Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/918 K.2025/1516

BİRLEŞEN Koya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN

... ESAS - ... KARAR SAYILI DOSYASINDA

DAVACI : ......

VEKİLLERİ

Av...Av.... İSTİNAF EDEN DAVALI : ..... VEKİLİ : Av... BİRLEŞEN Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN

... ESAS - ... KARAR SAYILI DOSYASINDA

DAVACI : ...... VEKİLLERİ : Av...Av...

İSTİNAF EDEN

TEMLİK VEREN DAVALI : ......

İSTİNAF EDEN

TEMLİK ALAN DAVALI : .... VEKİLİ : Av...

ASIL VE BİRLEŞEN DAVA

Menfi Tespit

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 18/12/2025

YAZIM TARİHİ : 18/12/2025

Asıl ve birleşen dava davacısı tarafından asıl ve birleşen dava davalıları aleyhine Koya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 05/03/2025 tarihinde tesis edilen karara karşı asıl ve birleşen dava davalılarının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

ASIL DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı şirketten yem alıp karşılığında 2.100.000,00TL bedelli bono verdiğini, ödeme gönü gelmeden davalı şirket yetkilisinin bono yerine çek varsa değiştirme teklifinin müvekkili tarafından kabul edilerek davaya konu çeklerin verdiğini, müvekkilinin 04/09/2022 tarihinde 100.000,00 TL bedelli kartla ödeme yaptığını, ancak müvekkili aleyhinde Ereğli İcra Müdürlüğünün ..., ..., ..., ..., ..., ... sayılı 6 dosya üzerinden icra takibi başlatıldığını, bu dosyalardan ... esas sayılı dosyasında müvekkilinin ödeme yaptığını,

müvekkilinin toplamda 2.100.000,00TL borcu olmasına rağmen davalının dava dışı ......'a ciro edip takip yapılan 500.000,00TL ve kendi adına yaptığı 2.600.000,00 TL olmak üzere 3.100.000,00 TL üzerinden takip yaptığını, müvekkilinin takipler nedeniyle çifliğindeki inekleri, taşınmazları, araçları, banka hesapları üzerine haciz konulduğunu, davalı tarafın 4 adet çek ve 2 adet bonoyu takibe koyduğunu, halen elinde bulunan 2 adet bono ve 1 adet çekide icra takibine koymakla tehdit ettiğini, müvekkili tarafından icra dosyalarına kısmi ödeme yapıldığını, müvekkilinin borcunun 2.100.000,00TL olduğunu, buna ilişkin faturaların mevcut olduğunu,

bu durumun tarafların ticari defterlerinin incelenmesinde de ortaya çıkacağını, davalı şirketin maddi durumunun kötü olduğunu, icra dosyalarına yatırılan paraların çekilebileceğini beyanla öncelikle mahkemece belirlenecek teminat karşılığında İİK 72/3 maddesi uyarınca Konya Ereğli İcra Müdürlüğünün ..., ..., ..., ..., ... esas sayılı dosyalarına müvekkili tarafından yatırılan paraların davalı alacaklıya ödenmemesi konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesine,

müvekkilinin icra takiplerinden dolayı borçlu olmadığının tespitine, davalı tarafın %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davacı vekili 23/01/2023 tarihli talep açıklama dilekçesinde özetle; iş bu davadaki taleplerinin Ereğli İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibine konu 500.000,00TL bedelli, Ereğli İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibine konu 500.000,00TL bedelli bonolar ve bir kısım ödemesi yapılan Ereğli İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibine konu çek yönünden 100.000,00TL kalan borç olmak üzere toplam 1.100.000,00TL yönünden borçlu olmadıklarının tespiti olduğunu beyan etmiştir.

CEVAP

Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava dilekçesindeki itiraz ve beyanlarının usul ve yasaya uygun olmadığını, iddiaların doğru olmadığını, müvekkili şirkete borçlarının olduğunu, tanık dinletme taleplerine muvafakatlerinin olmadığını, menfi tespit davasının şartlarının oluşmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA

Birleşen Koya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı şirketten yem alıp karşılığında 2.100.000,00TL bedelli bono verdiğini, ödeme gönü gelmeden davalı şirket yetkilisinin bono yerine çek varsa değiştirme teklifinin müvekkili tarafından kabul edilerek çeklerin verdiğini, davalı şirket yetkilisinin ilk verilen bonoyu iade edeceğini söylemesine rağmen iade etmediğini, davalıya verilen çeklerden dava konusu edilen 29/06/2022 tarihli 600.000,00TL bedelli çekin değiştirilmek üzere verildiğini ancak davalının bu verilen çeke karşılık diğerini de iade etmediğini,

davalının müvekkili aleyhinde Ereğli İcra Müdürlüğünün ..., ..., ..., ..., ..., ... sayılı 6 dosya üzerinden icra takibi başlatıldığını, bunlara ilişkin mahkememiz ... esas sayılı dosyası ile menfi tespit davası açıldığını, davalının elinde bulunan fazladan alınıp iade edilmeyen 05/08/2022 vade tarihli 10/06/2022 tanzim tarihli 500.000,00TL bedelli, 25/06/2022 vade tarihli 05/06/2022 tanzim tarihli 600.000,00TL bedelli senetler ve 06/09/2022 tarihli 600.000,00TL bedelli ...... seri nolu çekin bedelsiz kaldığını, müvekkilinin davalı ile ticari ilişkisinin 2.000.000,00TL olup bunun haricinde de bir mal alımı olmadığını,

bu durumun her iki tarafın ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi ile ortaya çıkacağını, şekil şartları nedeniyle tam ve geçerli olan ancak bedelsiz kalan çek ve bonoların icra takibine konulmasından endişe duyduklarını beyanla öncelikle bu çek ve bonoların olası icra takibine konulması durumunda durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalı tarafa elden teslim edilen çek ve bonoların bedelsiz olduğunun tespitini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Birleşen Koya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava dilekçesindeki itiraz ve beyanlarının usul ve yasaya uygun olmadığını, iddiaların doğru olmadığını, müvekkili şirkete borçlarının olduğunu, müvekkilinin elinde olmayan ve zilyet olmadığı çek ve senetlerden dolayı açılan davanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, tanık dinletme taleplerine muvafakatlerinin olmadığını, menfi tespit davasının şartlarının oluşmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA

Birleşen Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkili aleyhine Ereğli İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibe konu bonoların ...... Ltd. Şti. tarafından ciro edilmek suretiyle davalıya verilmiş olduğunu, takibe konu bono hakkında daha önce Koya ....

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile açılan davada tedbir kararı verildiğini, ...... Ltd. Şti.elinde bulunan takibe konu bonolar hakkında verilen tedbir karar gereğince icra takibi başlatamadığından ciro ederek davalı tarafında icra takibi başlatıldığını, başlatılan icra takibinin iyi niyetli olmadığını, yine Koya ....

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına konu 06/09/2022 tarihli ...... numaralı 600.000,00TL bedelli çekin bankaya ibraz süresinden sonra ibraz edildiğinden banka tarafından arkasının yazılmadığını, buna ilişkinde başlatılan icra takibine karşı Ereğli İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile aleyhe dava açtıklarını, hem davalının hemde ...... Ltd.

Şti.'nin keşideciyi zarara uğratmak amacıyla icra takibi yaptıklarının sabit olduğunu, davalının vergi mükellefi olmayıp takibe konu bonoları ve dava dışı çeki hangi sebeple ve hangi ticaret maksadı ile ...... Ltd.

Şti.'den aldığının araştırılması gerektiğini, bonolar ve çekin alış veriş karşılığı olmadığı ve tahsil amacıyla alındığının sabit olduğunu, müvekkilinin lehtadara dava dışı şirkete de hiçbir borcunun olmadığını beyanla öncelikle birleştirme kararı verilmesini, Ereğli İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına konu 05/08/2022 vade tarihli tarih, 10/06/2022 tanzim tarihli 500.000,00TL bedelli ve 25/06/2022 vade tarihli, 05/06/2022 tanzim tarihli 600.000,00TL bedelli bonolardan dolayı borçlu olmadıklarının tespitini, tedbir kararı verilerek icra dosyasının durdurulmasını,

vekalet ücreti ve yargılama giderinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda;

1-Asıl dava yönünden;

a)Ereğli İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, bahse konu takip dosyası sebebiyle asıl alacağın %20'si oranında 100.000,00TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

b)Ereğli İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, bahse konu takip dosyası sebebiyle asıl alacağın %20'si oranında 100.000,00TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

c)Ereğli İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası yönünden açılan menfi tespit davasının istirdat davasına dönüştüğünün kabulü ile; 107.249,20 TL'nin 11/03/2023 tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bahse konu takip dosyası sebebiyle talep edilen asıl alacağın %20'si oranında 20.000,00TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Birleşen Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası yönünden;

a)Ereğli İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, bahse konu takip dosyası sebebiyle asıl alacağın %20'si oranında 220.000,00TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Birleşen Koya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası yönünden;

a)Dava konusu 05/08/2022 vade tarihli, 500.000,00TL bedelli bono yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,

b)Dava konusu 25/06/2022 vade tarihli, 600.000,00TL bedelli bono yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,

c)Dava konusu 06/09/2022 vade tarihli, 600.000,00TL bedelli çek yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Asıl ve birleşen davalarda davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece, HMK 200 ve devamı maddeleri gereği senede karşı senet ile ispat zorunluluğu ilkesinin ihlal edildiğini, davacının davasını ispat edemediğini, bilirkişi raporlarının hatalı olduğunu, mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini, usul hatası yapılarak tanık dinletilerek hatalı karar verildiğini, mahkeme kararının gerekçesiz olduğunu, yasal dayanağının olmadığını, ayrıca mahkemece vekalet ücreti, masraf, harç hesaplamalarının hatalı yapıldığını, davacının arabuluculuk başvurusu olmadan karar verildiğini,

mahkemece verilen birleştirme kararlarının usul ve yasaya aykırı olduğunu, kısa karar ile gerekçeli karar çelişkili olduğunu, mahkemece, yemin delili, bilirkişi incelemesinin yerine getirilmediğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak asıl davanın ve birleşen davaların reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl ve birleşen davalar menfi tespit istemine ilişkindir.

Dosya istinaf incelemesi için dairemizde iken asıl ve birleşen davalarda davacı vekilinin Uyap üzerinden e-imzalı olarak ilk derece mahkemesine gönderdiği 01/12/2025 tarihli dilekçesiyle asıl ve birleşen davalardan feragat ettiklerini bildirdiği, asıl ve birleşen davalarda davacı vekilinin feragat dilekçesinin ilk derece mahkemesince Uyap üzerinden dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.

Asıl ve birleşen davalarda davacı vekilinin vekaletnamesinin incelenmesinde davadan feragat etme yetkisinin bulunduğu görülmüştür.

Asıl ve birleşen davalarda davalılar vekilinin de Uyap üzerinden e-imzalı olarak ilk derece mahkemesine gönderdiği dilekçesinde davacı tarafın asıl ve birleşen davalardan feragat etmesi halinde yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığını bildirdiği, ilk derece mahkemesince asıl ve birleşen davalarda davalılar vekilinin dilekçesinin Uyap üzerinden dairemize gönderildiği görülmüştür.

Davaya son veren taraf işlemleri olan feragat, kabul ve sulh, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 307 ilâ 315. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Tasarruf ilkesinin bir sonucu olarak davaya son veren taraf işlemleri hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir. Bir başka ifade ile taraflar davayı kabul ederek ya da davadan feragat ederek veya sulh sözleşmesi yaparak yargılamanın her aşamasında ve hatta kanun yollarında herhangi bir hükme gerek kalmaksızın davayı sona erdirebilirler. Ancak bu işlemler vekil tarafından yapılacaksa vekilin vekâletnamesinde özel yetkinin bulunması gerekir (HMK m. 74).

Davadan feragat, davayı kabul ve sulh, içerikleri itibariyle birer maddi hukuk işlemi olmakla birlikte, yapılış şekli itibariyle birer usulü işlemdir. Bu nedenle söz konusu işlemler bir taraftan maddi hukuk anlamında uygulama imkânı bulan iradeyi bozan hâllere dayanılarak iptal edilebilirken, diğer taraftan kesin hüküm gibi sonuç doğurmaktadır.

Davadan feragat, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir (HMK m. 307). Davadan feragat eden davacı, bununla dava dilekçesinin talep sonucu bölümünde istemiş olduğu haktan kısmen veya tamamen vazgeçer. Feragat, davayı kesin olarak sonuçlandıran bir hukuki neden olup, yapıldığı anda kesin hükmün sonuçlarını doğurur.

HMK'nın 310. maddesi gereğince karar kesinleşinceye kadar davadan feragat mümkün olduğundan ve dairemizce henüz asıl ve birleşen davalarda davalıların istinafı esastan incelenip karara bağlanmadığından; asıl ve birleşen davalarda davacının feragat beyanı nazara alınarak ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılması ve HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurularak feragat nedeniyle asıl ve birleşen davaların ayrı ayrı reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır ...