Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/69 K.2024/1289

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile açılan Kooperatif Üyeliğinin Tespiti davasında 17/10/2023 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde ve yargılama aşamasındaki beyanlarında özetle; davacı ...'ın ... üyesi ...'un sahibi olduğu hisseyi, bütün aktif ve pasifiyle 06.03.2018 tarihinde hisse devir sözleşmesi ile satın aldığını, müvekkilinin ...'a ait hisseyi davalı kooperatife ait dükkanların kura dışı bırakılarak inşaatlar tamamlandıktan sonra satılıp gelirinin ortaklar arasında pay edileceğini öğrenmesi nedeniyle satın aldığını, davalı kooperatife üyeliğin devrine ilişkin belgelerin davacı tarafından .... barkod numaralı iadeli taahhütlü posta ile gönderildiğini,

yine aynı şekilde davacı hissesini satan ...' un da bu devre ilişkin sözleşmeyi ... barkod numaralı iadeli taahhütlü posta ile gönderdiğini, her iki postanın da davalı kooperatife ulaştığını, bugüne kadar devre ilişkin olumlu veya olumsuz yazılı bir geri bildirimde bulunulmadığını, davalı kooperatif yönetimi ile yapılan yüz yüze görüşmede ise kooperatif üyeliğinin devrini kabul etmediklerini beyan ettiklerini, davacının üyeliğe kabulüne engel hiç bir durum olmamasına rağmen, davalı kooperatif üyeliğin kabulünden kaçındığını, davacının üyeliğinin netleşmemesi sebebiyle üzerine düşen yükümülüklerini yerine getiremediğini,

bu sebeple de hisseyi devreden üçüncü kişiye karşı davalı kooperatifçe hisseyi davacının satın aldığı biliniyor olmasına rağmen icra işlemi yapılamadığını ileri sürerek davacı ...'ın ...ndeki üyeliğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

davalı tarafından kooperatif üyesi ...'tan üyelik devir aldığını, bu üyeliğinin tespiti amacıyla iş bu huzurdaki dava açılmış olsa da kötüniyetli olarak açılmış bu davanın kabulünün mümkün olmadığını, her ne kadar taraflar arasında kooperatif ortaklık payının devrine ilişkin sözleşmeler bulunduğu ve davalı kooperatifin devre ilişkin bir yazılı karar bildirilmediği iddia edilmişse de;

kooperatifin taraflar arasındaki devrin kabul edilemeyeceğini 04.06.2018 tarihinde yazılı olarak bildirdiğini, kooperatif ortağı ... ile ... arasındaki devir sözleşmesi ve iradesi geçerli olmadığını, iş bu işlem tamamen kooperatif üyelik aidat borcunun ödememek amacıyla muvazaalı olarak yapılan kötüniyetli bir işlem olduğunu, kooperatif üyesi olan ...'un üyelik aidat borcunun tahsili için Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....

Esas sayılı dosyası ile itirazın iptali dava açıldığını, bu davada davalı olan ...'un kooperatif hissesini .... isimli kişiye sattığını beyan ettiğini, bu hususun davacı ile dava dışı ...'un kötüniyetli olarak müvekkili kooperatifi yanıltmaya çalıştığını ortaya koyduğunu, yine kooperatif üyesi ...'un 09.12.2021 tarihinde ... isimli kişi ile Konya .. Noterliği ...

Yevmiye No'lu kooperatif hisse devri sözleşmesini tanzim ettiğini, davacı ve ...'un üyelik borcunu ödememek için haksız olarak bu davayı açtığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "...

Somut olayda; dava dışı ...'un davalı kooperatifteki hissesini davacıya devretmesi sonrasında üyelik kaydının yapılmadığından bahisle mahkememizde üyeliğin tespitine yönelik dava açıldığı, mahkememizce kooperatif alanında uzman bilirkişiden rapor alındığı, bilirkişi raporu ve dosyadaki deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacının talebi davalı kooperatife üyeliğinin tespitine ilişkindir, ...'un hissesini ...'a devrettiğine ilişkin davalı kooperatife yazdığı 30.05.2018 tarihli hisse devir dilekçesinin yer aldığı, dilekçeye ek olarak devir belgesinin gösterildiği,

... ve ...'un davalı kooperatife yazdığı 06.03.2018 tarihli hisse devir etme/alma dilekçesinin bulunduğu, PTT gönderilerinin bulunduğu, davalı kooperatif ana sözleşmesinde; ortaklık yazılı olarak yönetim kuruluna bildirilmek suretiyle 10.maddedeki ortaklık şartlarını taşıyan kişilere devredebilir, yönetim kurulu, bu şekilde ortaklığı devralan kişiyi ortaklığa kabulden kaçınamaz, yönündeki tespitler doğrultusunda, kooperatif tarafından davacının üyeliği ile ilgili işlemleri başlatmamasının geçerli bir sebebe dayanmadığı ve kooperatif ana sözleşmesine aykırı olduğunun anlaşıldığı,

başvuru üzerine üyelik devir işlemlerinin kooperatif tarafından yapılması gereken işlemlerden olduğunun tespiti ile davacının, .....tan aldığı 1 adet hisse nedeniyle, davalı kooperatifin üyesi olduğuna karar verilmiş..." gerekçesiyle. Davacının davasının kabulü ile; davacının ...’un 1 adet hissesini devir alması nedeniyle, davacının ...... konut yapı kooperatifinin üyesi olduğunun tespitine, şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; her ne kadar taraflar arasında kooperatif ortaklık payının devrine ilişkin sözleşmeler bulunduğu ve müvekkili kooperatifin devre ilişkin yazılı bir karar bildirilmediği iddia edilmişse de;

müvekkili kooperatifin taraflar arasındaki devrin kabul edilemeyeceğini 04.06.2018 tarihinde yazılı olarak bildirdiğini, ... ile ... arasındaki devir sözleşmesi ve iradesinin geçerli olmadığını, bu işlemin kooperatif üyelik aidat borcunun ödenmemesi amacıyla muvazaalı olarak yapılan kötüniyetli bir işlem olduğunu, mahkemece bu hususun gözardı edilerek karar verildiğini, müvekkili kooperatif tarafından ...'un üyelik aidat borçlarını ödememesi nedeniyle Konya ..

İcra Müdürlüğü ...E. Sayılı dosya ile üyelik aidat alacağı takibi başlatıldığını, borçlu ....'in, borcu olmadığı iddiası ile icra takibine itiraz ettiğini, itirazın ardından taraflarınca alacağı tahsil etmek amacıyla Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi ...

E. sayılı dosya ile kooperatif üyelik aidat borcundan kaynaklanan itirazın iptali davası açıldığını, söz konusu dosya kapsamında davalı ...'un 04.10.2021 tarihli cevap dilekçesinde "üyeliğimin bulunduğu kooperatifteki gayrimenkulü 23.09.2013 tarihinde ... isimli kişiye sattım.

Kooperatif hissemi ve tapuyu ... isimli kişiye satmış olduğumdan husumetim yoktur ve davanın ...'a ihbar edilmesini talep ederim" şeklinde beyanda bulunduğunu, her ne kadar bu iddiada bulunmuş ise de; ...'un dairesini satmış olduğu ... isimli kişiye üyeliği devrettiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığını, söz konusu davanın taraflarınca 08.08.2021 tarihinde açıldığını, her nasılsa huzurdaki davada;

davacı ...'a hisse devrinin 06.03.2018 tarihinde gerçekleştiği iddia edilse de ...'un böyle bir devir işleminden bahsetmeden borcu dairesini satmış olduğu ve üyeliği devretmediği ... isimli kişi üzerine bırakma çabasına girdiğini, ...'un, müvekkili kooperatif nezdinde bulunan 1 adet üyeliğine karşılık gelen taşınmazını 23.09.2013 tarihinde ...'a sattığını, ancak üyeliği devretmemiş olduğundan ...'un kooperatif üyeliğinin devam ettiğini, bu taşınmaz satışının ardından ...'un,

müvekkili kooperatife 22.11.2014 tarihli dilekçe ile "dairemi 2013 Eylül ayında satmış bulunmam sebebiyle hissenin ... isimli kişiye devredilmesini talep ederim" talebi ile başvurduğunu ancak müvekkili kooperatif'in, taraflar arasında bir devir sözleşmesi bulunmadığından ve bu hususta ... isimli kişinin bir başvuru dilekçesi olmadığından bu talebi reddettiğini, bunun üzerine davacı ... ve ... arasında 06.03.2018 tarihli devir belgesi tanzim edildiğini, bu sözleşme ile tamamen muvazaalı bir işlem yapma çabasına girdiklerini,

davacının söz konusu dairenin dava dışı 3. bir kişiye ait olmasına rağmen üyeliği devralmasının hiç bir hukuki izahının bulunmadığını, bunun da tarafların kötüniyetli olarak üzerine hiçbir malvarlığı kaydı bulunmayan bir kişiye üyeliği devralmış gibi göstererek kooperatif üyelik aidatının ödememeye çalıştıklarının çok açık göstergesi olduğunu, müvekkili kooperatifin de kendisine yapılan bu devir bildiriminin çok açık bir şekilde kötüniyetli olmasından dolayı yazılı olarak taraflar arasındaki devri kabul etmediğini yazılı olarak bildirdiğini, ... ve ... arasındaki kooperatif hisse devri dilekçesinin;

imzaların yönetim kurulu huzurunda atılmadığı, taşınmaz malikinin taraflar dışında bir kişiye ait olması, devir dilekçesinin noter tasdikli olmaması ve devir sözleşmesi tarihinde söz konusu üyeliğin 75.000,00TL gibi yüklü miktarda bir borcu bulunması sebepleri ile haklı ve hukuka uygun olarak müvekkili tarafından kabul edilmediğini, bilirkişi raporunda davacının üyeliği devir alıp almadığına ve tüm cevap dilekçesinde bildirdikleri ....un üyeliğinin davacıdan önce 3 kişiye devir iddialarına ilişkin belgelerde açık bir inceleme yapılmadığını,

davacıya üyelik devrettiği iddia edilen ... tarafından davadan önce başka kişilere de üyelik devir iradesi içeren belgelerin inceleme konusu yapılmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebi ile istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; kooperatif üyeliğinin tespiti talebine ilişkindir.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı taraf, davalı kooperatifin üyesi olan ... isimli kişiden üyelik haklarını satın aldığını, buna rağmen davalı kooperatifin davacıyı üye olarak kabul etmekten kaçındığını ileri sürerek davacının kooperatife üye olduğunun tespitini talep etmekte, davalı taraf ise kooperatif üyesi olan ...'un kendisine düşen daireyi ... isimli kişiye sattığını, ancak kooperatif üyeliğinin ...'a devri hususunda herhangi bir başvuru yapılmadığını, bu nedenle ...'un üyeliğinin devam ettirildiğini, kooperatif üyesi ...'un üyeliğini davacıya devretmesinin üyelik borcunu ödememek için kötüniyetli olarak yapıldığını, devrin geçersiz olduğunu savunarak davanın reddini talep etmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre kooperatif üyeliğinin tespitine ilişkin davalarda kooperatif yasal hasım konumundadır. Davacı taraf, kooperatif üyesi ...'tan üyelik haklarını devraldığını savunduğuna göre davanın kooperatif üyeliğini devreden ... ile davalı kooperatife yöneltilmesi zorunlu olup kooperatif üyeliğini devreden ... ile davalı kooperatif arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmaktadır.

Zira, davacı tarafça davalı kooperatif aleyhine açılacak davada verilecek kararın davacıya kooperatif hissesini devrettiği ileri sürülen ...'un haklarını etkileyeceği kuşkusuzdur.

(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/23-1911 Esas, 2018/344 Karar sayılı kararı da bu yöndedir. ) Mahkemece bu husus gözetilerek davacı tarafa kooperatif üyeliğini devraldığını ileri sürdüğü ...'u davaya dahil etmek üzere uygun bir süre verildikten sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Ayrıca, dava konusu uyuşmazlığın çözümü için davalı kooperatif karar defteri ve üye kayıt defteri üzerinde inceleme yapılması zorunludur. Mahkemece alınan bilirkişi raporunda davalı kooperatifin karar defteri ve üye kayıt defteri üzerinde herhangi bir inceleme yapılmadığı belirtilmiştir. Mahkemece davalı kooperatifin karar defteri ve üye kayıt defteri getirtilerek sözkonusu defterler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiğinin gözetilmemesi de doğru olmamıştır.

Bu nedenlerle davalının istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dava dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır