Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/806 K.2025/151

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ......... esas sayılı dosyası ile açılan kooperatifin dağıtılması davasında 19/03/2024 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin 16.11.2015 tarihinde tescil edildiğini ve 30.11.2015 tarihli ......... sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde kuruluş ilanı yayımlanarak faaliyete başladığını, kooperatifin en son olağan genel kurul toplantısını 25.03.2016 tarihinde yaptığını ve bu tarihten sonra olağan genel kurul toplantısı yapılmadığını, her ne kadar davalı kooperatifin, üç yıl üst üste olağan genel kurul toplantısını yapılmaması nedeniyle dağılmış olsa da bu durumun kooperatifin tasfiye edilip sicilden silindiği anlamına gelmediğinden bu şekilde dava açılmasının zorunlu olduğunu beyan ederek S.S. .........

Kooperatifi'nin münfesih olduğunun tespitine ve kooperatife tasfiye atanmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalıya dava dilekçesi ve tensip zaptı usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı davaya karşı cevap dilekçesi sunmamış, duruşmaya da katılmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 81.maddesinde. "Kooperatif:1.

Anasözleşme gereğince, 2. Genel Kurul kararı ile, 3. İflasın açılmasıyla, 4. Kanunlarda öngörülen diğer hallerde, ilgili bakanlığın mahkemeden alacağı karar üzerine, 5. Diğer bir kooperatifle birleşmesi veya devralınması suretiyle, 6. Üç yıl olağan genel kurulunu yapmaması halinde, 7. Amacına ulaşma imkanının bulunmadığının ilgili Bakanlıkça tespiti halinde mahkemeden alacağı kararla, Dağılır." şeklinde düzenleme yapıldığı, .........

Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 27.10.2023 tarihli yazı cevabı ve dosyaya sunulan tüm bilgi ve belgelerden. Davalı kooperatifin en son olağanüstü genel kurul toplantısını 25.03.2016 tarihinde ......... Cadde No:...... ....../ KONYA adresinde yaptığı, dava tarihine kadar başkaca genel kurul toplantısı yapılmadığı, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 81/6.

Maddesi gereği 3 yıl olağan genel kurul toplantısı yapılmaması nedeniyle kooperatifin kendiliğinden dağılmış sayılacağı, kooperatifin olağan genel kurul toplantılarının 3 yıl üst üste yapılmaması, kooperatifin sicilden terkin edilmesi sonucunu doğurmayıp, kooperatifin tasfiye haline girmesini sağlayacağı, davacı bakanlığın dava açmakta hukuki yararının bulunduğu, (Yargıtay 6.Hukuk Dairesi'nin 09/10/2023 tarih ve 2022/3059 Es. 2023/3178 Kar.

Sayılı ilamı ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 01/03/2023 tarih ve 2022/(15)6-1056 Es.2023/156 Kar. Sayılı içtihadı benzer doğrultudadır) davalı kooperatifin iddia edilen dağılma sebebini oluşturduğu ve davanın açılmasına sebebiyet verdiği, yargılama gideri ve vekalet ücreti sorumluluğunun bulunduğu,

Her ne kadar Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6.Hukuk Dairesi'nin 29/01/2021 2019/1993 Es. 2021/111 Kar.

Sayılı ilamında;" ilk derece mahkemesi, tasfiye iş ve işlemleri için gerekli masraflar ile tasfiye memuru ücretlerinin davalı kooperatifin mal varlığından karşılanması gerektiği, ilk derece mahkemesince davalı kooperatifin mal varlığını araştırmadan ek karar ile masrafları davacıya yüklediği, Yargıtay 23 HD'nin 2016/8614 Esas, 2020/326 Karar ve 22/01/2020 tarihli içtihadında da belirtildiği üzere, kooperatifin mal varlığının olup olmadığının araştırılması, mal varlığı yok ise tasfiye memuru ücretiyle masrafların davacıya yükletilebileceğine ilişkin içtihatta bulunduğu,

içtihat gereğince ilk derece mahkemesince davalı kooperatifin mal varlığının bulunup bulunmadığını araştırarak karar vermesi gerektiği, bu araştırmayı yapmadan masraf ve ücretin davacıya yükletilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığı, " şeklinde anılan Yargıtay kararında da benzer şekilde tasfiye memuru ve gerekli giderlerin davalı kooperatiften karşılanacağı kabul edilmiş ve yasal anlamda ve teorik olarak bu şekilde kabul edilmesi doğru ise de uygulamada karar kesinleştiğinde ve tasfiye memurunun görevine başlayarak tasfiye işlemlerini yaparken muhatap bulmakta zorlandığı,

tasfiye başlangıcında acilen yapılması gereken ilan vs. giderlerin teminin de güçlü çekmesi nedeniyle tasfiye işlemlerinin sekteye uğradığı, hatta zaman zaman ilgili vergi daireleri ile vergi tarh ve tahakkuku konusunda çıkmaza girdikleri bunun da tasfiyenin necilenmesini zorlaştırdığı hatta zaman zaman tasfiye memurlarının görevi bırakmak için talepte bulundukları, mahkemelerden gider avansı ve ücret talebinde bulundukları, bunun da mahkemece verilen tasfiye kararının infazına engel olduğu, bunun yanında tasfiyesi istenen kooperatifin tasfiye giderlerini karşılayacak malvarlığının bulunup bulunmadığı,

bunun tasfiye giderlerinin karşılayıp karşılayamayacağı tasfiye başlanıp belirli aşamaya geldikten sonra anlaşılabileceğinden dava devam ederken değerlendirilmesinin zor olacağı, bu nedenle tasfiye memuru ücreti ile tasfiye giderlerinin nihayetinde gene fesih ve tasfiyesine karar verilen kooperatiften tahsil edilmek üzere davacı taraftan avans olarak alınmasında yarar olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilerek Sınırlı Sorumlu .........

Kooperatifi'nin 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81/6. maddesi gereğince münfesih olduğunun tespitine, Kooperatifin tasfiye işlemlerini gerçekleştirmek üzere 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81/3. ve anasözleşmenin 119. maddeleri gereğince Mali Müşavir .........

T.C Kimlik Numaralı .........'ın atanmasına, tasfiye memuru görevinin karar kesinleştiğinde ve tasfiye memuru ücreti ile tasfiye masraf avansının davacı tarafından yatırıldığında başlamasına..." karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince nihai kararda tasfiye masrafı ve tasfiye memuru için takdir edilen ücretin davacı ......... tarafından ödenmesine hükmedildiğini, kararın bu yönüyle usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının tasfiye masrafı ve tasfiye memuru için takdir edilen ücretin davacı Bakanlık tarafından ödenmesine hükmedilmesi yönünden kaldırılmasına, 659 sayılı KHK (R.G.: 02.11.2011)'nın 6/2 ve 14/1 maddeleri gereğince yargılama giderleri ve idare lehine vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; kooperatifin dağıldığının tespiti istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut olayda davacı bakanlık tarafından, davalı kooperatifin 3 yıl üst üste olağan genel kurul toplantısını yapmadığı belirtilerek davalı kooperatifin münfesih olduğunun tespitine ve tasfiye memuru atanmasına karar verilmesinin talep edildiği, ilk derece mahkemesince davacı bakanlığın talebi kabul edilerek davalı kooperatifin münfesih olduğunun tespitine ve tasfiye memuru atanmasına karar verildiği, ayrıca tasfiye memuru ücretinin ve tasfiye masraflarının davalı kooperatiften alınmak kaydıyla davacı tarafça avans olarak karşılanmasına karar verildiği, davacı bakanlık tarafından tasfiye memuru ücretinin ve tasfiye masraflarının kendileri tarafından karşılanması kararının hatalı olduğu beyan edilerek bu yönde istinaf talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır.

Yargıtay (Kapatılan) 23.Hukuk Dairesi'nin 2016/8614 Esas-2020/326 Karar sayılı ilamında da belirtildiği gibi, tasfiye iş ve işlemleri için gerekli masraflar ile tasfiye memuru ücretleri, ilgili kooperatifin malvarlığından karşılanması gerekli bedeller olup, ancak kooperatifin malvarlığının bulunmaması ve tasfiye talep eden kurum tarafından bu hususun bilinmesi halinde tasfiye talep eden kuruma yüklenebilecektir. Bu sebeple mahkemece, davalı kooperatifin mal varlığı bulunup bulunmadığı hususunda yeterli araştırma yapılmadan tasfiye masrafları ve tasfiye memuru ücretinin ileride davalı kooperatiften alınmak kaydıyla dahi olsa davacı bakanlık tarafından karşılanmasına karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu sebeple davalı kooperatifin mal varlığı bulunup bulunmadığı hususunda yeterli araştırma yapıldıktan sonra tasfiye masrafları ve tasfiye memuru ücreti konusunda karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmadığından davacının istinaf başvuru talebinin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dava dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ......... · e-imzalıdır · Üye ......... · e-imzalıdır · Üye ......... · e-imzalıdır · Katip ......... · e-imzalıdır ......