Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/1308 K.2025/1121

Davacı tarafından Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan kıymetli evrak iptali davasında 26/06/2025 tarihinde tesis edilen karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin özellikle hal sektöründe faaliyet gösteren bir esnaf olup yine aynı sektörde olması nedeniyle yaptığı bir iş ve ticaret nedeniyle alacağına karşılık olarak aldığı ve kendisinin lehdarı olduğu iki adet müşteri çekinin kaybolduğunu, dava konusu çeklerin müvekkilinin yaptığı ticaret nedeniyle müşterilerinden intikal eden ve kendisinin de meşru hamil konumunda olduğunu, ........ Bankası Konya Şubesine ait keşidecisi .....

Şirketi, keşide yeri Konya (Merkez), keşide tarihi 14.05.2025, numarası ........ ve miktarı 1.450.000,00 TL olan çekin ortadan müvekkilinin rızası dışında elden çıkmak suretiyle zayi olduğunu beyan ederek dava konusu çeke ödeme yasağı konularak üçüncü kişilere ödenmemesi yönünde mümkünse teminatsız olarak, bunun mümkün olmaması halinde ise uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesine, dava konusu çekin zayi nedeniyle iptali ile bu çekin tahsil yetkisinin taraflarına ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; iptali talep edilen ........ Bankası Konya Şubesine ait, ........ çek numaralı, keşidecisi ........ Şirketi olan, 14.05.2025 keşide tarihli, 1.450.000,00 TL bedelli olan çekin dava dışı Sadık Gözek vekili tarafından çekin tahsile konulduğu belirtilmiştir.

Dava konusu çek yönünden istirdat davası açması için davacı vekiline kesin süre verildiği; davacı vekiline ihtar içerikli muhtıra tebligatının 26/05/2025 tarihinde yapıldığı, 27/05/2025 tarihinde davacı tarafından Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayısı ile istirdat davası açıldığı, böylelikle çekin kaybolmadığı anlaşıldığından, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek, Mahkememizce dava konusu çek üzerine konulan ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle, dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, mahkemece 14/05/2025 tarihli ara kararı ile dava konusu çek üzerine konulan ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kıymetli evrakın zayi davasında taraflarına davaya konu çeke ilişkin istirdat davası açılması için süre verildiğini, süresinde Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile çek istirdadına ilişkin dava açtıklarını, açılan davanın henüz derdest olması ve iş bu davanın sonucunun eldeki bu davayı etkileyecek olması nedeni ile çek istirdadına yönelik davanın sonucunun beklenmesi gerekirken davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinin müvekkilinin mağduriyetine neden olacağını, mahkemenin belirlediği süre içinde dava açılmaz ise, tedbir kararının kaldırılacağını, çeki ele geçiren kişinin bilinmesi hâlinde, davacı tarafından bu kişiye karşı iade davası açılması gerektiğini, eğer iade davası açılırsa,

bu davanın neticesine göre çek ya istem sahibine iade edileceğini ya da edilmeyeceğini, ancak her iki durumda da çekin iptalinin söz konusu olmayacağını ve mahkeme kararına kadar taraflara herhangi bir ödeme yapılmayacağını, öte yandan hak sahibinin, mahkeme tarafından verilen süre içinde iade davası açmazsa, mahkemenin ödeme yasağını kaldıracağını ve keşidecinin çeki elinde bulunduran kişiye ödeme yaparak borcundan kurtulacağını, bu tür davalarda mahkemenin süre vermesi ile açılan çek istirdat davasının sonucunun bekletici mesele yapılması gerektiğini, çek üzerine konulan ödeme yasağının, mahkemenin geçici hukuki koruma kararı olduğunu,

banka da ancak kesinleşmiş kararı görerek ödeme yasağını kaldırabileceğini, aksi halde çek hamiline ödeme yapmasının hukuki sorumluluk doğurabileceğini, karar verilmesine yer olmadığı kararı kesinleşmeden, çek üzerindeki ödeme yasağının kaldırılamayacağını, kesinleşme gerektiğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 28/03/2016 tarih 2015/8776 esas 2016/3417 karar sayılı ilamında "...Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır...." hususunun belirtildiği,

davacının dava dilekçesindeki belirttiği çeki kaybettiğini belirterek zayi nedeniyle iptal talebinde bulunduğu, ilk derece mahkemesince davacı tarafından Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında istirdat davası açtığından bahisle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, davacının buna yönelik istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı,

ancak Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 06/12/2016 tarih 2016/12115 Esas 2016/9377 Karar sayılı ilamında da belirtildiği gibi istirdat davasının açılmış olması durumunda istirdat davası yargılaması sırasında tedbirin kaldırılmasına karar verilmediği taktirde istirdat davasında verilecek kararın kesinleşmesine kadar tedbirin devam edeceği gözetilmeden tedbirin kaldırılmasına karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığı anlaşıldığından davacının buna yönelik istinaf başvuru talebinin kabulü ile,

ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak HMK'nın 353/1.b.2. maddesi gereğince yeniden karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır .....