Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/1232 K.2025/1524

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının Last Berber Erkek Kuaförü isimli iş yerinin sahibi olduğunu, Asmolen Yapı, davacının işlettiği iş yerine bitişik olarak yapı inşaatına başladığını, davalının yapmış olduğu işbu yapı inşaatı sırasında su borularının patlaması şeklinde ortaya çıkan bir kaza nedeniyle müvekkilinin işlettiği iş yerinin bulunduğu bina ile Asmolen Yapı'nın yapmış olduğu bina inşaatına cephe duvarı üzerinden müvekkilinin iş yerine su sızıntısı gerçekleştiğini, müvekkilinin iş yerinde meydana gelen zarar 85.711,50 TL olduğu ve davalı tarafından karşılandığından,

borcun tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu ise başlatılan ilamsız icra takibine itirazda bulunduğunu belirterek davalının takibe yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20' den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; eldeki davada görevli mahkemenin Ticaret Mahkemesi olmadığını, davalı şirketin davacının bahsettiği yerdeki arsanın maliki olduğunu, yapı inşaatına başlandığını, davalının inşaatındaki boruların patlamamış olduğunu; davacı tarafın, dava dilekçesinde hiç bir somut delil bulunmadığını, yani davacı tarafın dava dilekçesinde belirttiği zararın davalının inşaatında meydana gelen boru patlaması sebebiyle oluşan kazadan ötürü meydana geldiğini ispatlayamadığını, davanın reddine ve takibinde haksız ve kötü niyetli olan davacı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi tarafından, davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine, davaya bakmaya Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğuna, karar verilmiştir.

Yerel mahkemenin bu kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Asmolen Yapı İnşaat ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne karşı Sakarya Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açtıkları davada mahkemenin görevsiz olduğuna hükmedildiğini, bu nedenle dosyanın görevli olarak gösterilen Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'ne tevzi edilerek dava görülmeye başlanmışsa da, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin de görevsizlik kararı vererek olumsuz görev uyuşmazlığı çıkardığını, bu nedenle ortaya çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, haksız fiilden kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre; bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

6102 sayılı TTK hükümlerine göre; ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir. Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir. Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten gerçek kişiye tacir denir.

TTK 24. ve devamı maddelerde düzenlenen ticaret siciline ilişkin hükümler tacir sıfatını taşımanın tescile bağlı olmadığı üstelik bu sıfatı taşımanın sonucu ve gereği olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle esnaf boyutunu aşan ticari işletme işleten kimsenin ticaret siciline kaydını yaptırmamış olması, tacir olmadığını göstermediğinden esnaf sayılmasını gerektirmez.

21.07.2007 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 18.06.2007 tarihli 2007/12362 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile esnaf ve tacir ayrımına esas sınırlar belirlenmiş olup, bu kararda, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu 177. maddesinde belirtilen hadlerden, 1. ve 3. bendindeki konularda faaliyette bulunanlarda yarısını, 2. bendeki faaliyetlerde bulunanların bu tutarın tamamını aşanların tacir olacağı belirlenmiştir.

5362 nolu Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu’nun 3. maddesinde Esnaf ve Sanatkâr: İster gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler, olarak tanımlanmıştır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığından somut olayda; taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Her ne kadar davalı şirket tacir sıfatını haiz ise de, Sakarya Ticaret Sanayi Odası ve Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar odaları birliğinin yazısı ve Ali Fuat Cebesoy Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün yazısı birlikte değerlendirildiğinde davacının basit usulde vergi mükellefi olduğu ve esnaf odasına kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda uyuşmazlık konusunun, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olmadığı gibi eldeki davanın, tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı davalar arasında da bulunmadığı anlaşıldığından davanın genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerekmekte olup, mahkemece verilen görevsizlik kararı yerinde olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddi gerekmiştir.