Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/1839 K.2024/2231

:...... VEKİLİ :......

Birleşen Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/455 Esas sayılı dosyası

İSTİNAF YOLUNA

BAŞVURAN DAVACI : ... -...

VEKİLİ

Av. ...........

İSTİNAF YOLUNA

BAŞVURAN DAVALI : ...

VEKİLİ

Av. ... ..............

DAVANIN KONUSU

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazm.)

BAŞVURU TARİHİ : 22.08.2023-24.08.2023-28.08.2023

İSTİNAFA GELİŞ TARİHİ : 14.11.2023

KARAR TARİHİ : 20.12.2024

YAZIM TARİHİ : 20.12.2024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; 10.11.2018 tarihinde davalı ... tarafından sigortalı bulunan ............ plaka sayılı iş makinasının davacının içinde yolcu olarak bulunduğu ... plaka sayılı araca çarpması sonucunda çift taraflı trafik kazası meydan geldiğini, davacının ev hanımı olduğunu, malul kaldığını, sigorta şirketine başvuru yapmalarına rağmen talepleri tam karşılanmadığından, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 TL sürekli iş göremezlik, 500,00 TL geçici iş göremezlik, 500,00 TL bakıcı ücreti olmak üzere toplam 2.000,00 TL tazminatın davalı ... şirketinin temerrüt tarihi olan 01.11.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacıya 08.06.2020 tarihinde 23.682,73TL tazminat ödemesi yaptıklarını, başkaca sorumlulukları bulunmadığını, poliçe limit ile sorumlu olduklarını, kusur durumunun tespit edilmesi gerektiğini, yapılan ödemenin güncelleştirilmesi gerektiğini, hatır taşıması olup olmadığının araştırılması gerektiğini, geçici iş göremezlik ve bakıcı yardımı tedavi giderlerinden sorumlu olmadıklarını, faize dava tarihinden itibaren hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Birleşen Kocaeli 1.Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/455 Esas sayılı dosyasında Davacı vekili dava dilekçesinde; 10.11.2018 tarihli trafik kazasında davalının sigortacısı olduğu aracın kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazasında davacının yaralandığını beyan ederek; şimdilik 1.000,00 TL sürekli iş göremezlik, 500,00 TL geçici iş göremezlik ve 500,00 TL bakıcı tazminatı olmak üzere toplam 2.000,00 TL nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davanın reddinin gerektiğini, davacının kusur durumunun tespiti adına ve ceza dosyasında uzlaşma mevcutsa davalı şirketin sorumluluğunun olmayacağını, SGK tarafından karşılanması beklenen bakıcı ve geçici iş göremezlik giderlerinin davalıdan talep olunmasında hukuka uyarlık olmadığını, mevzuata göre SGK tarafından karşılanması gereken giderlerin trafik sigortalarının teminat kapsamına girmediğini, davacının müterafik kusuru indirim halleri araştırılarak varlığı halinde uygulanması gerektiğini, zararın tespit edilmesi gerektiğini,

davalı şirketin sorumluluğunun teminat limiti ve kusur oranı ile sınırlı olduğunu, davalı şirketin temerrüde düşmediğini belirterek, haksız, mesnetsiz, usul ve yasaya aykırı davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi tarafından Davanın ve Birleşen Davanın Kısmen Kabulü ile; 15.275,05 TL bakım tazminatı, 690.793,65 TL sürekli iş göremezlik zararı, 27.264,75 TL geçici iş göremezlik zararı olmak üzere toplam 733.333,45 TL maddi tazminattan hatır taşıması defi gereğince yapılan hakkaniyet indirim sonucu bulunan 586.666,76 TL maddi tazminatın davalıların poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere davalı Marpfre Sigorta Şirketi yönünden 27.10.2019 tarihinden, davalı ... yönünden 17.04.2020 tarihinden itibaren işleyecek Marpfre Sigorta Şirketi için ticari faiz, Türk Nippon Sigorta şirketi için yasal faiziyle birlikte davalı ve birleşen dosya davalısından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

Yerel mahkemenin bu kararına karşı davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından ayrı ayrı istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının ... plakalı araçta yolcu olarak bulunduğunu ve dosyada yer alan nüfus kayıt örneğinden de görüleceği üzere aracın sürücüsü olan ...'in eşi olduğunu, davacının araç sürücüsünün eşi olduğu ve eşler arasında hatır taşımasının söz konusu olamayacağını, yapılan hatır taşıması indirimi hukuka aykırı olduğunu, yine Mahkemenin gerekçeli kararının 4. sayfasında, hatır taşıması indiriminin kısa kararda sehven hatalı olarak yapıldığı ve gerekçeli kararda hüküm sonucu değiştirilemeyeceğinden bu şekilde hüküm kurulduğunun belirtildiğini,

Mahkeme tarafından tazminat bedellerinin indirimsiz hali de gerekçeli kararda belirtilmiş olup, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın tam kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece eksik inceleme neticesi hatalı karar verildiğini, mahkemece hükme esas alınan Kocaeli Üniversitesinin hazırladığı %56,8 oranlı maluliyet raporu hükme elverişli olmadığını, davacının Adli Tıp Kurumu tarafından muayene edilerek kaza ile illiyetli maluliyet oranını gösterir biçimde yeniden rapor alınması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek ile birlikte Yargıtay kararları gereği TRH 2010 1.8 teknik faiz hesap tablosuna göre tazminat hesabı yapılması gerektiğini, davalı şirket kaza tarihi itibariyle yalnızca sürekli iş göremezlik tazminatından sorumlu olduğunu,

geçici iş göremezlik-bakıcı ve tedavi giderleri-yol masrafı sorumluluk kapsamında bulunmadığını, 01.06.2015 yürürlük tarihli ZMSS Genel Şartlarda trafik sigorta poliçesi ile verilen teminatlar sayma sureti ile açıklandığını ve geçici iş göremezlik zararı teminatlardan çıkartıldığını, dolayısıyla 01.06.2015 tarihinden sonra gerçekleşen somut olay itibariyle geçici iş göremezlik zararı tazminatının teminat dışında kaldığını, davalı ... şirketinin bu kalem tazminatlardan sorumluluğu bulunmadığını,

mahkemece birleşen her dava için ayrı ayrı hüküm kurulması gerekirken tek bir hüküm kurulmuş olması ve müşterek müteselsil sorumluluğa hükmedilmiş olmasının da hatalı olduğunu belirterek usul ve yasaya aykırı yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkemece eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulduğunu, mahkemece hükme esas alınan raporun denetime elverişli olmadığını, sürekli iş göremezlik tazminatının afaki olup kabul edilemez olduğunu, davayı kabul etmemekle birlikte davalı şirket poliçe limiti ile sorumlu olduğundan mahkemece davalı şirket aleyhine vekalet ücretine hükmedilirken poliçe limitinin esas alınması gerektiğini, hükme esas alınan raporda davacı için hesaplanan geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminatından davalı şirketin sorumlu tutulamayacağını, bu konuda sorumluluğun tamamen SGK'na ait olduğunu,

davacının davalı şirkete başvurusu üzerine ......... numaralı hasar dosyasına istinaden 08.06.2020 tarihinde 23.682,73 TL tazminat ödemesi yapıldığını, yapılan ödeme ile davacıdan ibraname alınmış olmakla davacı tüm tazminat taleplerinden feragat ettiğini, yerel mahkemece her ne kadar sigortalı aracın kamyonet olduğu gerekçesi ile avans faize hükmedilmişse de araç hususi olup ticari iş için kullanılmadığından avans faize hükmedilmesi yerinde olmayıp davayı kabul etmemekle birlikte hükmedilmesi durumunda yasal faiz olması gerektiğini,

mahkemece tazminata hükmedilmesi durumunda davalı şirketin sorumluluğunun Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. ve Trafik Poliçesi Genel Şartlarının 1.maddesi gereğince sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu belirterek usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; trafik kazasında yaralanma nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. 10.11.2018 tarihinde, davacının içerisinde yolcu olarak bulunduğu ve dava dışı ...'in sürücüsü ve davalılar Türk Nippon Sigorta A.Ş.'nin zorunlu trafik sigortacısı olduğu ... plakalı araç ile dava dışı ...'ın sürücüsü ve davalılardan Mapfre Sigorta A.Ş.'nin zorunlu trafik sigortacısı olduğu 34-00-18-14391 plakalı iş makinesinin karışmış olduğu çift taraflı maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazasında, davacının ağır bir şekilde yaralanmış olduğu anlaşılmaktadır.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde, oluşa ve dosya kapsamına uygun olarak düzenlenen Trafik Bilirkişi raporundaki kusur tespitinin benimsenmesinde, Mahkemece Yüksek Mahkemenin güncel ve değişen içtihadı doğrultusunda Teknik Faiz Uygulanmadan TRH Yaşam Tablosuna Göre iskontolu Hesap Yöntemine göre alınan aktüerya raporuna dayalı olarak karar verilmesinde,

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi A.B.D Başkanlığından alınan kaza tarihinde yürürlükte olan "Özürlülük Ölçütü ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik"e dayalı olarak hazırlanmış maluliyet raporunun benimsenmesinde, SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri kapsamında bulunmayan Geçicici İş Göremezlik Tazminatı ve Bakıcı Gideri yönünden davalıların sorumluluğunun benimsenmesinde,

davalılardan Mapfre Sigorta A.Ş. yönünden bu davalı tarafından sigortalanan aracın iş makinesi ve kullanım amacının da ticari olduğu gözetilerek anılan davalı yönünden ticari faize diğer davalı ... yönünden ise yasal faize hükmedilmesinde, 2918 Sayılı KTK 99. maddesine uygun olarak temerrüt tarihinin belirlenmesinde ve davacı hak sahibi yönünden davalı ... şirketlerinin yasadan kaynaklı olarak ortaklaşa sorumluluğunun kabul edilerek asıl ve birleşen dava dosyaları yönünden birlikte ve tek hüküm kurulmasında usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.

Ayrıca her ne kadar davadan önce davacı asıl tarafından davalılar Mapfre Sigorta A.Ş.'den bir miktar ödeme alınarak bu davalı lehine ibraname verilmiş ise de davacı tarafından, eldeki davanın zararın tam olarak giderilmediğinden yasal iki yıllık süre içerisinde açılmakla ibranamenin iptali talebini içerdiği kabul edilerek; 2918 sayılı KTK 111.maddesine göre karar verilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre; davalı ...Ş.'nin tüm istinaf gerekçelerinin reddine ve diğer davalı ...Ş. ise aşağıda yer verilen husus dışındaki diğer tüm istinaf sebeplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

6098 sayılı TBK'nın 51. maddesi kapsamında Yüksek Mahkemenin yerleşik içtihadına göre, ancak ilk savunma ve itirazlar arasında ileri sürülmesi gereken "hatır taşıması" hususu ise re'sen göz önünde bulundurulamayacaktır ve sonrasında bu yöndeki itirazlar da dikkate alınamayacaktır.

Hatır taşıması işleten sıfatına bağlı olarak değerlendirilmesi gereken bir husus olup; taşınanın sürücüye değil, işletene karşı olan yakınlığı değerlendirilmesi gerekeceğinden "aile içi taşıma" ve "ahlaki amaçlarla taşıma" kavramlarının da buna göre ele alınması gerekmektedir.

Somut olayda, davacının dava dışı eşi ...'in aracında yolcu iken kazanın meydana geldiği görülmekle; taşımanın hatır taşıması kapsamında olduğunun kabulü gerekeceğinden Mahkemesince hatır taşıması nedeniyle hesaplanan tazminattan %20 oranında indirim yapılması doğru görülmemiştir.

Bunun da ötesinde, davacının, davalı ....... tarafından sigortalanan iş makinesinde yolcu olmadığı anlaşılmakla bu davalı yönünden hatır taşıması itirazı ileri sürülemeyeceğinin ve yanı sıra diğer davalı olan Türk Nippon Sigorta A.Ş.'nin ise hatır taşıması yönünde ilk itirazı olmadığı hususları gözetilmeksizin; hatır taşıması tartışılarak karar verilmesi doğru görülmemiştir. Bu nedenle davacı vekilinin hatır taşımasına ilişkin istinaf gerekçeleri dairemizce yerinde bulunduğundan kabulü gerekmiştir.

Ancak, davalılardan Mapfre Sigorta şirketinin davadan önce KTK 97.maddesi gereğince kendisine yapılan yazılı başvuru neticesinde hak sahibine ödediği 23.682,73 TL'nin güncellenen miktarı olan 29.206,35 TL'nin poliçede yazılı "Sakatlanma ve Ölüm Kişi Başına" poliçe limitinden düşülmek suretiyle davalı ...Ş'nin sürekli iş göremezlik (efor kaybı) tazminatı sorumluluğunun bakiye poliçe llimiti nedeniyle 330.793,65 TL ile sınırlı olduğu, davalı ...Ş'nin sorumluluğunun ise 360.000,00 TL olduğu,

bilirkişi tarafından müteselsil sorumluluk esasına göre kusur bölüşümüne gitmeden yapmış olduğu hesaplamaya göre davacının sürekli iş göremezlik zararının ise 984.631,15 TL olarak hesaplandığı, her ne kadar sürekli iş göremezlik yönünden her iki sigorta poliçesinde toplam 720.000,00 TL üst sınırdan güvence verilmiş ise de yukarıda yazılı olduğu üzere davacının bu kalem yönünden her iki sigorta şirketinden talep edebileceği toplam tazminat miktarının üst sınırının 690.793,65 TL olduğu ve davalıların poliçeden kaynaklı sorumluluk miktarlarının farklı olduğu ,

davacının artırım dilekçesinde bu yönde bir ayrım yapmadan her iki sigorta şirketinden birden toplam 690.793,65 TL sürekli iş göremezlik tazminatı talep edilmiş olduğu, mahkemece verilen kararda tazminat talebine esas alacak kalemlerinin ayrıştırılmadan ve %20 hakkaniyet indiriminin de yanılgılı şekilde davacının artırım dilekçesi ile talep ettiği tazminat tutarı üzerinde yapılarak toptan hüküm kurulduğu, bu durumunun infazda tereddüte ve davalı ....... yönünden fazla tahsilata yola açabileceği değerlendirilmiştir.

Bu nedenle davalı .......'nin anılan yönlere değinen istinaf talebinin kabulü ile sürekli iş göremezlik talebi yönünden bilirkişi tarafından hesaplanan davanın gerçek zararı olan 984.631,15 TL üzerinden değerlendirme yapılarak davanın sürekli iş göremezlik yönünden 690.793,65 TL tazminattan davalı .......'nin poliçeden kaynaklı sorumlu olduğu bakiye tazminat miktarı 330.793,65 TL ve davalılardan Türk Nippon Sigorta A.Ş.'nin poliçeden kaynaklı sorumlu olduğu miktar 360.000,00 ile sınırlı olmak üzere 690.793,65 TL tazminatın davalılar Mapfre Sigorta A.Ş. ve Türk Nippon Sigorta A.Ş.'den tahsiline, bu tazminat kalemi yönünden vekalet ücretlerinin de kararda buna göre ayrıştırılmasına, karar vermek gerekmiştir.

Yanı sıra davacının, poliçe de "Tedavi Giderleri Kişi Başı" olarak yazılı olan ve 360.000,00 TL miktarınca güvence altına alınan geçici iş göremezlik tazminatı talebi yönünden 27.264,75 TL, bakıcı gideri talebi yönünden 15.275,05 TL olmak üzere tazminat taleplerinin de kabulüne dair ayrı ayrı hüküm kurmak gerekmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararında tespit edilen ve yukarıda belirtilen yanılgıların giderilmesi, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden; davalı ........ vekilinin istinaf başvurusunun reddine, HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince davalı ....... ile davacı vekillerinin istinaf başvuruları kabul edilerek; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne; hesaplanan tazminattan hatır taşıması indirim yapılmaksızın.

690.793,65 TL sürekli iş göremezlik tazminatından, davalılardan Mapfre Sigorta A.Ş.'nin poliçeden kaynaklı sorumlu olduğu tazminat miktarı 330.793,65 TL ile sınırlı olmak üzere ve Türk Nippon Sigorta A.Ş.'nin poliçeden kaynaklı sorumlu olduğu miktar 360.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere davalılar Mapfre Sigorta A.Ş. ve Türk Nippon Sigorta A.Ş.'den tahsiline, 27.264,75 TL geçici iş göremezlik tazminatının, davalılar Mapfre Sigorta A.Ş. ve Türk Nippon Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline,

15.275,05 TL bakıcı gideri tazminatının davalılar Mapfre Sigorta A.Ş. ve Türk Nippon Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline dair aşağıdaki şekilde yeniden esas hakkında hüküm kurulması gerekmiştir.

A) DAVANIN KABULÜ İLE

a) Hesaplanan tazminattan hatır taşıması indirim yapılmaksızın; 690.793,65 TL sürekli iş göremezlik tazminatının (davalı .....'nin poliçeden kaynaklı sorumlu olduğu miktar 330.793,65 TL ile sınırlı olmak üzere 27.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile ve davalı .....'nin poliçeden kaynaklı sorumlu olduğu miktar 360.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere 17.04.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte) davalılar Mapfre Sigorta A.Ş. ve Türk Nippon Sigorta A.Ş.'den tahsil edilerek davacıya verilmesine,

b) 27.264,75 TL geçici iş göremezlik tazminatının davalı ...Ş. 27.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte, davalı ...Ş. 17.04.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

c) 15.275,05 TL bakıcı gideri tazminatının davalı ..... 27.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte, davalı ..... 17.04.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

B) Yürürlükteki Yargı Harçları tarifesi uyarınca alınması gerekli 50.094,00 TL karar ve ilam harcından 135,10 TL peşin harç ve 2.492,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.627,10 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 47.466,90 TL harcın (davalı ... 22.784,11 TL sinden, davalı ... 24.682,79 TL sinden sorumlu olmak üzere ) davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,

C) Davacı tarafından yapılan 135,10 TL peşin harç, 135,10 TL başvurma harcı, 2.492,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.762,20 TL harç, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti, 473,00 TL müzekkere ve tebligat gideri toplam 2.473,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 5.235,20 TL yargılama giderinin (davalı ... 2.512,80 TL sinden, davalı ... 2.722,40 TL sinden sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

D) Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince kabul edilen miktar yönünden hesaplanan 114.000,00 TL nispi vekalet ücretinin (davalı ...Ş. 54.720,00 TL sinden, davalı ...... 59.280,00 TL sinden sorumlu olmak üzere) davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

E) Kullanılmayan gider avansının yatıranlara iadesine,

F) 6325 sayılı HUAK 18/A-13,14. maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden Kocaeli Arabuluculuk Bürosu'nun 2020/34780 Arabuluculuk Dosya numaralı dosyasında ödenen 1.360,00 TL arabuluculuk ücreti, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmamaya varılamaması halinde haksız çıkacak taraftan tahsil olunacağı düzenlendiğinden davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,

G) İlk Derece Mahkemesince düzenlenen 08.11.2023 tarih 2023/430 sayılı harç tahsil müzekkeresinin infaz edilmeden iadesinin istenmesine,

4-Davacı ve davalı ...Ş. tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde iadesine, 5-Davacı tarafça yapılan 263,00 TL istinaf yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 6-Kullanılmayan istinaf gider avanslarının hesaplanarak yatıranlara iadesine, 7-Avans iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361/1 maddesi gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde dairemize dilekçe vermek suretiyle Yargıtay'da temyizi kabil olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 20.12.2024

Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır *Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır

*İşbu evrak 5070 sayılı Kanunun 5. Maddesi gereğince Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır*