Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/2105 K.2024/438

2-... - ... 3-... - ...

VEKİLİ

Av. ... - ...

İSTİNAF YOLUNA

BAŞVURAN DAVALI : GEBZE BELEDİYE BAŞKANLIĞI

VEKİLİ

Av. ...- ...

DAVALI :**** **** **** ****

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVANIN KONUSU

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

BAŞVURU TARİHİ : 19.10.2022-07.11.2022

İSTİNAFA GELİŞ TARİHİ : 12.12.2022

KARAR TARİHİ : 28.02.2024

YAZIM TARİHİ : 28.02.2024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde, 27.02.2014 tarihinde sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki davalı Gebze Belediye Başkanlığı'na ait ... plakalı araç ile davacıya çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, davacı ...'ın bu kaza neticesinde ağır şekilde yaralandığını ve %97 oranında malul olduğunu, kaza tarihinde ... plakalı aracın AXA Sigorta A.Ş. tarafından sigortalanmış olduğunu, bu nedenle davacının uğradığı zararlardan araç sahibi ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğunu,

kaza tespit tutanağında ve Gebze 5. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2015/722 E. 2014/392 K. Sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporlarında kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davacının % 97 ağır engelli olarak sürekli maluliyet raporu bulunduğunu, bu rapora göre davacının uğramış olduğu geçici iş goremezlik tazminatının davalı araç sahibinden, davacıdaki surekli iş göremezlik tazminatının ise davalı araç sahibi ve sigorta şirketinden müteselsilen tahsil edilmesi gerektiğini, davacının maruz kaldığı sakatlık nedeniyle sürekli başka birisinin bakımına muhtaç kaldığını,

bu nedenle bakımı için bakıcı giderlerinin davalılar tarafından karşılanması gerektiğini, zarar gören kişilerin malul kalması durumunda iş görmezlik tazminatlarını maluliyet teminatından, bakıcı gideri ve tedavi giderlerinin tedavi teminatından karşılanması gerektiğini, bakıcı giderlerinden sigorta şirketlerinin sorumlu olduğunu, işbu kaza ile ilgili davacının çalışma gücündeki kaybının tazmini için davalı Axa Sigorta A.Ş, aleyhine açılan davanın, Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/658 E. 2016/36 K. Sayılı dosyasında feragat ile sonuçlandığını,

davanın sonuçlanmasından sonra davacının devam eden ameliyatlar neticesinde % 97 maluliyete maruz kaldığını, feragatten sonra sürekli iş göremezlik oranındaki artışın yeni bir başvuru hakkı doğurduğunun Yargıtay içtihatlarında kabul edildiğini, davacının maluliyet artışı nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı başvurularına sigorta şirketi tarafından herhangi bir cevap verilmediğini, Gebze l.Asliye Hukuk Mahkemesinde 2014/476 E. Nolu ile açılan davanın dava dilekçesinde “manevi tazminat”, “ bakıcı ve bakım gideri” dava konusu edildiğini, fakat,

dava dışı sulh protokolünde yazılsa da dava konusu edilmeyen zararlardan feragat etme imkanı bulunmadığını, davacılar arasında imzalanan sulh protokolünün bu nedenle makbuz hükmünde olduğunu, davadan feragatin ancak davaya konu edilen zararlarla ilgili olması gerektiğini,

işbu kazada ağır derecede sakatlığa maruz kalmasının acısını bir nebze olsun hafifletmek amacıyla manevi tazminatın davalı aracın işleteninden tahsili gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 500- TL bakıcı giderinin aktüer hesabı yapılarak kaza tarihinden itibaren işleyecek olan avans faiziyle birlikte Gebze Belediye Başkanlığı ve Axa Sigorta A.Ş.'den müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 250-TL geçici iş göremezlik tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek olan avans faiziyle birlikte davalı Gebze Belediye Başkanlığı'ndan tahsiline,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 250-TL sürekli iş göremezlik tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek olan avans faiziyle birlikte olmak üzere Gebze Belediye Başkanlığı ve Axa Sigorta A.Ş.'den müteselsilen tahsiline, ... için. 150.000,00TL, annesi ... için 50.000 TL, babası ... için 50.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı Gebze Belediye Başkanlığı'ndan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Axa Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacılar ..., ... ve ... tarafından 24.12.2015 tarihinde Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi’nde huzurdaki dava ile konusu, tarafları ve dava sebebi aynı olan destekten yoksun kalma tazminat talepli dava ikame edilmiş olup, 21.01.2016 tarihinde davacıların davasından feragat etmesi neticesinde Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/658E.

2016/36K. sayılı ilamı ile feragat nedeniyle davanın reddine karar verildiğini, anılan kararın temyiz etmeksizin 10.06.2016 tarihinde kesinleştiğini, anılan karar kesinleşmiş olduğundan “kesin hüküm” itirazlarının kabulü ile davanın usul yönünden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, öte yandan taraflarca imzalanan 25.12.2015 tarihli protokol neticesinde davacı yana 101.947,00TL ödeme yapıldığını bu ödeme karşılığında davacı yanın haklarından feragat ettiğini, söz konusu sulh protokolünde;

“ödemenin yapılması ile birlikte davacı ve vekili, asıl alacak ve tüm ferileri, yargılama giderleri ve vekâlet ücreti de dâhil olmak üzere davaya konu tüm maddi talepler sebebi ile AXA SİGORTA A.Ş.’yi gayrikabili rücu ibra etmiş olup her ne nam altında olursa olsun başkaca bir alacağı kalmadığını beyan etmektedir.” denildiğini, feragat eden davacının, talep sonucundan bir başka deyişle dava konusu yapmış olduğu haktan tamamen vazgeçtiğini, (HMK m.307) davacının feragat etmiş olduğu davayı tekrar açamayacağını;

açarsa davalının kesin hüküm itirazı ile karşılaşacağını ve davanın reddedileceğini, ayrıca davacı yanın Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/658E. sayılı dosyasında müvekkili şirket ile sulh çerçevesinde geçici iş görmezlik, kalıcı iş görmezlik, tedavi giderleri ve bakıcı giderleri adı altında talep etmiş olduğu tüm maddi alacaklarını aldığını beyan ettiğini ve tüm maddi haklarından feragat ettiğini,

talep edilen maddi tazminat ve bakıcı gideri taleplerinin Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/658E. sayılı dosyasında yargılama devam ederken taraflarca imzalanan protokol çerçevesinde karşılanmış olduğundan huzurda görülmekte olan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, kesin hüküm teşkil eden Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2015/658E. sayılı dosyasında mahkemece aldırılan herhangi bir maluliyet raporu bulunmadığından aksine %97’lik bir engelli sağlık kurulu raporu bulunduğundan davacı yanın işbu davada maluliyetinin arttığına ilişkin beyanların gerçeği yansıtmadığını beyanla;

davanın esasına ilişkin beyanda bulunma hakları saklı kalmak kaydıyla, işbu davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Gebze Belediye Başkanlığı cevap dilekçesinde; öncelikle iş bu davada husumet itirazında bulunduklarını, davalı idare ile dava dışı Bukan İnş. Gida San. Ltd.

Şti. arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmesi ile davalı idareye ait olan dava konusu ... plakalı araç ve diğcr araç ve gereçlerin dava dışı şirkete tahsis edildiğini, teknik şartnamenin 6. maddesi gereği “..yükleniciye teslim edilen araçların yüklenici tarafından kullanılması sırasında meydana gelen kazalardaki hukuki ve cezai sorumluluk yüklenici ve şoförünc aittir.” denildiğini, işbu davadaki gibi iddia edilen sorumluluğun dava dışı şirkete ait olduğunu, esasa ilişkin olarak öncelikle “zamanaşım def'i” ileri sürdüklerini, zira dava konusu trafik kazasının 27.02.2014 tarihinde meydana geldiğini,

taraflarına karşı husumet yöneltilen davanın ise 28.07.2017 tarihinde ikame edildiğini, davacı tarafın her ne kadar Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde 15.07.2014 tarihinde dava açmış ise de işbu davanın taraflarına karşı yöneltilmediğini; davalı idare yönünden zamanaşımını kesecek nitelikte herhangi bir işlem yapılmadığını, bu nedenle işbu davanın davalı idare yönünden reddi hususunda zamanaşımı def'i ileri sürdüklerini, Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde ilk olarak 2014/476 Esas ile “....daimi maluliyet tazminatı ve tedavi giderleri olmak üzere 10.000-TL Maddi Tazminat “talebinde bulunulduğunu;

sayın mahkemenin işbu davada görevsizlik kararı vermesi ile Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinde 2015/658 Esas ile yargılama devam ederken davacı tarafından verilen dilekçe ile işbu maddi tazminat talepli davadan feragat edildiğini, bu nedenle davacı tarafın feragat etmiş olduğu birtakım alacak talepleri ile ilgili olarak tekrar talepte bulunmasının mümkün olmadığını, yapılan sulh protokolü ve davadan feragat ile borcun sona erdiğini, artık aynı taleplerin bir başka dava ile ileri sürülebilmesinin mümkün olmadığını,

işbu nedenle de ikame edilen davanın reddi gerektiğini beyanla husumet itirazı -zamanaşımı def'i başta olmak üzere davalı idare yönünden işbu haksız ve mesnetsiz davanın reddini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi tarafından, davacı ...'ın bakıcı gideri ve sürekli iş göremezlik zararı için açmış olduğu maddi tazminat davasının 6100 sayılı HMK'nın 114/1-i ve 115/2. maddeleri gereğince Usulden Reddine, Davacı ...'ın geçici iş göremezlik zararı davasının reddine, davacıların manevi tazminat davalarının kısmen kabulüne, davacı ... için 30.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın davalı Gebze Belediye Başkanlığı'ndan tahsili ile davacılara verilmesine, hükmedilen tazminata kaza tarihi olan 27.02.2014 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.

Yerel mahkemenin bu kararına karşı davacılar vekili ve davalı Gebze Belediye Başkanlığı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; %70 maluliyet ve sürekli başka birinin bakımına muhtaç olan henüz öğrenci çağında hayatı her anlamda mahvolan bir davacı için hukuki dayanaktan, sigorta ve tazminat hukukunun en temel ilkelerinden uzak şekilde karar verilmesi hatalı olup davacı için hukuki gerekçeleri dikkate alınarak kararın kaldırılıp davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiklerini, "davacı ...'ın sürekli iş göremezlik ve bakıcı gideri zararı için açtığı dava bakımından, daha önce açmış olduğu davada feragati bulunduğundan ve ilgili dosyaya yansıyan sulh protokolüne göre,

sulh davalı araç sahibi Gebze Belediye Başkanlığı'nı da kapsadığından; sulh ve feragat kesin hüküm gibi sonuç doğurduğundan," gerekçesi ile maddi tazminat taleplerinin tamamının reddedildiğini, mahkeme hataya düşerek teminat limiti altı üstü tüm zararlardan "sulh protokolünde yer almayan diğer davalı" içinde maddi tazminatlarda sulh olunduğunu kabul ederek maddi tazminat taleplerinin tamamını hakkında ret kararı verdiğini, bu nedenle kararın açıkça hatalı olduğunu, sulh protokolünde, poliçeden kaynaklı limitler bakımından sulh olunduğunu, poliçe limitini aşan zararlar için zaten sulh olunamayacağını,

poliçe limitini aşan zararlardan araç işleteninin sorumluğunun devam ettiğini, takdir edilen manevi tazminatın, bir yıllık asgari ücretin bile karşılığı olmayan bu miktarın ömür boyu bakıma muhtaç davacı ve ailesi için çok az olduğunu, kararın hatalı olduğunu belirterek, usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Gebze Belediye Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; trafik kazasında ...'ın %75 kusuru bulunduğunu, davacının asli kusurlu olduğunu ve davalı Gebze Belediye Başkanlığına kusur atfı yapılmadığı gözetildiğinde davalı idare aleyhine hükmedilen manevi tazminat taleplerinin hakkaniyete aykırı olduğunu, bu sebeple manevi tazminat taleplerinin reddi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığını, yerel mahkemece davacının müterafik kusur durumunun değerlendirilmediğini, husumet itirazlarının ve zamanaşımı defilerinin dikkate alınmadığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararında manevi tazminatın kısmen kabulüne yönelik kısmının ortadan kaldırılmasına ve davanın reddini talep etmiştir.

Dava; haksız fiil(trafik kazası) nedeniyle davacı ... için sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderine ilişkin maddi tazminat ve manevi tazminat istemine, davacı anne ... ve davacı baba ... için ise manevi tazminat istemine ilişkindir.

Somut olayda; 27/02/2014 tarihinde dava dışı ...'ün sevk idaresindeki, davalı Gebze Belediye Başkanlığı'na ait ... plakalı araç ile davacı ...'a çarparak ağır yaralanmasına neden olduğu, bu kazanın oluşumunda, dava dışı sürücünün %25 oranında kusurlu olduğu, davacı ...'ın %75 oranında kusurlu olduğu, oransal kusur tespit eden ATK Trafik İhtisas Dairesi raporunun olayın oluşuna ve ceza dosyasında alınan kusur raporlarına uygun olduğu görülmüştür.

Kaza neticesinde davacının zararından kazaya karışan araç sürücüsü, araç maliki davalı Gebze Belediye Başkanlığı, ayrıca aracın ZMSS sigortacısı davalı Axa Sigorta A.Ş poliçe teminat limitleri dahilinde sorumlu tutularak davalı gösterilmiştir.

Mahkemece davacı ...'ın sürekli iş göremezlik ve bakıcı gideri zararı için açtığı dava bakımından; daha önce açmış olduğu davada feragati bulunduğundan ve ilgili dosyaya yansıyan sulh protokolüne göre, sulhun davalı araç sahibi Gebze Belediye Başkanlığı'nı da kapsadığı, davacı ...'ın geçici iş göremezlik zararının bulunmadığı anlaşılmakla; davacı ...'ın bakıcı gideri ve sürekli iş göremezlik zararı için açmış olduğu maddi tazminat davasının 6100 sayılı HMK'nın 114/1-i ve 115/2. maddeleri gereğince usulden reddine, geçici iş göremezlik zararı için açmış olduğu maddi tazminat davasının esastan reddine karar vermiştir.

Mahkemece12/04/2018 tarihli celsenin 3 nolu ara kararı ile.

Mahkemelerinin 2015/658 Esas sayılı dosyasının dava tarihi olan 15/07/2014 tarihi itibari ile davacının maluliyet oranının tespiti, bu tarihten sonra davacının muayene tarihi itibari ile davacının maluliyetinde artış olup olmadığı, olmuş ise maluliyet oranın tespiti; davacının bakıcıya ihtiyacı olup olmadığı, geçici iş göremezlik süresi ve sürekli iş göremezlik süresi oranının tespiti için dosyanın Kocaeli ATK ya gönderilerek rapor alınmasına karar verilmiş, Kocaeli Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Başhekimliği sunmuş olduğu 10/10/2018 havale tarihli heyet raporunda.

E cetveline göre yaşına göre Meslekte Kazanma Gücünün azalma oranı kişinin yaşı olay tarihi itibariyle 15 olarak kabil edilerek %71 olarak hesaplandığı, 27/02/2014 tarihinde geçirdiği kazaya bağlı olarak mevcut arızalara bağlı maluliyet (sürekli iş göremezlik) oranının %71 olduğu tespit edilmiş olduğundan; davacı vekilinin maluliyetinin arttığına dair istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/658 Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacıların ..., ... ve ..., davalının Axa Sigorta olduğu, davanın sürekli iş göremezlik ve tedavi giderine ilişkin maddi tazminat istemine ilişkin olduğu, davacılar vekilinin feragat dilekçesi sunması nedeniyle davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiş, işbu kararın temyiz edilmeksizin 29/02/2016 tarihinde kesinleşmiş olduğu görülmüş, dosya içerisindeki 25/12/2015 tarihli Axa Sigorta vekilinin ve davacı vekilinin imzaladıkları Sulh Protokolü gereğince davacı vekili asıl alacak ve tüm ferileri, yargılama giderleri ve vekalet ücreti de dahil olmak üzere davaya konu tüm maddi talepler yönünden Axa Sigorta A.Ş'ni ibra ettiği yazılmıştır.

Davacı ... açısından HMK madde 114/2 ve 115 gereği daha önce sürekli iş göremezlik ve tedavi giderine ilişkin maddi tazminat istemine ilişkin dava açılmış olduğunun anlaşılmasına göre, ayrıca HMK’nun 307. maddesinde feragatin, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olarak tanımlanması ve davacı tarafça tarafları, konusu ve sebebi aynı olan davanın daha önce açıldığı ve kesin hükme bağlandığı,

gelişen durum olmadığının ATK raporu ile sabit olması karşısında, anılan feragatın ilişkin olduğu zararlardan müteselsil sorumlu olan işleten Gebze Belediye Başkanlığı'na da sirayet edeceğinden mahkemece davacı yanın sürekli iş göremezlik tazminatının usulden reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin bu hususa ilişkin istinaf istemi yerinde görülmemiştir.

Karayolları Trafik Kanunun 85. Maddesi, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar" hükmüne havidir.

Bu yasal düzenlemeler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; ... plakalı aracın Gebze Belediye Başkanlığı'na kayıtlı olması sebebiyle aksinin de iddia ve ispat edilmemiş olması sebebiyle, davalı Gebze Belediye Başkanlığı vekilinin husumete ilişkin istinaf istemi yerinde görülmemiştir.

Somut olayda; davacı yaya olup, müterafik kusur olarak değerlendirilecek bir durum bulunmadığı gibi, müterafik kusur indirimi yapılıp yapılmayacağı maddi tazminat talebinde değerlendirilebileceğinden davalı Gebze Belediye Başkanlığı vekilinin müterafik kusur indirimine ilişkin istinaf istemi yerinde görülmemiştir.

Davaya konu trafik kazasının 27.02.2014 tarihinde gerçekleşmiş olması, aynı zamanda 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu' nun 89 uncu maddesi 1 inci bendinde düzenlenen ve taksirle yaralama olarak tanımlanan cezayı gerektiren eylem niteliğinde bulunması; bu eylemle ilgili ceza davasının Türk Ceza Kanunu'nun 66 ıncı maddesinin 1 inci fıkrasının e bendi uyarınca 8 yıllık zamanaşımı süresine tabi olması.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun' nun 109 uncu maddesi 2 fıkrası uyarınca bu sürenin görülmekte olan maddi tazminat davası için de geçerli olması, davanın olay tarihi üzerinden 8 yıl geçmeden 25.07.2017 tarihinde açılmış olması karşısında, somut olayda zamanaşımı süresi dolmadığı anlaşıldığından davalı Gebze Belediye Başkanlığı vekilinin zamanaşımına ilişkin istinaf istemi yerinde görülmemiştir.

Ancak feragat edilen Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/658 Esas sayılı dosyasında maddi tazminat istemi içerisinde bakıcı gideri bulunmadığından, o dosyada verilen kararın işbu davada talep edilen bakıcı gideri için kesin hüküm teşkil etmeyeceği, bu nedenle sürekli olarak başkasının bakımına muhtaç olduğu ATK raporu ile sabit olan davacı ... için bakıcı giderine ilişkin maddi tazminat isteminin esastan incelenmesi gerekirken kesin hüküm nedeniyle usulden reddine karar verilmesi hatalı olup, davacılar vekilinin bu hususa ilişkin istinaf istemi yerinde görülmüştür.

İlk derece Mahkemesinin yaptığı yargılama ve verdiği kararda tespit edilen ve yukarıda belirtilen eksiklik ve hatalar dairemizce H.M.K'nun 353/1-a-6 maddesi kapsamında "uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması" olarak nitelendirildiğinden, manevi tazminat ilişkin istinaf istemleri bu aşamada değerlendirilmeksizin davalı Gebze Belediye Başkanlığı vekilinin istinaf talebinin reddine, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacılardan ...'ın bakıcı giderine ilişkin maddi tazminat isteminin esastan incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir..