Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/187 K.2025/9

Av. ..............

DAVALI

....................

DAVACI

.......................

VEKİLİ

Av...................

DAVANIN KONUSU

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

BAŞVURU TARİHİ : 27.12.2023

İSTİNAFA GELİŞ TARİHİ : 01.02.2024

KARAR TARİHİ : 08.01.2025

YAZIM TARİHİ : 08.01.2025

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. 27.08.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasınde davalı Çobantur Turizm Tic. ve Nak. Ltd.

Şti'ye ait, davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı ticari minibüsün davacıya ait, ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araca arkadan çarpması ve davacıya ait aracın da çarpmanın etkisi ile önündeki ... plakalı araca çarpması neticesinde davacıya ait araçta hasar meydana geldiğini, aracın hasar gören orijinal parçalarının, orijinal parçalar mevcut olmadığı için muadilleri ile değiştirildiğini, sigorta tarafından araç değer kaybı için 8.517,85 TL ödenmişse de işbu tutarın orijinal parçalarının değişen ve hasarlı hale gelen aracın değer kaybı için yeterli olmadığını,

araçtaki tamir süreci nedeniyle davacı tarafından başka bir araç kiralanmak zorunda kalındığını belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100,00 TL değer kaybı ile araç kiralama hizmet bedeli olan 12.980,00 TL'yi 27.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (sigorta şirketi için sadece araç değer kaybından ve sigorta limitleri ile sınırlı olmak üzere hasar dosyasına müracaat tarihinden sonraki 7. günden başlamak üzere ticari avans faizi ile) tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 07.01.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile araç değer kaybı talebini 41.482,15 TL'ye yükseltmiştir. Davalı ... cevap dilekçesinde; 27.08.2022 tarihinde gerçekleşen ve asli kusurlu olduğu trafik kazasında davacı tarafın aracının kasko şirketi tarafından yaptırıldığını, bahsi geçen onarım bedeli için kendisine karşı dava açıldığını, bu kaza sonrasında kendisinin de mağduriyet yaşadığını, işinden ayrılmak zorunda kaldığını, karşı tarafın istediği tutarı ödeyecek gücünün de olmadığını bildirmiştir.

Davalı Doğa Sigorta vekili cevap dilekçesinde; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davacı tarafın delillerinin taraflarına tebliğ edilmediğini, poliçenin tanzim tarihi olan 08.09.2021 tarihi göz önünde bulundurulduğunda değer kaybı hesaplamasında genel şartların göz önünde bulundurularak hesaplama yapılması gerektiğini, davalı şirketin sorumluluğunun yalnızca poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davalı şirketin mali mesuliyet sigortasından kaynaklanan sorumluluğundan sigortalının kusuru oranında sorumlu olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacının kaza tarihinden itibaren faiz işletme talebinin hukuka aykırı olduğunu,

davalı şirketin faiz sorumluluğunun sınırlı olduğunu, davacının araç mahrumiyet bedeli talep ettiğini ancak bu talebin poliçe kapsamı dışında olduğunu, davacının talebinin fahiş olduğunu belirterek davanın usulden ve esastan reddini talep etmiştir.

Davalı Çobantur vekili cevap dilekçesinde; davacının belirsiz alacak davasını açmasında hukuki yararının bulunmadığını, davacı tarafından ikame araç kiralandığı ve bu kiralama bedelinin toplamda 12.980,00 TL olduğunun iddia edildiğini, dosyaya kiralama sözleşmesi sunmadığını, davalı sigorta şirketinin zarardan sorumlu olduğunu, ancak araç değer kaybının davalı sigortacı tarafından ödendiğini, davalının sorumluluğunun bulunmadığını, bir an için değer kaybının daha yüksek olduğu ve ikame araç kiralamanın söz konusu olduğu düşünülse dahi poliçede kaza başına maddi sigorta bedelinin 86.000,00 TL olarak belirlendiğini,

bu nedenle sigortalının zararı karşılamakla yükümlü olduğunu, ödeme dışında kalan kısım açısında sorumlu olacağını, davacıya ait aracın kaza öncesi durumunun araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi tarafından sigorta şirketi aleyhine açılan değer kaybı tazminat davasının davadan önce poliçede yer alan teminat limiti tüketildiğinde ve davanın açıldığı tarihte davacının davalı sigorta şirketi bakımından güncel hukuki yararı bulunmadığından HMK'nın 114/1-h ve 115. maddeleri uyarınca usulden reddine, diğer davalılar Çobantur Turizm Ticaret Nakliyat A.Ş ile ... aleyhine açılan değer kaybı ve ikame araç bedeline ilişkin tazminat davasının kabulü ile, 41.382,15 TL değer kaybı ve 12.980,00 TL ikame araç bedelinden ibaret toplam 54.362,15 TL'nin davalılardan 27.08.2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte tahsil edilerek davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Yerel mahkemenin bu kararına karşı davalı Çobantur Turizm Tic. ve Nakliyat Ltd Şti vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davalı Çobantur Turizm Tic. ve Nakliyat Ltd Şti vekili istinaf dilekçesinde; bilirkişiraporunda 34 NG 3067 plakalı aracın davaya konu kazadan önceki rayiç bedelinin 325.000,00 TL, kazadan sonraki rayiç bedelinin ise 275.000,00 TL olarak tespit edildiğini, yapılan tespitin fahiş, dayanaksız ve hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi heyeti raporunda rayiç bedellerin internet satış sitelerindeki ilanlara göre tespit edildiği belirtilse de, bahsedilen ilanların dosyaya sunulmadığını, bedel tespitinin gerekçelendirilemediğini, davacıya ait araç ile öndeki araç arasındaki mesafe yeterli olmadığından,

hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlenen değer kaybı bedelinin gerçeği yansıtmadığını, davacıya davalı sigorta şirketi tarafından ZMSS genel şartlarına göre ödeme yapıldığını, davacı çarpmanın etkisiyle öndeki araca çarptığını, aracın ön kısmında oluşan hasardan kaynaklanan değer kaybı bedeli için davalının sorumlu tutulması gerektiğini, sürüş esnasında öndeki araç ile aradaki mesafenin güvenli ve gerekli bir şekilde ayarlanması gerektiği gibi durma esnasında da aradaki mesafenin güvenli şekilde bırakılması gerektiğini, hasarın bir kısmından davacının da kusuru olduğunu,

ikame araç bedeli için belirlemelerin kaza tarihi baz alınarak gerçekleştirilmediğini, belirlemenin fazla olmasının yanı sıra tespit edilen makul tamir süresine göre de hesap gerçekleştirilmediğini belirterek yerel mahkemenin hukuka aykırı kararının ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle değer kaybı ve ikame araç bedeli istemine ilişkindir.

Somut olayda, 27.08.2022 tarihinde, davacıya ait dava dışı sürücü ...' ın sürücüsü olduğu aracın kırmızı ışıkta beklediği sırada davalıların sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısı oldukları çekicinin davacının aracına arkadan çarptığı, davacının aracının çarpmanın etkisiyle öndeki araca çarpması sonucu üç aracın karıştığı kaza meydana gelmiş, bu kaza sonucunda davacının aracı hasar görmüştür.

Kaza sonrası kazaya karışan araç sürücülerince kaza tespit tutanağı düzenlenmiştir. Mahkemece makine mühendisi ve sigorta bilirkişisinden alınan kusur raporuna göre gerçekleşen kazada davalı sürücünün kazanın oluşumunda % 100 kusurlu olduğu belirtilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlenen kusur oranı heyetimizce de oluşa uygun bulunduğundan davalının kusur oranına yönelik istinaf istemlerinin reddi gerekmiştir.

Değer Kaybı Bakımından Yapılan İncelemede;

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, değer kaybı güncel Yargıtay içtihatlarına uygun olarak belirlenmiş olduğundan davalı vekilinin araç değer kaybına yönelik istinaf isteminin reddi gerekmiştir.

İkame Araç Bakımından Yapılan İncelemede;

Trafik kazalarında araç mahrumiyeti nedeniyle zarar belirlenirken aracın hasar durumuna göre onarımı için gereken makul sürenin belirlenmesi ve belirlenen bu süre üzerinden zarar hesabının yapılması gerekir. Davacının kazada hasar gören aracını, makul onarım süresi boyunca kullanamayacağı, bu nedenle de ulaşım ihtiyacını karşılamak üzere masraf yapıp ek külfete katlanmak zorunda kalacağı aşikardır.

Davacı tarafça araç kiralama bedeline ilişkin olarak 30.08.2022-29.09.2022 tarih aralığı için 12.980,00 TL'lık fatura sunulmuştur. Bilirkişi raporunda, davaya konu kaza sebebiyle araçtaki hasarın giderilmesi için makul onarım süresinin 10 gün olduğu belirtilerek bu süre için günlük 611,60 TL den 6.112,60 TL araç kiralama ücreti hesaplanmış olup mahkemece raporda belirlenen 6.112,60 TL araç mahrumiyet bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçeyle yaklaşık 30 günlük kira bedeline hükmedilmesi hatalı bulunduğundan davalı vekilinin bu husustaki istinaf isteminin kabulü gerekmiştir.

Ayrıca davalı sigorta şirketi bakımından teminat limitinin tüketilmesi sebebiyle davanın esastan reddine karar verilmesi gerekirken usulden reddine karar verilmesi hatalı ise de, dairemizce davanın reddi kararı netice itibariyle doğru bulunduğundan bu husus eleştirilmekle yetinilmiştir.

İlk derece mahkemesince 10 günlük araç mahrumiyet bedeli 6.112,60 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçeyle yaklaşık 30 günlük kira bedeline hükmedilmesi hatalı bulunmuş ise de; anılan yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, davalı vekilinin istinaf isteminin ikame araç bedeli bakımından kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılmış ve davanın 41.382,15 TL değer kaybı ve 6.112,60 TL ikame araç bedeli olmak üzere toplam 47.494,75 TL üzerinden kısmen kabulüne yönelik aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurulmuştur.