Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/425 K.2025/590

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan ticari ünvanın korunması davasında 28/03/2024 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin uzun yıllardır kendi faaliyetlerinde hem de iştiraklerinde “........” ibaresi ile faaliyet gösterdiğini ancak 2021 yılında kurulan davalının, müvekkil şirketin ticari unvanı ile iltibas oluşturacak derecede bir ticaret unvanı kurduğunu, müvekkil şirketin uzun yıllardan itibaren sicile kayıtlı olup bu unvan ile faaliyet gösterdiğini, müvekkil şirketin aynı zamanda, birçok iştirakinin bulunduğunu, bu iştiraklerde de yine “........” ibaresini kullanıldığını, bu ibarenin geçtiği her yerin müvekkili şirket ile özdeşleştiğini,

müvekkili şirketin kendisi adına tescilli markalarını tanıtım amaçlı olarak tüm mecralarda aktif bir şekilde kullandığını, müvekkili şirketin Türkiye'nin birçok farkı yerine bayilikler verdiğini, asıl ve ayırt edici unsuru olan ve de "........" ibarelerini içeren 27 marka tescilinde bulunduklarını ve söz konusu markalarını aktif olarak kullandıklarını, müvekkili şirketin tanınmış marka sahibi bir tüzel kişi olduğunu, müvekkili şirketin bir de "........"başvuru numaralı ve yine "........" ibareli tanınmış markasının bulunduğunu,

müvekkili şirket tarafından bu ibareyi taşıyan birden fazla marka tescil edildiğinden anılan markanın seri marka niteliğinde olduğunu, davalı şirketin 2021 yılında "........" ibaresini ticari unvan olarak tescil ettirdiğini, müvekkili şirketin ticari unvanının davalı şirketten çok daha uzun süre önce tescil edilmesi ve ilk olarak da bu unvanı kullanması karşısında davalının iltibas oluşturacak bu ismi tescil ettirmesinin müvekkili şirketin ticari unvanına tecavüz oluşturduğunu, davalıya ait ticari kayıtlar incelendiğinde müvekkili şirketi ile benzer sektörlerde faaliyet gösterdiğinin görüleceğini,

bu hususun da yine müvekkili şirketle haksız rekabet oluşturacak nitelikte olduğunu, davalının ticaret unvanını kötüniyetli olarak tescil ettirdiğini beyan ederek haksız rekabetin önlenmesi ve davalının unvanındaki "........" ibaresinin ticaret sicilinden terkinine, kararın masrafı davalıdan alınarak en yüksek üç tirajlı gazeteden birinde ilanına ve davalının bağlı bulunduğu sicil müdürlüğüne bildirilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

23.02.2022 tarihli beyan dilekçelerinde, yasal cevap verme sürelerine ek olarak HMK gereği 1 ay ek süre talebinde bulunmalarına rağmen bu hususla ilgili taraflarına herhangi bir cevap verilmediğini, ek süre verilmeden tensip kararı yapılarak duruşma günü verildiğini ve savunma haklarının kısıtlandığını, ayrıca davanın müvekkiline yöneltilmesinin hukuka uygun olmadığını, husumetin Ticaret Sicil Müdürlüğüne yöneltilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin ticaret unvanını hukuka uygun bir şekilde Ticaret Sicil Müdürlüğüne tescil ettirdiğinden müvekkilinin hukuki sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkilinin hayvancılık işiyle uğraştığını,

müvekkilinin kullandığı ticaret unvanı ve davacının ticaret unvanı arasında herhangi bir karışıklığa mahal verecek derecede benzerlik bulunmadığını, ayrıca müvekkili şirketin kullandığı unvan kaşe unvanı olup, hiçbir suretle marka olarak kullanılmadığını, bu nedenle müvekkili şirketin, davacının tanınmışlığından faydalanma veya haksız yarar elde etme gibi bir durumunun ve kötüniyetinin bulunmadığını, hizmet alanlarının da birbirinden farklı olduğunu, sadece "........" kelimesinin aynı olduğundan yola çıkılarak herhangi bir haksız rekabet veya kötüniyetten bahsedilemeyeceğini,

iki şirketin tüketici nezdinde karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, müvekkili şirketin ........ ibaresini kullanmasının tek nedeni, bölge olarak ........ Dağları'nın eteğinde olması ve bölgenin ........ olarak bilinmesinden kaynaklandığını, haksız rekabet kastı bulunmadığını, kaldı ki davacı şirketin kurulduğu 1974'ten çok daha önce ........ köyünde 1928 yıllarında ........ mandıra adı altında ve ........ Belediye halinde 1970'li yıllarda ........

Komisyonevi olarak şirket yetkililerinin yakınları tarafından faaliyette bulunulduğunu, müvekkili şirketin tescil ettirmiş olduğu unvan haksız rekabet amacıyla değil, daha önceden kullanıldığı için kaydettirildiğini,davacının isim hakkına tecavüz edilmiş olsaydı Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından iltibas oluşacağından sistem tarafından müsaade edilmeyeceğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...

Tüm dosya kapsamı ile yukarıda yapılan genel açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde; davacı firmaya ait "........" ibaresi ile ve davalı firmaya ait ticari unvanındaki "........" ibaresinin her iki firmanın ortak unsurları olduğu, davalı tarafın ticari unvanda yer alan "........ " şeklindeki ibarenin her iki firmada kullanılan ortak unsuru ortadan kaldıracak nitelikte olmadığı, bu benzerliğin firma unvanlarında ayırt edici bir unsuru olmadığı, "........ " eklentisine rağmen firma isim ve unvanlarında görüntü ve ifade olarak iltibasa neden olabilecek derecede benzerlik içerdiği,

davacı şirketin ticaret sicil gazetesi kayıtlarına göre 1974 yılında tescil edildiği, kuruluşundan itibaren aynı unvan ile faaliyet gösterdiği, davalı şirketin kuruluş tarihinin ise 2021 yılı olduğu, dolayısıyla davacı şirketin davalı şirkete göre önceliğinin bulunduğu, her iki şirketin aynı iş kolunda bulunmasının da iltibası artırdığı,

bu nedenle davacının uzun yıllar kullandığı bu ibarenin kazandığı ün ve müşteri potansiyelinden davalı şirketin aynı ibareyi kullanmak suretiyle yararlanma ihtimalinin mevcut olduğunu, davalıya ait ticaret unvanında yer alan ........ ibresinin tüketici nezdinde iltibas ve karışıklık oluşturacağı mahkememizce değerlendirildiğinden, davacının davasının kabulü ile davalı şirket ( ........ ........ San. Tic. Ltd.

Şti.) ticaret ünvanındaki "........" sözcüğünün ticaret sicilinden terkinine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." gerekçesiyle, davanın kabulü ile, ........ Ticaret Sicil müdürlüğü'nün 7455 ticaret sicil numarası ile kayıtlı bulunan davalı şirketin ........ ........ San. Tic. Ltd. Şti. olan ünvanındaki ........ ibaresinin ticaret sicilinden terkinine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın müvekkiline yöneltilmesinin hukuka uygun olmadığını, husumetin Ticaret Sicil Müdürlüğüne yöneltilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin ticaret unvanını hukuka uygun bir şekilde Ticaret Sicil Müdürlüğüne tescil ettirdiğinden müvekkilinin hukuki sorumluluğunun bulunmadığını, ancak mahkemece husumet konusunda eksik inceleme ve araştırma yapıldığını, müvekkilinin hayvancılık işiyle uğraştığını, müvekkilinin kullandığı ticaret unvanı ve davacının ticaret unvanı arasında herhangi bir karışıklığa mahal verecek derecede benzerlik bulunmadığını, davalı müvekkil şirket hayvancılık sektöründe,

davacının da gübre ve diğer sektörlerde faaliyet gösterdiğini, hayvancılık ile iştigal etmediğini, davacı ile müvekkilinin iştigal sahaları, müşteri kitlelerinin tamamen farklıyken mahkemece bu hususun gözardı edildiğini, müvekkili şirketin tescil tarihinin 2021 yılı olduğundan 6769 sayılı Kanun'a tabi olduğunu, davacının öncelikle 6769 sayılı kanunun 41. maddesi gereği kendi marka hakkına tecavüz edildiği yönünde bir şüphesi vardı ise bülteni takip etmeyip kanunca kendisine tanınmış olan itiraz hakkını kullanmayıp dava yoluna gitmesinin asıl kötüniyetli tarafın davacı olduğunu kanıtladığını,

ayrıca müvekkili şirketin kullandığı unvan kaşe unvanı olup, hiçbir suretle marka olarak kullanılmadığını, markasal kullanım gerçekleşmediğinden müvekkili şirketin davacının unvanından yararlandığı noktasında hüküm kurulmasının kanuna aykırı olduğunu, müvekkili şirketin ........ ibaresini kullanmasının tek nedeni, bölge olarak ........

Dağları'nın eteğinde olması ve bölgenin ........ olarak bilinmesinden kaynaklandığını, haksız rekabet kastı bulunmadığını, kaldı ki davacı şirketin kurulduğu 1974'ten çok daha önce ........ köyünde 1928 yıllarında ........ mandıra adı altında ve ........ Belediye halinde 1970'li yıllarda ........

Komisyonevi olarak şirket yetkililerinin yakınları tarafından faaliyette bulunulduğunu, müvekkili şirketin tescil ettirmiş olduğu unvan haksız rekabet amacıyla değil, daha önceden kullanıldığı için kaydettirildiğini, davacının isim hakkına tecavüz edilmiş olsaydı Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından iltibas oluşacağından sistem tarafından müsaade edilmeyeceğini, müvekkilinin sadece ........

(Konya) ilçesi sınırları içerisinde, davacı şirketin ise ulusal olarak faaliyet gösterdiğini, diğer taraftan müvekkili şirketin faaliyet gösterdiği ilçede; herhangi bir şekilde davacı şirketle ilgili olarak haksız rekabet gerektirecek ticari ve herhangi bir eylem bulunmadığını beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; ticaret ünvanının terkini istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı vekili, dava dilekçesinde, davalının ticaret ünvanın müvekkili şirket adına tescilli markalara da tecavüz oluşturduğunu ileri sürerek, davalı ünvanının terkinine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer bir anlatımla; davacı aynı zamanda marka hakkına dayalı olarak da talepte bulunmuştur.

Tarafların iddia ve savunmaları dikkate alındığında, marka hakkına dayalı olarak da açılmış bir dava olması nedeniyle, dava konusu uyuşmazlığın çözümünde, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümlerinin de tartışılması gerekmektedir.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 156/1.maddesi gereğince Bu Kanunda öngörülen davalarda görevli mahkeme, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi ile fikri ve sınai haklar ceza mahkemesidir. Bu mahkemeler, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü alınarak, tek hâkimli ve asliye mahkemesi derecesinde Adalet Bakanlığınca lüzum görülen yerlerde kurulur.

Bu mahkemelerin yargı çevresi, 26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun hükümlerine göre belirlenir.

Fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bu mahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, o yerdeki asliye hukuk mahkemesince; fikri ve sınai haklar ceza mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bu mahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, o yerdeki asliye ceza mahkemesince bakılır.

Mahkemelerin görevi, dava şartlarından olup, yargılamanın her aşamasında re’sen dikkate alınması gerekmektedir.

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun 24.03.2005 gün ve 188 sayılı kararı ile Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi kurulmayan yerlerde bir asliye hukuk mahkemesi olan yerlerde bu mahkemenin, iki asliye hukuk mahkemesi olan yerlerde bir numaralı asliye hukuk mahkemesinin, ikiden fazla asliye hukuk mahkemesi olan yerlerde üç numaralı asliye hukuk mahkemesinin, yetkilendirilmesine karar verilmiştir.

Buna göre, Ticaret Mahkemesi ile Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisidir. Bu nedenle davada Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi Sıfatına sahip Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan görev yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilip karar verilmesi yerinde olmadığından davalının istinaf başvuru talebinin kamu düzenine aykırılık nedeniyle kabulü ile HMK'nın 353/1.a.3 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır .....