Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/254 K.2025/244

D. İŞ EK KARAR TARİHİ : 07/11/2024

NUMARASI

....... D. İş Esas-....... D. İş Karar

İHTİYATİ TEDBİR

TALEP EDEN : ....... VEKİLİ : Av. ....

İSTİNAF EDEN

KARŞI TARAF

1-....... Anonim Şirketi VEKİLİ : Av..... DİĞER KARŞI TARAF : 2-.......

TALEP

İhtiyati Tedbir

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 13/02/2025

YAZIM TARİHİ : 14/02/2025

İhtiyati tedbir talep eden vekili tarafından, karşı taraflar aleyhine Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....... D. İş Esas sayılı dosyasında ihtiyati tedbir talebi ile ilgili olarak 07/11/2024 tarihinde tesis edilen ek karara karşı, karşı taraf ....... Anonim Şirketi vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

TALEP

İhtiyati tedbir talep eden vekili, müvekkilinin karşı taraf ....... Ltd.

Şti. ile uzun yıllardır süregelen ticari ilişkisi kapsamında anılan şirkete 15.000.000,00 TL’nin üzerinde avans çeki verdiğini, karşı taraf şirketin ilk başta müvekkili şirkete mal göndermeyi azalttığını ve en son 17.09.2024 tarihinden bu yana mal göndermediğini, müvekkilinin noter ihtarına cevap verilmediği gibi, çeklerin de iade edilmediğini, çeklerin bedelsiz kaldığını, çekler karşılığında mal gönderilmemesine ve çeklerin bedelsiz olmasına rağmen çeklerin diğer karşı taraf şirkete temlik edildiğini,

karşılıksız kalan çeklerin bankaya ibraz edilmesi durumunda karşı taraf şirketlerin sebepsiz olarak zenginleşeceğini ve müvekkili şirketin bedelsiz çekleri ödemek zorunda kalarak mağdur olacağını ileri sürerek, talep konusu çekler hakkında öncelikli olarak teminatsız aksi halde teminat karşılığında bankaya ibrazı halinde ödenmemesi yönünde ödeme yasağı kararı ve çek ile ilgili icra takibi yapılmaması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ : Mahkemece "...Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. İhtiyati tedbire yönelik düzenlemelerin 6100 sayılı HMK.nun 389.vd.eden maddelerinde düzenlendiği, HMK.389/1.maddesinde.

"Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." şeklinde, HMK. 390. Maddesinde.

"İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir.(2) Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir.

(3) Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır." şeklinde, HMK.391/1. maddesinde;" (1) Mahkeme, tedbire konu olan mal veya hakkın muhafaza altına alınması veya bir yediemine tevdii ya da bir şeyin yapılması veya yapılmaması gibi, sakıncayı ortadan kaldıracak veya zararı engelleyecek her türlü tedbire karar verebilir." şeklinde, HMK.392. maddesinde;" (1) İhtiyati tedbir talep eden,

haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır. Talep, resmî belgeye, başkaca kesin bir delile dayanıyor yahut durum ve koşullar gerektiriyorsa, mahkeme gerekçesini açıkça belirtmek şartıyla teminat alınmamasına da karar verebilir.

Adli yardımdan yararlanan kimsenin teminat göstermesi gerekmez.(2) Asıl davaya ilişkin hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması üzerine teminat iade edilir." şeklinde düzenlemelerin yapıldığı,

7155 sayılı Kanun'un 20. Maddesi ile eklenen 7445 sayılı Kanun'un 31.maddesi ile değişik 6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesinde;"(1) Bu Kanunun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." şeklinde düzenlemenin yapıldığı,

7155 sayılı Kanunun 23.maddesi ile ve 7445 sayılı Kanun'un 36.maddesi ile eklenen 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu' nun 18/A-16. maddesinde;"(16) Dava açılmadan önce ihtiyati tedbir kararı verilmesi hâlinde 6100 sayılı Kanunun 397 nci maddesinin birinci fıkrasında, ihtiyati haciz kararı verilmesi hâlinde ise 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 264 üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen dava açma süresi, arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar işlemez.

Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından sonra, başvuran taraf aleyhine uyuşmazlık konusuyla ilgili olarak icra takibi yapılması durumunda, başvuran tarafın bu takibe karşı son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde 2004 sayılı Kanunun 72 nci maddesi uyarınca menfi tespit davası açması ve talep etmesi halinde 2004 sayılı Kanunun 72 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uygulanır.” şeklinde düzenlemenin yapıldığı,

İhtiyati tedbir talep edene ait ihtiyati tedbir talepli dilekçesi, mevcut dosya ve delil durumu nazara alındığında ihtiyati tedbir isteyenin ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilerek..." gerekçesiyle, ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile. HMK' nun 389. ve devam eden maddeleri gereğince ihtiyati tedbire konu ....... Bankası Konya Şubesine ait, keşidecisi ....... Limited Şirketi, lehtarı .......

Ticaret Limited Şirketi olan, 1597289 çek nolu, 12/10/2024 keşide tarihli, 500.000,00 TL bedelli çek, ....... Bankası Konya Şubesine ait, keşidecisi ....... Limited Şirketi, lehtarı, .......

Ticaret Limited Şirketi olan, ....... çek nolu, 12/10/2024 keşide tarihli, 500.000,00 TL bedelli çeklerin toplam değeri 1.000.000,00 TL'nin % 20'si olan 200.000,00 TL nakdi teminat tutarını mahkeme veznesine yatırdığında veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz nitelikteki teminat mektubunu mahkemeye ibraz ettiğinde ihtiyati tedbire konu ....... Bankası Konya Şubesine ait, keşidecisi ....... Şirketi , lehtarı .......

Ticaret Limited Şirketi olan, 1597289 çek nolu, 12/10/2024 keşide tarihli, 500.000,00 TL bedelli çek, ....... Bankası Konya Şubesine ait, keşidecisi ....... Limited Şirketi, lehtarı ....... Ticaret Limited Şirketi olan, ....... çek nolu, 12/10/2024 keşide tarihli, 500.000,00 TL bedelli çeklerin üçüncü kişiler hariç olmak kaydıyla çek lehtarı ....... Ticaret Limited Şirketi ve ciranta lehtar .......

Anonim Şirketi tarafından bankaya ibrazı halinde karşılığının ödenmemesine ve ödeme yasağı konulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesine, ihtiyati tedbire konu ....... Bankası Konya Şubesine ait, keşidecisi ....... Limited Şirketi , lehtarı ....... Ticaret Limited Şirketi olan 1597289 çek nolu, 12/10/2024 keşide tarihli, 500.000,00 TL bedelli çek, ....... Bankası Konya Şubesine ait, keşidecisi ....... Limited Şirketi, lehtarı .......

Ticaret Limited Şirketi olan, ....... çek nolu, 12/10/2024 keşide tarihli, 500.000,00 TL bedelli çeklerin üçüncü kişiler hariç olmak kaydıyla çek lehtarı ....... Ticaret Limited Şirketi ve ....... Anonim Şirketi tarafından icra takibine konu edilmemesine, tedbir isteyen aleyhine ileride başlatılması muhtemel icra takibinin tedbiren tamamen durdurulmasına karar verilmiştir.

İTİRAZ

Karşı taraf ....... A.Ş. vekili, yetki itirazında bulunmuş, talep tarihi itibariyle başlatılmış bir icra takibi bulunmadığından, tek yetkili mahkemenin, müvekkilin yerleşim yeri olan İstanbul Merkez mahkemeleri olduğunu, yetkisiz mahkemece verilen tedbir kararının kaldırılması gerektiğini, ihtiyati tedbirin dayandığı sebebe itiraz ettiklerini, 12.10.2024 tarihli ve ....... seri numaralı çekin, müvekkili tarafından fatura ile tevsik edilmek suretiyle temlik alınan alacağın ödeme vasıtası olarak teslim alındığını, müvekkilinin yasadan doğan yükümlülüklerini yerine getirmiş olup, şahsi def'ilerin iyiniyetli meşru hamile karşı ileri sürülmesinin mümkün olmadığını, teminatın miktarına da itiraz ettiklerini ileri sürerek, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İSTİNAF EDİLEN ARA KARARIN ÖZETİ

Mahkemece, "...Dosya kapsamının incelenmesi sonucunda; HMK'nun 394/2.maddesi ihtiyati tedbirin şartlarına, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin olarak itirazda bulunulabileceği, ihtiyati tedbire itiraz eden tarafı yetki itirazında bulunduğu, çekin keşide yeri, ihtiyati tedbir isteyenin yerleşim yeri ve banka şubesinin bulunduğu yerin Konya olduğu anlaşılmakla, yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiş..." gerekçesiyle, ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Karşı taraf ....... A.Ş. vekili itiraz dilekçelerini tekrarla, yetki itirazında bulunmuş, ihtiyati tedbirin dayandığı sebebe itiraz ettiklerini, 12.10.2024 tarihli ve ....... seri numaralı çekin, müvekkili tarafından fatura ile tevsik edilmek suretiyle temlik alınan alacağın ödeme vasıtası olarak teslim alındığını, müvekkilinin yasadan doğan yükümlülüklerini yerine getirmiş olup, şahsi def'ilerin iyiniyetli meşru hamile karşı ileri sürülmesinin mümkün olmadığını, teminatın miktarına da itiraz ettiklerini ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın reddi kararının kaldırılması istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 389. maddesinde '' Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır. '' hükmü düzenlenmiştir.

HMK'nın 390. maddesinde de'' İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir. Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir. Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. '' hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde ise, her ne kadar mahkemece karşı tarafın yetki itirazının reddine karar verildiğinden bahisle ihtiyati tedbire itirazın reddine karar verilmiş ise de, muteriz tarafça yetki itirazının yanı sıra diğer itiraz sebeplerinin de ileri sürüldüğü anlaşılmakla, mahkemece yetki dışındaki diğer itiraz sebepleri hakkında herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın karar verilmesi HMK'nın 297. maddesine aykırı olduğundan yerinde olmadığı gibi, somut olayda ihtiyati tedbir talebinin kabulü için HMK'nın 389. ve 390. maddelerinde belirtilen şartların oluşmadığı,

yaklaşık ispatın sağlanmadığı ve bu itibarla, mahkemece karşı taraf ....... A.Ş. vekilinin itirazının kabulü ile ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar vermek gerekirken yanılgılı değerlendirme ile itirazın reddine karar verilmesinin de yerinde olmadığı kanaatine varıldığından, karşı taraf .......

A.Ş. vekilinin istinaf isteminin kabulü ile HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve aşağıda yazılı olduğu şekilde yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.

Başkan ....... · e-imzalıdır Üye ....... · e-imzalıdır Üye ....... · e-imzalıdır Katip ....... · e-imzalıdır ....