Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/1438 K.2025/1204

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. 20.08.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacının maliki olduğu ve şirket yetkilisi ...'ın yönetimindeki ...

Plakalı araca davalıya ait ... yönetimindeki ... plakalı mikser kamyonunun çarpması neticesinde sağ arka tarafından hasarlandığını ve değer kaybına uğradığını, davacıya ait aracın olayda kusursuz, davalılar yönetimindeki araç kazada %100 kusurlu olduğunu, kazaya sebep olan araç şoforü ve araç maliki aleyhine açılan ve Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/653 esas 2024/124 karar sayısı ile görülen dosyada araç sürücüsü hakkında açılan davanın kabulu ile 37.500 TL değer kaybı tazminatının dava tarihi itibariyle araç sürücüsünden alınmasına karar verildiğini,

araç maliki davalı hakkında ise davanın arabuluculuk dava şart noksanlığından reddine karar verildiğini, akabinde davalı malik hakkında Kocaeli Arabuluculuk Merkezi 2024/33836 numaralı dosya ile davalı araç maliki şirkete yapılan başvuruda süreç olumsuz sonuçlandığını beyan ederek; davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen 37.500,00 TL değer kaybı tazminatının (davalı aleyhine açılan ilk dava tarihi olan 22.12.2022 tarihinden itibaren) işleyecek yasal faizi ile birlikte -tahsilde tekerrür olmamak üzere- davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/653 esas sayılı dosyasının tarafları ve konusunun bu dosya ile aynı olması nedeniyle davanın derdestlikten reddinin gerektiğini, anılan davanın istinaf aşamasında olup henüz kesinleşmediğini, bu nedenle HMK 114 ve 115 maddeleri gereği davanın usulden reddinin gerektiğini, belirsiz alacak davası açmakta hukuki yarar da bulunmadığından bu yönden davanın usulden reddi gerektiğini, esasa dair savunmalarında ise davacı tarafın haksız olduğu savunmaları ile davanın reddini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi tarafından davanın derdestlik nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine dair karar verilmiş, mahkemenin bu kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; sürücü ... hakkındaki davanın kabul edildiğini, araç maliki Kocaeli Nakliyat Beton Ltd.Şti. hakkında açılan dava ise arabuluculuk dava şart noksanlığından usulden reddedildiğini, kararın sadece araç sürücüsü tarafından istinaf edildiğini, kararın davacı ve davalılardan Kocaeli Nakliyat Beton ..Ltd.Şti. 'ne 02.03.2024 tarihinde tebliğ edildiğini ve bu taraflarca istinaf edilmediğinden 17.03.2024 tr.

İtb., araç maliki Kocaeli Nakliyat Beton Ltd.Şti. Hk. usulden red kararı bu taraflar ciheti ile şekli anlamda kesinleştiğini, araç maliki ... aleyhine verilen ilamın Gölcük İcra Md 2024/806 esas sayılı dosyası ile icraya konulduğunu maaş, araç, banka hesabı hacizlerinin sonuçsuz kaldığını, taşınmaz üzerinde de haciz mevcut olduğundan halen hiçbir tahsilat yapılamadığını, iş bu dava açıldıktan sonra icra dosyasına teminat yatırıldığını,

alacağın tahsil edilmemiş olması nedeni ile ihtiyari dava arkadaşı olan ve borçtan sorumlu bulunan davalı aleyhine yukarıdaki ilk mahkeme dava dosyası belirtilmek sureti ile ve tahsilde tekerrür olmamak üzere kaydı ile iş bu davayı açtıklarını ve önceki kararın şekli anlamda kesinleşmemiş olduğu ve bu nedenle derdestlik nedeni ile dava şartı yokluğundan hatalı değerlendirme ile reddedildiğini, mahkemece ilk kararın davacı ve davalı Kocaeli Nakliyat Beton... Ltd.

Şti. tarafından istinaf edilmemiş olduğu ve gözden kaçırıldığını, bu davalı yönünden usulden red kararının şekli anlamda kesinleşmiş olduğunu, görülmekte olan davanın bu ihtiyari dava arkadaşı yönünden sonra erdiğini, davanın derdestliğinin usulden red kararının şekli anlamda kesinleşmesi ile son bulacağının HGK 2022/67 E., 2022/964 K. ve Kuru 'ya ait usul kitabında zikredildiği üzere sabit olduğunu, bu itibarla derderstlik nedeni ile davanın reddi kararının hatalı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle araçta oluşan değer kaybı zararının davalı araç malikinden tahsili istemine ilişkindir.

Somut olayda, 20.08.2022 tarihinde davacıya ait araçla davalının işleteni oldukları aracın karıştığı çift taraflı kaza sonucu davacının aracı hasar görmüş, davacı taraf işbu davada, aracında oluşan değer kaybı bedelini talep etmiştir.

Mahkemece, eldeki dava ile Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/653 Esas 2024/124 K. sayılı dosyasının konusu, tarafları ve talep sonucu aynı olduğundan, sonradan açılan işbu davanın derdestlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

1086 sayılı HMUK'nin 187/4. maddesinde ilk itiraz olarak düzenlenen derdestlik, 6100 sayılı HMK'nin 114/1-ı maddesi uyarınca öncekinden farklı şekilde bir dava şartı olarak düzenlenmiştir. Dava şartı, davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi için varlığı ve yokluğu gerekli olan haller olarak tanımlanır. Dava şartlarından birinin bulunmadığı anlaşılırsa; mahkemece, dava esastan inceleme yapılmaksızın salt bu nedenle reddedilecektir.

6100 sayılı HMK'nin 114/ı maddesi “Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması" hususunu dava şartı olarak belirtmiştir. Eldeki davanın derdest kabul edilebilmesi için öncelikle daha önce açılmış bir davanın olması ve bu davanın da eldeki dava ile konusu, tarafları ve sebebinin aynı olması gerekir.

Somut olayda, İşbu davanın açılmasından önce Kocaeli 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılan 2022/653 Esas 2024/124 K. sayılı davada, aynı kaza ile ilgili olarak davacı tarafından davalı araç maliki şirket ile sürücü ...'dan değer kaybı isteminde bulunulduğu, belirtilen dosyada sürücü ... aleyhine açılan tazminat davasının kabulüne, davalı Kocaeli Nakliyat Beton Madencilik San. ve Tic. Ltd.

Şti. aleyhine açılan davanın ise arabuluculuk dava şart noksanlığından TTK'nın 5/A, Arabululuculuk Kanun'unun 18/A, HMK'nın 114 ve 115. maddeleri uyarınca usulden reddine dair karar verildiği, yerel mahkemenin bu kararına karşı ... tarafından istinaf yoluna başvurulduğu, dairemizin 12.03.2025 tarihli 2024/817 E 2025/585 K. Sayılı ilamıyla sürücünün istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, davalı bakımından verilen kararın 02/03/2024 tarihinde davacı ve davalıya tebliğ edilmesine rağmen taraflarca istinaf edilmediği, iş bu davanın ise 08.07.2024 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda arabuluculuk dava şartı yokluğundan usulden reddine ilişkin karar iş bu dava tarihinden evvel kesinleşmiş olup, davanın açıldığı tarihte derdestlik söz konusu olmadığından ilk derece mahkemesinin davanın derdestlik nedeniyle usulden reddi kararı hatalı olmuştur. Bu nedenle davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü gerekmiştir.

İlk derece mahkemesince hatalı bir şekilde davanın derdestlik nedeniyle usulden reddine karar verilmekle, tarafların davanın esası ile ilgili olarak gösterdikleri deliller toplanmamış veya değerlendirilmemiş olduğundan HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, tarafların delilleri toplanıp değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.