve eylemin ihtiyati tedbir yolu ile durdurulmasını, kooperatife aidat ve faiz borcunun bulunmadığının tespitini ve yatırılması gereken aidat varsa miktarının belirlenerek mahkeme veznesine depo edildiğinde müvekkilinin adına tahsis edilen meskenin teslimine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul etmediklerini, davacıya birinci temerrüt ihtarnamesini gönderdiklerini, ikincisini göndermediklerini, davalı yönetim kurulunun davacının ortaklıktan çıkmasına dair henüz bir karar almadığını, henüz ortada bir çıkarma kararı yokken böyle dava açılamayacağını, bu nedenle davanın öncelikle usulden reddine, bu kabul görmezse esastan reddine karar verilmesi gerektiğini, davalı vekili usulsüz işlemleri sıralayarak, ....

Ltd.Şti.’nin herbiriyle ayrı ayrı sözleşmeler yaparak yüklenimlerde bulunduğu (biri de davacı ... olan) toplam 202 kişiden aldığı paraların, anılan kişiler lehine aidat kaydedilmesi kaydıyla, ortaklığa alınmasını istediğinden, davalı kooperatif yönetim kurulu, davacıyı da bir küçük mesken payı kapsamında olmak üzere 3 sayılı 12.09.2008 günlü kararıyla ve emsali 201 kişi ile birlikte re’sen ortaklığa kabul ettiğini ve aynı 202 kişiyi ilk gerçek Genel Kurul Toplantılarını yapmak üzere 21.12.2008 tarihinde yapılacak 2007 yılı Yıllık Olağan Genel Kurul Toplantısına ortak sıfatıyla davet edildiğini,

davacının anılan genel kurul toplantısına bizzat katıldığını, 126.sıradaki adının karşısına imzasını attığını ve böylece ortaklığının kesinleştiğini, 21.02.2008 günlü Genel kurul Toplantısına toplam 129 kişinin katıldığını, ilk defa bir araya gelen mağdurlar olarak anılan çoğunluk iradesinin yönetim/denetim kurullarını azlettiğini, ....

Ltd.Şti.’nin sözleşmesini feshettiğini, haksız işgalcilerin şantiyedeki haksız işgallerini derhal kaldırıp kooperatifin 48 adet evini derhal yönetime teslim etmelerine karar verdiğini, davacının haksız işgalci 38 ortaktan beri olmadığını, aksine ....’dan sonra ikinci kere haksız işgalciler tarafından mağdur edilen 163 otaktan biri olduğunu, davacının genel kurul kararlarına hiçbir itirazı olmadığı bir yana açıklanan kararlara dayalı kura çekilişine katılarak sonuçlarından yararlandığını, 18.04.2010’da yapılan 2009 yılı Yıllık Olağan Genel Kurulunda küçük/büyük meskenlerin maliyetlerinin tahminine dayalı olarak,

aralarında bir oran belirlendiği, buna göre küçük/büyük mesken maliyetlerinin 100/150 şeklinde olabileceği hesabına dayalı olarak her iki tip için, alt sınır belirlenmesine, 31.03.2010’a göre; küçük tipler için 20.000,00 TL, büyük tipler için 30.000,00 TL’nin en az birikmiş seviyeleri olarak belirlenmesine, ortaklıkta kalmak isteyenlerin eksiklerini 3 ay içinde 3 eşit taksitte tamamlayabilmelerine, bu seviyeye ulaşanların, çektirilecek kuraya katılabileceklerine, kuraya katılabilmek için;

küçük tip ortakların bir kereye mahsus olmak üzere 1.000 TL kura çekme kaktı payını en geç kuradan önce nakit ve peşin olarak ödemelerine, büyük tip ortakların ise aynı ödemeyi aynı şekilde ve 1.500,00 TL olarak ödemelerine, haksız işgalcilerin tahliyelerinden sonra kendilerine çektirilen kurada mesken tahsis edilenlerin borçları varsa ödedikten sonra ayrıca meskenlerin, kendilerine teslim edilmesinden başlamak üzere her ay o sırada ödemekte olduğu aidatın 1/3’ü kadar erken oturma tazminatı ödemelerine karar verildiğini, gündemin 7. maddesinde küçük/büyük tipler için 200/300 TL aidat belirlendiğini, davacının kuraya girdiği,

adına bir mesken tahsis edildiği halde aidatlarını ödemeye yanaşmadığını, genel kurulun belirlediği şartları yerine getiren kura çekme katkı payı (1.000 TL) ve çektirilen kuranın dayanağı olarak kesinleşen değerlendirme tutanağında yazılı kat farkını ödeyen davacının kurada (C1 Blok, Zemin No:1) meskeni çektiği hususunun taraflar arasında çekişmesiz olduğunu, taraflar arasındaki çekişmenin davacının kendi ödeme külfetini emsallerine yüklemeye çalışmasından kaynaklandığını, davacının haksız işgalciler gibi 30.06.2000 günlü Genel Kurul Kararı olduğu ileri sürülen evraka dayalı savunma yapmayı seçmesi üzerine buna hukuki değer atfedecek ise,

bu takdirde bekletici sorun olduğunu, bu sebeplerle dayanağı bulunmayan davanın öncelikle usulden reddine, aksi görüşle esasa geçildiği takdirde sabit olamayacak davanın esastan da reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, bilirkişi raporları, Yüksek Mahkeme ilamları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde.

Taraflar arasında somut uyuşmazlıkta çözülmesi gereken sorun davalının Genel Kurul Kararı ile kooperatife peşin bedelli üye olarak kabul edilmesinden sonraki dönemde yeni alınan Genel Kurul Kararları ile kendisinden aidat talep edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır. Yukarıda detayı verilen hükme emsal alınan T.C. Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 13/04/2015 Tarih ve 2015/2524 Esas-2015/2531 Karar sayılı ilamı, T.C.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 30/01/2020 Tarih ve 2016/8434 Esas-2020/554 Karar sayılı ilamı, T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin 05/07/2018 Tarih ve 2018/1192 Esas-2018/992 Karar sayılı ilamı ve T.C.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 23/12/2020 Tarih ve 2018/1925 Esas-2020/4492 Karar sayılı ilamından açıkça anlaşıldığı üzere usulüne uygun olarak genel kurul kararı ile peşin bedelli üye olarak kabul edilen kooperatif ortağının kazanılmış haklarını ihlal eder mahiyette sonradan aidat alınacağına ilişkin genel kurul kararları peşin bedelli üyeler yönünden yok hükmünde olacaktır.

Bu nedenle yapılan açıklamalar ve somut olayımız bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacı kooperatif üye kayıt ve yevmiye defterlerinin incelenmesinde davalının peşin bedelli olmak üzere kooperatif üyeliğini kazandığı, nitekim kooperatifin 30/06/2000 Tarihli 1999 yılı Olağan Genel Kurul Toplantısında alınan karar gereğince davalının B tipi peşin bedelli üye olduğunun teyit edildiği, davacı tarafından davalının peşin bedelli üye olarak alınmasına dair 30/06/2000 tarihli Genel Kurul Toplantısının iptali hususunda T.C.

Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açıldığı, açılan davanın reddedildiği ve Yüksek Mahkeme incelemesinden geçerek kesinleştiği, dolayısıyla davalının 30/06/2000 tarihli Kooperatif Genel Kurulu kararıyla peşin bedelli üye olduğu hususunda bir ihtilaf kalmadığı, davalının üzerine düşen akçeli yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirdiği, yine davacı tarafından yatırılması gereken alt yapı ve genel giderlerin Mahkememizce hesaplattırılarak depo ettirildiği, davacı kooperatif tarafından sonraki genel kurul kararları ile durumunu ağırlaştıracak şekilde kendisinden aidat alınmasına ilişkin kararları da yok hükmünde olduğu,

Mahkememizce mahallinde yapılan keşifte kooperatif üyelerinin oturumlarının bulunduğu, 1163 Sayılı Kanunun 23. Maddesi gereğince ortakların hak ve yükümlülüklerde eşit konumda olduğu, her ne kadar dava konusu taşınmazın arsasının çıplak mülkiyeti dava dışı kişi adına kayıtlı ise de eldeki davanın tapu iptal ve tescil davası olmadığı ve dahi arsa üzerine yapılan yapıların kooperatif tarafından fiilen kullanıldığı, keşif mahallinde dava konusu taşınmazda oturan kiracının daireyi davalı kooperatif vekilinden kiraladığını ifade ettiği, yukarıda detayı verilen T.C.

Konya.. Noterliğinin 26/02/2011 tarih ve.... Yevmiye Numaralı "Düzenleme Şeklinde Çekiliş Tespit Tutanağının ve Eklerinin" incelenmesinde (25) Numarada ifade edilen Konya İli Selçuklu İlçesi ...Mahallesi .... Pafta, .... Ada .. Parselde bulunan C1 Blok 1. Kat 1. Bağımsız Bölüm Nolu Meskenin(Adres: Konya İli Selçuklu İlçesi ...

Mahallesi ....Sokak No:17 Giriş Numaralı C1 Blok 1 Nolu Daire) davacı ... adına isabet ettiği ve davacının kooperatif üyesi olduğu anlaşılmakla davasının kabulü ile Davacı ...'in, davalı S.S. ... Konut Yapı Kooperatifinin üyesi olduğunun tespitine, T.C. Konya .. Noterliğinin 26/02/2011 Tarih ve....Yevmiye Nolu "Düzenleme Şeklinde Çekiliş Tespit Tutanağı" gereğince davacıya tahsis edilen Konya İli Selçuklu İlçesi ... Mahallesi .... Pafta, .... Ada ...

Parselde bulunan C1 Blok 1. Kat 1. Bağımsız Bölüm Nolu Meskenin(Adres: Konya İli Selçuklu İlçesi .... Mahallesi ...Sokak No:17 Giriş Numaralı C1 Blok 1 Nolu Daire) davalı kooperatiften alınarak davacıya fiilen teslimine karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hükümler tesis edilmiştir.

Davalı savunması açısından yapılan değerlendirmede: Her ne kadar davalı tarafından 30/06/2000 tarihli Genel Kurul Kararında adı geçen ilgili kooperatif yönetim kurulu üyelerinin T.C. Konya .. Ağır Ceza Mahkemesinin 10/02/2016 Tarih ve .... Esas-...

Karar sayılı ilamıyla zimmet, 1163 sayılı Kanuna Muhalefet, sahtecilik suçlarından mahkumiyetine karar verildiği savunulmuş ise de, bu ceza mahkemesi kararı üzerinee kooperatif tarafından 30/06/2000 tarihli Genel Kurulu Kararının iptaline yönelik olarak yeniden T.C. Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açıldığı, açılan davanın ilgili Mahkemenin 29/09/2000 tarih ve... Esas-...

Karar sayılı dosyasıyla yine reddedildiği lakin henüz kesinleşmediği, söz konusu ceza dosyasında kooperatifin yönetim kurulu üyelerinin ceza aldığı, davalının peşin bedelli üye olmasına dair kararın Yönetim Kurulu Kararı olmadığı aksine kooperatifin en geniş yetkilerine sahip olan Genel Kurul kararı olduğu kaldı ki yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 06/10/2015 Tarih ve 2015/5008 Esas-2015/6323 Karar sayılı ilamı ile T.C.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 28/11/2018 Tarih ve 2016/3123 Esas-2018/5526 Karar sayılı ilamı emsal alındığında bu durumun kooperatifin iç işleyişini ilgilendirdiği anlaşılmakla kooperatifin ticari defter ve belgelerini tutma noktasında herhangi bir yetkisi bulunmayan davacının bu eylemin neticelerinden sorumlu tutulamayacağı kanaatiyle davalının bu yöndeki savunmasına Mahkememizce itibar edilmiştir.

Yine her ne kadar davalı tarafından kendilerine husumet yöneltilemeyeceği ileri sürülmüş ise de yukarıda detayı verilen bilirkişi raporları ve dahi T.C. Konya .. Noterliğinin 26/02/2011 tarih ve ...

Yevmiye Numaralı "Düzenleme Şeklinde Çekiliş Tespit Tutanağının ve Ekleri" de nazara alındığında davalı kooperatifin üyesi olan davacının, davalıya husumet yöneltebileceği ve davalının pasif husumet ehliyetinin bulunduğu..." gerekçesiyle davanın kabulüne davacının, davalı S.S. ...Konut Yapı Kooperatifinin üyesi olduğunun tespitine, T.C. Konya ..

Noterliğinin 26/02/2011 Tarih ve ....Yevmiye Nolu "Düzenleme Şeklinde Çekiliş Tespit Tutanağı" gereğince davacıya tahsis edilen Konya İli Selçuklu İlçesi....Mahallesi ...pafta, ... ada ..parselde bulunan C1 Blok 1.Kat 1.Bağımsız Bölüm Nolu meskenin (Adres: Konya İli Selçuklu İlçesi .... Mahallesi... Sokak No:17 Giriş Numaralı C1 Blok 1 nolu daire) davalı kooperatiften alınarak davacıya fiilen teslimine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının talebinin başka kabule dair kararın ise başka olduğunu, davacının, müvekkili kooperatifin ortağı olduğu hususunun taraflar arasında ve işbu davada çekişmeli olmadığını, yerel mahkemenin (kesinlikle yasak olan) “yerindelik denetimi“ yapmaya kalktığını, Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....

Esas sayılı dosyasında verilen hükmün kesinleşmesinin beklenmesi gerektiğini, ana dayanağının kesinleşmesini beklemeksizin verilen istinaf konusu kararın kaldırılması gerektiğini, somut olayı hiç anlayamayan, anlamak için çaba da göstermeyen yerel mahkemenin her şeyi birbirine karıştırdığını, genel kurulun hiçbir sebeple yasaya aykırı karar veremeyeceğini, vermişse de yasaya aykırı yönünün yok sayılacağını beyanla talepleri doğrultusunda davacının tesbit talebinin reddine; itiraz ederek durdurulan Konya.

İcra Dairesi'nin .... Esas sayılı takip dosyasına yapılan haksız itirazın iptaliyle takibe 27.650,00 TL asıl alacak üzerinden, takip talebindeki oranda faiziyle hesaplanarak devamına. 5.530,00 TL kötüniyet/ icra inkar tazminatının davacıdan alınarak müvekkile verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davalı kooperatife borcunun bulunmadığının tespiti ve kura ile tahsis edilen dairenin teslimi istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26.maddesinde "(1) Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. (2) Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır."

165.maddesinde "(1) Bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir. (2) Bir davanın incelenmesi ve sonuçlandırılması başka bir davanın veya idari makamın çözümüne bağlı ise mahkeme, ilgili tarafa görevli mahkemeye veya idari makama başvurması için uygun bir süre verir. Bu süre içinde görevli mahkemeye veya idari makama başvurulmadığı takdirde, ilgili taraf bu husustaki iddiasından vazgeçmiş sayılarak esas dava hakkında karar verilir." hükmünün yer aldığı,

Davacının davalı kooperatife aidat ve faiz borcunun bulunmadığının tespiti ile kura ile adına tahsis edilen dairenin teslimi talebinde bulunduğu, davacının adına tahsis yapıldığını belirttiği davalı kooperatifin 26/02/2011 tarihinde yapılan kuranın iptaline yönelik olarak davalı kooperatif üyesi olan davacılar tarafından Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ....Esas sayılı dosyasında açılan davada bir kısım davacılar yönünden davanın kabulü ile; davalı kooperatifin Konya ..

Noterliğinin 26/02/2011 tarih ve .... yevmiye numaralı kura çekimi işleminin iptaline karar verildiği, bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğu, dairemizin 28/11/2024 tarih .... Esas ... Karar sayılı ilamı ile dosyanın geri çevrilmesine karar verildiği, Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin...

Esas sayılı dosyasında verilecek kararın işbu davanın sonucunu doğrudan etkileyecek nitelikte olduğundan bu dosyanın sonucu beklenmeden karar verilmesi, ayrıca davacının davalı kooperatife aidat ve faiz borcu bulunmadığının tespitini talep ettiği halde, taleple bağlılık ilkesine aykırı olarak davacının davalı kooperatifin üyesi olduğuna karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından davalının istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve değerlendirme yapıldıktan sonra karar verilmek üzere dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır