Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/432 K.2025/504

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 23/12/2024 tarihinde tesis edilen ara karara karşı, davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ........ A.Ş. Binkonutlar Konya Şubesi'ne ait 30.04.2024 keşide tarihli 30.04.2024 ibraz tarihli 500.000,00 TL bedelli ........ seri numaralı bir adet çeke dayalı olarak davalı şirket tarafından davacı aleyhine Konya.... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi yapıldığını, icra takibinin dayanağı çekteki yazıların ve imzaların davacı şirketin yetkilisi ........'e ait olmadığını, bu hususta müvekkili tarafından suç duyurusunda bulunulduğunu, arabuluculuğa başvuru yapıldığını ancak anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle Konya.... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra takibinin işbu dava sonuçlanıncaya kadar durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davanın kabulü ile icra takibi nedeniyle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitini ve söz konusu icra takibinin iptalini, davacı şirket aleyhine icra takibi yapmakta açıkça haksız ve kötüniyetli olan davalının icra takibine konu asıl alacak olan 500.000,00 TL'nin %20'sinden az olmamak üzere takdir olunacak tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesini, davalının %10 oranında para cezasına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk derece mahkemesi 06/11/2024 tarihli ara kararı ile; davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile; dava değeri olan 500.000,00 TL'nin %15'i oranında teminat yatırıldığında veya bu miktar teminat mektubu karşılığında Konya.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasındaki takibin tedbiren durdurulmasına karar verilmiştir.

İTİRAZ

Davalı vekili itiraz dilekçesinde özetle; dava konusu çekin 28.05.2024 tarihinde icra takibine konu edildiğini, davanın 03.10.2024 tarihinde icra takibinden sonra açıldığını, HMK'nın 209.maddesinin genel nitelikli davalarla ilgili olarak söz konusu çekin kıymetli evrak olması nedeniyle uygulanamayacağını, icra takibinden sonra açılan davada tedbir talebi reddi verilmeyip tedbiren takibin durdurulmasına karar verilmesi hukuken mümkün olmaması nedeniyle; icra takibinin tedbiren durdurulmasına ilişkin itirazlarının kabulüyle icra takibinin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "....dava konusu kıymetli evraklara ilişkin olarak sahtecilik iddiası bulunduğundan, toplanan deliller de nazara alınarak; davalının soyut itirazlarının yerinde olmadığı..." gerekçesiyle davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu çekin 28.05.2024 tarihinde icra takibine konu edildiğini, davanın 03.10.2024 tarihinde icra takibinden sonra açıldığını, işbu dava icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası olup, bu dava kapsamında verilebilecek ihtiyati tedbir kararlarının İİK'nın 72.maddesinde özel olarak düzenlendiğini, HMK'nın 209.maddesindeki hüküm genel nitelikli davalarla ilgili olarak söz konusu çekin kıymetli evrak olması nedeniyle uygulanamayacağını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla istinaf taleplerinin ve ihtiyati tedbire itirazlarının kabulüyle 23/12/2024 tarihli ara kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep; ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın reddi kararının kaldırılması istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

İhtiyati tedbir talebinin kabulüne itiraz eden davalının istinaf sebepleri doğrultusunda dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

İstinaf isteminde bulunan davalı borçlunun itirazları; HMK'nın 209.maddesi gereğince icra takibinden sonra açılan senedin sahte olarak oluşturulduğu iddiasına dayalı menfi tespit davasında tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilip verilemeyeceği hususundadır.

Bu konudaki düzenlemeler dikkate alındığında;

İcra İflas Kanunu'nun 72/3.maddesinde;“İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir.”

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 209.maddesinde ise;"1)Adi bir senetteki yazı veya imza inkâr edildiğinde, bu konuda bir (karar verilinceye kadar, o senet herhangi bir işleme esas alınamaz. (2)Resmî senetlerdeki yazı veya imza inkâr edildiğinde, senetteki yazı veya imzanın sahteliği, ancak mahkeme kararıyla sabit olursa, bu senet herhangi bir işleme esas alınamaz. (3)Senede dayanılarak verilmiş olan ihtiyati tedbir, o senet hakkındaki sahtelik iddiasından etkilenmez ve gerektiğinde senet sahibi haklarının korunması için yeni tedbirler talep edebilir.”şeklinde yasal düzenleme mevcuttur.

Menfi tespit davası her ne kadar İİK’da düzenlenmiş ise de icra hukukuna özgü bir dava türü olmayıp maddi anlamda kesin hüküm teşkil eden ve HMK’daki genel usul ve yargılama kurallarına tabi olan ve genel mahkemelerde görülen bir dava türüdür.

Dolayısıyla usul kuralları bakımından İİK'nın hükümleri ile yetinilmesi doğru olmayıp HMK’daki usul kurallarının ve yasal düzenlemenin dikkate alınması gerekmektedir.

Yine her ne kadar menfi tespit davası, İİK da özel olarak düzenlenmiş ise de borçlu olmadığı iddiası ile açılan menfi tespit davasında; ödeme borcun sona ermesi, edimin ifa edilmemesi başta olmak üzere pek çok iddia gerek borcun dayanağı olan belgeye ilişkin def’ilerden gerekse kişisel def’ilere ilişkin olabilir.

Halbuki icra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında takibe dayanak senetteki itiraz hususu HMK’nın 209.maddesinde özel olarak düzenlendiğinden yazı veya imza inkarına dayalı menfi tespit davalarında takip dayanağı belgedeki imzaya ve yazıya itiraz bulunduğu takdirde bu konuda özel hüküm olan HMK’nın 209.maddesinin uygulanması gerekmektedir.

Diğer yandan takibin durdurulması bakımından HMK’nın ihtiyati tedbirin koşullarına ilişkin genel düzenlemelerinin dikkate alınarak HMK'nun 390/3.maddesinde; “tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.” şeklindeki düzenlemede “yaklaşık ispat” ölçüsünde bir kısım delil ve emarelerle haklılığı ihtimal dahilinde gösteren belgelere dayalı olması koşulu da aranmalıdır.

Bu genel açıklamalardan sonra somut olay değerlendirildiğinde; davacının takibe konu çekteki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığından bahisle açtığı menfi tespit davasında takibin durdurulması talebinde bulunduğu, ilk derece mahkemesince teminat alınarak davalı tarafından Konya.... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasında yapılan takibin davacı yönünden tedbiren durdurulmasına karar verildiği, davalının itirazının reddedildiği, ilk derece mahkemesince tedbir talebinin HMK'nın 209. maddesi delaleti ile HMK 389 ve devamı maddelerindeki düzenlemeler gereğince teminat alınarak kabul edilmesinin usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, bu nedenle HMK 353/1.b.1 maddesi gereğince ihtiyati tedbire itiraz eden davalının istinaf başvuru talebinin esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır .....