Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/1668 K.2025/1349

2- .........

DAVA

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 03/11/2025

YAZIM TARİHİ : 05/11/2025

Davacı tarafından davalılar aleyhine Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 11/09/2025 tarihinde tesis edilen ara karara karşı davalı .........'nın istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait olduğu iddia edilen toplam 1.251.000,000 USD tutarındaki senetler nedeniyle borcu ödemediği gerekçesiyle müvekkili şirket hakkında Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş Esas - ... D.İş Karar sayılı kararı ile sadece müvekkili aleyhine ihtiyati haciz kararı alındığını ve Konya .... İcra Müdürlüğü’nün ...

Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatıldığını, ödeme emrinin tebliğ edildiğini, işbu takibin hukuka aykırı olduğunu, dava konusu senetleri düzenleyen dava dışı .........'nın müvekkili .........

Şirketi’nin %10 ortağı olduğunu, ......... ile müvekkili şirket arasında husumet oluştuğunu, taraflar arasında davalar açıldığını ve devam ettiğini, .........'nın da tüm yetkilerinin seneler önce şirket tarafından alındığını, .........'nın şirket müdürü olduğu döneme uygun olan 20.03.2014 tanzim tarihli, vadeleri 10 yıl sonra (2024) olan toplam 1.251.000,00 USD'lik 3 adet sahte senet düzenleyerek davalı .........'e verdiğini, ......... de fikir ve eylem birliği içinde oldukları ve yasal düzenlemelerden fayda sağlamak amaçlı .........'ya iş bu senetleri ciro etmek suretiyle vererek Konya ....

İcra Müdürlüğü’nün ...

E. sayılı dosyası ile takibe koyduklarını, ihtiyati haciz kararı alarak şirket hesapları üzerine bloke koyduklarını ve şirketi çalışamaz duruma getirdiklerini, takip konusu senetlerde senet üzerinde şirket kaşesinin bulunmadığını, şirketin unvanının el yazısı ile yazıldığını, imzanın, şirket ünvanı üzerinde olmadığını, açığa atılan imzanın da imza sahibinin şahsı adına atıldığının kabul edilmesi gerektiğini, şirket kaşesi dışına atılan imzanın aval olarak değerlendirildiğinde müvekkili şirketin senet borçlusu da olmadığının açık olduğunu, bonoların dolar olarak düzenlenmesinin de kanuna aykırı olduğunu,

icra dairesinde bulunan senet aslını inceleme imkanlarının olmadığını, işbu senet ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatılamayacağını, müvekkili şirket açısından takibin iptalinin gerektiğini, müvekkili şirketin takip alacaklısına herhangi bir borcu bulunmadığını, hem lehtarı hem de cirantayı tanımadığını, herhangi bir ticaretinin bulunmadığını, müvekkili aleyhine alınan ihtiyati haciz kararı ve başlatılan icra takibinde ihtiyati haciz ile birlikte taşınır ve taşınmaz malları, banka hesapları ve üçüncü kişilerdeki alacakları ihtiyaten haczedildiğini, şirketin taşınmazlar ve taşınırlarının bedelinin borcu karşıladığını,

müvekkilinin tüm mallarına haciz konulması ve bankalara haciz müzekkereleri gönderilmesi nedeniyle bankalardan teminat mektubu alınması ile de problemler yaşandığını beyan ederek öncelikle Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş Esas - ...

D.İş Karar sayılı dosyası ile takip tedbiren geçici olarak durdurulmuş ise de banka haciz ve araç yakalaması devam etmekte olup, bu kez takdiren teminatsız olarak banka hacizlerinin ve araç üzerindeki yakalama şerhlerinin kaldırmasına, mahkeme aksi kanaatte ise daha önce verilen tedbirin aynen devamına,

yargılamanın yapılarak davanın kabulüne, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, icra takibine konu olan senetlerin ve takibin iptaline, davalıların haksız ve kötüniyetli olması nedeniyle takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere müvekkil şirket lehine tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/08/2025 tarih ... D.İş Esas - ... D.İş Karar sayılı kararının özeti: Mahkemece; "....6100 s. HMK'nın 393/1. maddesi gereğince bu tensip tarihinden (tedbir kararının verildiği tarihten) itibaren 1 haftalık kesin süre içerisinde takip konusu alacağın %10'u oranında nakdi teminatın veya kesin ve süresiz banka teminat mektubunun Mahkememize ibrazı halinde davacının ihtiyati tedbir talebininin kabulü ile; Konya .... İcra Müdürlüğü'ne ait ... E. sayılı takibin, 6100 s. HMK.nun 209. maddesi gereğince, takibin tedbiren durdurulmasına, kesin süresi içerisinde teminat yatırıldığında ve mahkememize talepte bulunulduğunda icra müdürlüğüne tedbir konusunda müzekkere yazılmasına...." karar verilmiştir.

İTİRAZ

Davalı ......... vekili Konya ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verdiği 07/08/2025 tarihli itiraz dilekçesinde özetle; halihazırda devam eden bir icra takibi olduğu için, takip sırasında açılacak menfi tespit davası açılmadan tedbir istenmesinin hukuka aykırı olduğunu, takip devam ettiğinden İİK ve Yargıtay uygulaması gereği ihtiyati tedbir için gereken teminatın dosya borcunun tamamına ilaveten en az %15 teminat olarak belirlenmesi gerektiğini, somut olayın koşullarına göre şu anda takibin durdurulmasının mümkün olmadığını, ancak ve yalnızca icra dairesi kasasındaki paranın müvekkiline ödenmesinin önüne geçilebileceğini, HMK'nun ihtiyati tedbir hükümlerinin değil,

İİK'nun hükümlerinin uygulanması gerektiğini, ihtiyati tedbir isteyen borçlunun şirket ile kendi iç ilişkisini ilgilendirir durumların müvekkilin alacağına yansıtılamayacağını, ihtiyati tedbir için öne sürülen gerekçelerin somut olaya göre ihtiyati tedbir kararı verilmesini sağlayacak yeterlilikte olmadığını, ihtiyati tedbir isteyen borçlunun, borcunu ödemeyi geçiktirmek bu suretle ucuz kredi kullanmak amacıyla kötüniyetle talepte bulunduğunu belirterek Konya ....

Asliye Ticaret Mahkemesinin 05/08/2025 tarih, ... D.İş Esas-... D.İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının ivedilikle kaldırılmasını talep etmiştir.

Konya ....Asliye Ticaret Mahkemesince; Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası üzerinden asıl davanın açıldığı gerekçesiyle ihtiyati tedbire itiraz hakkında Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesine ... E. sayılı dosyasında karar verilmesi gerektiğinden, Mahkememiz tarafından karar verilmesine yer olmadığına, mahkememizin bu dosyasının aslının ve bu dosyaya yatırılan teminatın, re'sen ve derhal Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına gönderilmesine karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "....Dosyadaki delil durumu itibariyle ileride haksız çıkılmasına binaen davalının uğrayacağı muhtemel zararların teminatı olmak üzere tedbirin, emsal alınan Konya BAM......Hukuk Dairesi, 10/07/2025 tarih ve ... esas, ... karar sayılı kararındaki gibi % 15 (yüzde onbeş) teminatlı olarak verilmesi gerektiği anlaşılmakla, teminat miktarına yönelik davalı vekili itirazlarının kısmen kabulü gerekmiştir.

Bu itibarla takip çıkış miktarı olan 1.316.391,30USD'nin dava tarihi olan 03/09/2025 tarihindeki 41,2208TL kur karşılığı üzerinden (1.316.391,30x41,2208) 54.262.702,50TL'nin %15'i olan 8.139.405,37TL nakdi veya kesin süresiz nitelikteki teminat mektubunun dosyaya sunulması halinde icra takibinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbirin devamına karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Değişik iş dosyasına sunulan 6.000.000,00TL tutarlı teminat mektubu aslı dosyamız arasına alınıp mahkeme kasasında muhafaza edildiğinden bu tutarın mahsubundan sonra (8.139.405,37-6.000.000) kalan 2.139.405,37TL nakdi veya kesin süresiz nitelikteki teminat mektubunun dosyaya depo edilmesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Her ne kadar Konya .... İcra Müdürlüğünün ...

E. sayılı icra dosyası kapsamında banka hesaplarına ve motorlu araçlarına konulan haciz şerhlerinin kaldırılması talep edilmiş ise de ihtiyati tedbir kararı öncesinde uygulanan haciz işlemlerinin kaldırılmasının ve ihtiyati tedbirin geriye etkili şekilde uygulanmasının mümkün olmadığı, şayet bu durumun aksine bir uygulama var ise bunun çözüm yerinin ilgili icra müdürlüğü veya ilgili icra mahkemesi olduğu mahkememize bu yönde bir talepte bulunulamayacağı anlaşılmakla söz konusu talebin reddi gerekmiştir...." gerekçesiyle davacının, Konya ....

İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası kapsamında banka hesaplarına ve motorlu araçlara konulan haciz şerhlerinin kaldırılmasına yönelik ihtiyati tedbir talebinin reddine, davacının icra takibinin durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbirin devamına yönelik talebininin HMK'nın 209. maddesi uyarınca kabulüne, ihtiyati tedbirin esasına yönelik davalı vekili itirazlarının reddine, HMK'nın 389. ve devam eden maddeleri ile 209.maddesi gereğince Konya ....

İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibinin davacı yönünden tedbiren durdurulmasına,

davalı ......... vekilinin teminata yönelik itirazının kısmen kabulüne; Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/08/2025 tarih, ... D.İş Esas - ... D.İş Karar sayılı kararı ile verilmiş olan ihtiyati tedbirin %15 teminatla devamına, işbu ara kararın tebliği tarihinden itibaren 1 haftalık kesin süre içerisinde değişik iş dosyasına yatırılan teminatın mahsubundan sonra kalan 2.139.405,37 TL nakdi teminatın veya kesin ve süresiz banka teminat mektubunun mahkemeye ibraz edilerek kararın infazının talep edilmesi halinde Konya .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibin varsa diğer borçluları etkilememek üzere sadece davacı yönünden tedbiren durdurulmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ......... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının, ne ihtiyati haciz kararına ne de icra takibine herhangi bir itirazda bulunmadığından ihtiyati haczin ve icra takibinin kesinleştiğini, kesinleşmelerin ardından davacının Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

D.İş Esas sayılı dosyasında henüz menfi tespit davası açmadan ihtiyati tedbir talep ettiğini, mahkemece hatalı hukuki değerlendirmeyle ve yalnızca %10 teminat gösterilerek tedbir kararı verildiğini, davacının imzaya itirazının olmadığını, borca itiraz ettiğini, bunun imzayı kabul ettiği anlamına geldiğini, davacının işbu menfi tespit davasını açmasının imzayı inkar olarak değerlendirilemeyeceğini, İİK gereğince ödenecek teminat için dosya borcunun tamamı bloke edilecek + en az %15 teminat şeklinde karar verilebileceğinin amir hüküm olup hakim takdirine açık olmadığını, HMK'nın 209. maddesi hükmünün adi senetler için düzenlendiğini,

dava konusu senedin kambiyo senedi vasfında olduğunu, bu nedenle İİK kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiğini, vade tarihinin 10 yıl olarak düzenlenmesi hususunun müvekkilinin alacağından mahrum kalmasını gerektirir bir mesele olmadığını, bononun düzenlenme tarihi ya da vade tarihinin her somut olaya göre farklılık taşıyabileceğini, bu hususta bonodan dolayı müvekkilinin alacaklı olup olmadığı hususunda şüphe doğurmadığını, dolayısıyla ihtiyati tedbirin bu gerekçesinin hatalı olduğunu, şirket kaşesinin bono üzerinde olmaması da müvekkilin bu bonolardaki borçlardan dolayı alacaklı olmadığını göstermediğini,

şirketin kendi içerisinde şirket yetkilisi ile davalık olması hususu iyiniyetli üçüncü kişi olan müvekkiliyle alakalı olmadığını, tedbir kararı verilmesini kabul etmemekle birlikte ancak icra takibinde müdürlük kasasındaki paranın alacaklıya ödenmemesi şeklinde tedbir kararı verilebileceğini beyan ederek ilk derece mahkemesi ara kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep; ihtiyati tedbir kararına itirazın reddine ilişkin ek kararın kaldırılması istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

İhtiyati tedbir talebinin kabulüne istinaf eden alacaklı vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Resmi Gazete'de 18/12/2018 tarihinde yayımlanan 7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na (TTK) eklenen dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A maddesinde; "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.

Aynı kanunun 18/A-16. Maddesinde "Dava açılmadan önce ihtiyati tedbir kararı verilmesi halinde 6100 sayılı kanunun 397'nci maddesinin birinci fıkrasında, ihtiyati haciz kararı verilmesi halinde ise 9/6/1932 tarihli ve 2001 sayılı İcra ve İflas Kanunun 264 ncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen dava açma süresi, arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar işlemez"

İcra İflas Kanunu'nun 72/3.maddesinde;“İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile tabin durdurulmasına karar verilemez. Ancak borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir.”

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 209.maddesinde ise;"1)Adi bir senetteki yazı veya imza inkâr edildiğinde, bu konuda bir (karar verilinceye kadar, o senet herhangi bir işleme esas alınamaz. (2)Resmî senetlerdeki yazı veya imza inkâr edildiğinde, senetteki yazı veya imzanın sahteliği, ancak mahkeme kararıyla sabit olursa, bu senet herhangi bir işleme esas alınamaz. (3)Senede dayanılarak verilmiş olan ihtiyati tedbir, o senet hakkındaki sahtelik iddiasından etkilenmez ve gerektiğinde senet sahibi haklarının korunması için yeni tedbirler talep edebilir.” şeklinde yasal düzenleme mevcuttur.

Menfi tespit davası her ne kadar İİK’da düzenlenmiş ise de icra hukukuna özgü bir dava türü olmayıp maddi anlamda kesin hüküm teşkil eden ve HMK’daki genel usul ve yargılama kurallarına tabi olan ve genel mahkemelerde görülen bir dava türüdür.

Dolayısıyla usul kuralları bakımından İİK'nın hükümleri ile yetinilmesi doğru olmayıp HMK’daki usul kurallarının ve yasal düzenlemenin dikkate alınması gerekmektedir.

Yine her ne kadar menfi tespit davası, İİK da özel olarak düzenlenmiş ise de borçlu olmadığı iddiası ile açılan menfi tespit davasında; ödeme borcun sona ermesi, edimin ifa edilmemesi başta olmak üzere pek çok iddia gerek borcun dayanağı olan belgeye ilişkin def’ilerden gerekse kişisel def’ilere ilişkin olabilir.

Halbuki icra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında takibe dayanak senetteki yazıya ve imzaya itiraz hususu HMK’nın 209.maddesinde özel olarak düzenlendiğinden yazı veya imza inkarına dayalı menfi tespit davalarında takip dayanağı belgedeki imzaya ve yazıya itiraz bulunduğu takdirde bu konuda özel hüküm olan HMK’nın 209. maddesinin uygulanması gerekmektedir.

Diğer yandan takibin durdurulması bakımından HMK’nın ihtiyati tedbirin koşullarına ilişkin genel düzenlemelerinin dikkate alınarak HMK'nun 390/3.maddesinde; “tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.” şeklindeki düzenlemede “yaklaşık ispat” ölçüsünde bir kısım delil ve emarelerle haklılığı ihtimal dahilinde gösteren belgelere dayalı olması koşulu da aranmalıdır.

Somut olay değerlendirildiğinde; aleyhine tedbir istenen ......... tarafından Konya .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında borçlu .........

Şti. hakkında kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip yapıldığı, borçlunun takibe konu senetlerin şirket yetkilisi .........'nın yetkisi sona erdikten sonra geçmiş tarihli olarak düzenlendiğini belirterek tedbir talebinde bulunduğu, tedbir talep edenin bu iddiasının Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 09/07/2013 tarih ......... Esas ......... karar ve 16/04/2013 tarih ......... Esas .........

Karar sayılı ilamlarında da belirtildiği gibi sahteliğe yönelik olduğu ve ilk derece mahkemesince tedbir talebinin HMK'nın 209. maddesi delaleti ile HMK 389 ve devamı maddelerindeki düzenlemeler gereğince kabul edildiği anlaşıldığından, verilen kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, bu nedenle HMK 353/1.b.1 maddesi gereğince aleyhine ihtiyati tedbir istenen davalı .........'nın istinaf başvuru talebinin esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır ......