Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/417 K.2025/366

Davacı vekili tarafından Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında açılan davada tesis edilen karara karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili bankanın Beyşehir Şubesi tarafından 24-25-29/07/2024 tarihlerinde şubenin gişelere ve portföyleri tarafından yapılan işlemlere ait 105 adet ıslak imzalı müşteri belgesinin, müvekkili bankanın merkez arşivine gönderilmek üzere ...

Kargo şubesi elamanlarınca teslim alındığını ancak, aynı kargo paketi içerisindeki çek takas bordrosunun merkeze ulaşmaması üzerine kargo paketinin akıbetinin araştırıldığını, paketin 31.07.2024 tarihinde kargo şubesinden çıkış yaptıktan sonra varış noktası olan bankacılık üssü kargo hizmetleri bölümüne ulaşıp ulaşmadığı bilgisinin alınması amacıyla yapılan görüşme ve kargo firması tarafından yapılan tüm aramalara rağmen kıymetli evraklar ile 105 adet ıslak imzalı müşteri belgelerinin de içinde bulunduğu gönderinin bulunamadığını, bunun üzerine müvekkili bankanın kayıp olayına dair 09.08.2024 tarihli tutanak tanzim ettiğini,

çeklerin zayi olması nedeniyle iptali için ayrıca dava açıldığını, belgelerin hırsızlık eylemi nedeniyle kaybolduğu şüphesinin oluştuğunu, işbu davaya konu evrak ve belgelerin de müvekkili bankanın saklamakla yükümlü olduğu belgeler olduğunu ileri sürerek, dava konusu belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIN ÖZETİ

Mahkemece, "...Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; davacı banka kıymetli evrakların ve 105 adet ıslak imzalı müşteri belgelerinin de içinde bulunduğu ... Kargo firmasına verilen paket ile banka merkezine gönderiminin sağlanması amaçlandığının belirtildiği ve ... Kargo firması ile yapılan yazışma neticesinde kargo gönderim anına ait herhangi bir belge bulunmadığı belirtilmiştir.

Ayrıca kargo firmasına teslimi sağlanan paket içinde bulunduğu belirtilen çeklere ilişkin de Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayısı ile çek iptali davasının da ikame edildiği görülmüştür. TTK' nun 82. maddesi uyarınca her tacirin ticari defterlerini sınıflandırılmış bir şekilde 10 yıl saklamakla yükümlü olduğu, TTK nun 82/7 maddesi uyarınca bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler, yangın,

su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği,tacirin basiretli bir tacir olarak ticari defter ve belgelerini şirket merkezinde muhafaza etmesi ve korunması için gerekli tedbirleri alması gerektiği, yine defterlerin mutad olarak bulunması gereken yer dışına yeni bir yere nakledilirken dahi zayi olmaması için gerekli tedbirin alınması gerekeceği,

her ne kadar iddia dikkate alındığında zayi olayı kanuni saklama süresi içinde gerçekleşmiş ise de davacı tarafça ziyaın yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle meydana geldiğinin iddia ve ispat edilmediği, ...

Kargo şirketinin 29/08/2024 tarihli cevabi yazı ile kargo akıbetinin belirlenemediğinin, ilgili tarihlerde araştırmanın tüm birimlerinde detaylı bir biçimde sürdüğünün, ancak yanıt alınamadığının, bununla birlikte kargonun gönderim anına ait herhangi bir belge bulunmadığının belirtildiği,

bu durumda söz konusu belgelerin kayıp olduğu hususunda kesin ve inandırıcı delil ibraz edilmediği ( Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. hukuk Dairesi 20/06/2019 tarihli 2019/807 E, 2019/796 K sayılı ilamı), 6102 TTK.'nun 82-(7) maddesinde, zayi belgesi verilebilecek hallerin tahdidi olarak sayıldığı,somut olayda belirtilen sebep, TTK.'nun 82-(7) maddesinde belirtilen olağanüstü hallerden de olmadığı,( Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi 12/09/2019 tarihli 2019/588 E, 2019/790 K sayılı ilamı),

davacının belgelerini bankanın başka bir adreste bulunan şubesinin deposuna kargo ile gönderdiği,tacirin basiretli bir işadamı gibi davranmadığı kanaatine varılarak davanın reddine...." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, dava konusu ıslak imzalı müşteri belgelerinin, müvekkili bankanın saklamakla mükellef olduğu belgelerden olup, kargoya verildikten sonra müvekkili banka merkezine ulaşmaksızın kaybolduğunu, kargo gönderimi esnasında kaybolan ıslak imzalı müşteri belgelerinin üçüncü şahıslar tarafından elde edilmesinin kuvvetle muhtemel olduğunu, bu nedenle taraflarına zayi belgesi verilmesi gerektiğini, müvekkilinin tüm özen ve dikkati göstermesine rağmen iradesi dışında kaybolan belgeler hakkında zayi belgesi verilmemesinin hatalı olduğunu ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesinde ''Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiştir.

Somut olayda, davacı tarafça zayi belgesi verilmesi talebinin kabulünü gerektirir şartların varlığının ispat edilemediği ve bu itibarla, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf istemleri nazara alındığında ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı kanaatine varıldığından, davacı vekilinin istinaf istemlerinin HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır .....