Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/634 K.2024/1930

Taraflar arasında görülen davada Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten ve üye hakimin görüşleri alındıktan sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, taraflar arasındaki hukuki ilişki nedeniyle müvekkili tarafından .... seri no'lu, 31.08.2022 tarih, 300.000,00 TL bedelli ve ... seri no'lu, 30.09.2022 tarih, 300.000,00 TL bedelli 2 adet çek keşide edilerek davalıya teslim edildiğini, davalının söz konusu çekleri zayi ettiğini beyan ederek Konya. ATM'nin ....

E. sayılı dosyasında çek zayi ve iptal davası açtığını, mahkemeden ödemeden men kararı alarak muhatap bankaya müzekkere yazılmasını temin ettiğini, davalı ile müvekkili arasında 13.06.2022 tarihli protokol imzalandığını ve kaybedildiği bildirilen çeklere karşılık yeni çekler verildiğini, kaybedilen çekler konusunda da düzenleme yapıldığını, çek vadeleri geldiği zaman dava dışı üçüncü kişiler tarafından bankaya ibrazlar gerçekleştiğini ve çeklerin arkasına ödemeden men kararlarının yazıldığını, bundan sonra davalının Konya.

ATM'nin ....

Esas sayılı dosyasındaki çek zayi ve iptal davasından feragat ettiğini, bu sırada ödemeden men kararı verilen ve bankaya ibraz edilen çeklerle ilgili olarak son hamiller tarafından çeklerin icra takibine konu edildiğini, ödemeden men yasağı kapsamında çeklerin bankaya ibrazı sırasında ödeme yapamayan müvekkili şirketin çek bedelleri miktarı kadar sorumlu olduğu halde icra masraf, çek tazminatı, icra haçları ve vekalet ücreti ödemek zorunda kaldığını, taraflar arasında yapılan sözleşmeden sonra müvekkilin keşideci/borçlu olarak yer aldığı çekte hamil olarak görünen dava dışı Nokta Moda Tekstil Ticaret Limited Şirketi tarafından İstanbul ...

İcra Müdürlüğü ... Esas ve yine hamil olarak görünen dava dışı tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğü....

E. sayılı dosyası ile icra takipleri başlatıldığını, müvekkilinin başlatılan takipler nedeniyle icra tehdidi altında ödeme yapmak zorunda kaldığını zararın davalı tarafından karşılanması gerektiğini, taraflar arasında düzenlenen 13.06.2022 tarihli sözleşme gereğince de davalı şirketin çeklerin kaybolması nedeniyle müvekkilinin maruz kalacağı her türlü zararın sorumluluğunu üstlendiğini, müvekkilinin çek bedellerinin toplamının dışında 121.326,97 TL İstanbul ...

İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasına, 119.698,55 TL de İstanbul .. İcra Müdürlüğü ...

E. sayılı dosyasına ödeme yapmak zorunda kaldığını, davalının sorumlu olduğu işbu zararın tazmini istemiyle davalı aleyhine takip başlatılmış ise de, davalının haksız itirazı ile takibin durdurulduğunu ileri sürerek, davalının itirazının iptali ile takibin devamına ve davalı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkilinin çeklerin kaybedilmesi sonrasında üzerine düşen tüm sorumlulukları yerine getirmesine rağmen davacının hak kaybına uğramamak adına yapması gerekenleri yapmadığını, bu nedenle kendisinin kusurlu olduğunu, kusurlu olan tarafın rücu hakkının bulunmadığını, tarafalar arasında akdedildiği iddia edilen 13.6.2022 tarihli sözleşmenin varlığını da kabul etmediklerini, davacı tarafından aslının ibraz edilmesi gerektiğini savunarak, davanın reddi ile davacının tazminat talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...Somut olayda; davacı ile davalı arasındaki ticari ilişki nedeniyle davacı tarafından davalı tarafa iki adet çek verildiği, davalının söz konusu çekleri zayi ettiğini beyan etmek suretiyle Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasında çeklerin iptaline yönelik dava açtığı, çeklerin kaybolması nedeniyle dava dışı kişilerin açtığı icra takibi nedeniyle İstanbul ..İcra Müdürlüğünün .... E. Ve ....

E. Nolu dosyalarına çek bedeli dışında yaptığı fazla ödemeler nedeniyle davalıdan alacaklı olduğundan bahisle Konya ..İcra Müdürlüğünün ....

E. Nolu dosyasında davalı hakkında takip yapıldığı, yapılan takibe itiraz üzerine mahkememizde itirazın iptaline yönelik dava açıldığı, mahkememizce gerekli tüm belgelerin istenerek dosyamız arasına alındığı, öncelikle tespit edilmesi gereken hususun, davacı tarafından davalıya teslim edilen çek bedelleri dışında icra daireleri kanalı ile dava dışı üçüncü kişilere ödenen 242.712,70 TL nedeniyle davacının davalıya rücu şartlarının oluşup oluşmadığının tespitinin yapılması gerektiği, tevdi mahalli TBK 107 m. İle 187 maddelerinde düzenlenmiş olup, borcunu ödemek isteyen ancak alacaklının kabulden kaçınması,

alacağın kime ait olduğu hususunda çekişme bulunması gibi bir nedenle borçlunun temerrüde düşmeden borcunu ödemesi için getirilmiş bir düzenleme olduğu dikkate alındığında, davacı tarafça çek bedellerinin mahkeme tarafından belirlenmiş bir hesaba depo edilmesi gerektiği, icra takibi yapıldığında ise, depo edilen hesaptaki para nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığına yönelik itirazda bulunularak, borçtan kurtulma yoluna gidilmesi gerekmektedir.

Ancak mevcut dosyamızda toplanan deliller dikkate alındığında, çeklerin kaybolduğunun bildirilmesinden sonra çeklerin tevdi mahalline depo edilmediği ve İstanbul ...İcra Müdürlüğünün dosyasında da bu yönde bir itirazın bulunmadığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar, davacı vekilince dava dilekçe ekinde yer alan 13.06.2022 tarihli sözleşmeden bahsedilerek, çek bedelinin ödenmemesinde tüm sorumluluğun davalıda olduğu belirtilmiş, "sözleşme iptali" başlıklı 12.10.2022 tarihli anlaşma ile 13.06.2022 tarihli sözleşmenin geçersiz olduğu yönünde anlaşma sağlandığı, dolayısıyla 13.06.2022 tarihli sözleşmenin varlığı hususunda tereddüt olmadığı yönünde beyanda bulunulmuş ise de, davacı tarafa tanınan süre içerisinde belge aslının sunulmadığı, davalı tarafça belirtilen sözleşmenin varlığını kabul etmedikleri yönünde beyanda bulunulduğu,

13.06.2022 tarihli sözleşme aslının bulunmaması ve sözleşme aslı bulunsa bile 12.10.2022 tarihli anlaşma ile yapılan sözleşme geçersiz hale getirildiğinden sözleşme nedeniyle bir hak talebinde bulunulamayacağı, açıklanan nedenler ile davacı tarafından çekin kaybolduğunun öğrenilmesinden sonra üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmediği kanaatine varılmış, bu nedenle dava dışı üçüncü kişilere yaptığı fazla ödemeler nedeniyle davalıya müracaat edemeyeceği..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, dava dilekçesindeki beyanlarını aynen tekrarla, mahkemece gerekçede belirtilen hiçbir kabul ve tespitin yerinde olmadığını ayrıca, davanın reddedilmesi nedeniyle davalı lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken nisbi ücret-i vekalete hükmedilmesinin de yerinde olmadığını ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı tarafından davacının zarara uğratıldığı iddiasına dayalı olarak işbu zararın tazmini için davalı aleyhine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut olayda; davacı tarafça, taraflar arasındaki akdi ilişki kapsamında davacı tarafından davalıya teslim edilen iki adet çekin davalı tarafından kaybedilmesi ve sonrasında da yapılması gereken iş ve eylemlerin yapılmaması nedeniyle çek bedelinden fazla ödemeye sebebiyet verilmesinden kaynaklı uğranılan zararın tazmini için takip başlatıldığı iddia edilmiş, davalı tarafça, davacının iddialarının yerinde olmadığı, davacı tarafından verilen çeklerin kaybedilmesi sonrasında kendi üzerlerine düşen tüm işlem ve eylemlerin yerine getirildiği, davacının uğramış olduğu bir zarar var ise, bunun da kendisinin yapması gereken işlemleri yapmamasından kaynaklandığı savunularak, davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak, işbu dosyada birleştirilmesine karar verilen Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

E. sayılı dosyasının bu dosyadan tefrik edilmesine karar verilmesi, anılan dosyada bu davada ileri sürülen iddialar kapsamında takas mahsup talebinde bulunulması nedeniyle yerinde olmadığı gibi, mahkemece davacı tarafça uğranıldığı iddia edilen zararın araştırılması bu kapsamda, olay tarihinde çek bedellerinin karşılığının davacının banka hesabında bulunup bulunmadığı hususu ile davacının ödeme kabiliyetinin varlığının tespiti, taraflarca açıldığı belirtilen tüm dava dosyaları ile dava konusu çeklere ilişkin başlatılan icra dosyalarının getirtilmesi,

yapılan ödeme tarihleri de değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına ve kararın kaldırılma sebebine göre, davacı vekilinin ücret-i vekalete yönelik istinaf istemlerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.