Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2022/546 K.2022/1208

Av.... - [16749-47937-84944] UETS

DAVA

Tazminat (Eser sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 29/09/2022

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/464 E - 2021/930 K sayılı dosyasından verilen 22/11/2021 tarihli karara karşı davalı tarafça istinaf talebinde bulunulması üzerine dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşılmakla, dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında, mülkiyeti müvekkiline ait arazide, su kuyusu açılması konusunda sözlü anlaşma sağlandığını, davalı çalışanları sahaya gelerek çalışma yaptığını, sonuç olarak davalı çalışanları 40.52'15.50"K, 29.25'04.28"D koordinatlarında kuyunun açılmasına karar verilmiş olduğunu ve müvekkiline bildirilerek su kuyusu açma işine başlandığını, davalı çalışanları su kuyusu açma işlemi yapmakta iken çamur pompaları arızalandığını, sondaj makinesine çok yüksek debili bir başka pompanın monte edilerek devreye alındığı ve bu durum aynı sahada yer alan 40.87106,

29.417977 koordinatlarında yer alan kuyunun çökmesine ve pompa ile motor sıkışmasına sebebiyet verdiği belirtildiğini, hasar oluşması sonrası davalı çalışanı ve davalıya ait sondaj makinesi baş sondörü ... ile 25/04/2018 tarihli tutanak düzenlendiğini, su kuyusunda oluşan hasarın giderilmesi için, çeşitli çalışmaların yapıldığını, fakat sonuç alınamadığını, son olarak müvekkili tarafından Yertek Yeraltı Araştırma ve Sondajcılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden sorunun çözümü için çalışma yapılması talep edildiğini, Yertek Firma kuyu içerisinde yer alan pompa ve motoru kurtarmak için çalışma yaptığını, kuyu içerisinde sıkışma olduğundan,

pompa ve motorun kurtarılamadığını, bu nedenden dolayı müvekkilinin büyük bir zarar içerisinde olduğunu, müvekkili su işleri yapmakta olduğunu, kuyudan su temin edemediğinden ötürü zarara uğradığını ve kar kaybının yaşandığını ve bu durumun ciroya yansıdığını, müvekkiline ait su kuyusunun kullanılamaz hale geldiğini iddia ederek;

davalının kuyuya vermiş olduğu zarar sonucu oluşan 550 metre su kuyusunun açılma bedeli, kuyuya indirilmiş olan boru bedelleri, kuyuya indirilmiş olan su pompası ve elektrik kablo bedelleri ile uğranılan ticari kayıp zararlarının ileride artırılmak üzere şimdilik 50.000,00 TL’nin davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı arasında yapılan anlaşma gereği, davacıya ait, Kocaeli İli, Gebze İlçesi, Balçık Mahallesi, 3238 Sokaktaki Altınsu Pazarlama ticari işletmesinde 40.52'15.50"K, 29.25'04.28"D koordinatlarında 10.01.2018 – 20.06.2018 tarihleri arasında 30mt+155+427+183 metre sondaj hizmeti vererek su kuyusu açıldığını ve davacıya 20.06.2018 tarihinde teslim edildiğini, davacı tarafla yapılan eser sözleşmesi gereği, davalı tarafından gösterilen sert zeminde geniş çaplı sondaj borusu indirilecek ve büyük kapasite su pompası konacak şekilde bir su kuyusu açılmasına karar verildiğini,

kuyu kütüğünde yer alan formasyon bilgisinin “Granodiyorit” olması da zeminin çok sert olduğunu kanıtladığını, davacının iddiasının aksine zarara uğradığı iddia edilen kuyu D.S.İ. loğuna göre 300 metre olduğu, davacı Mahkememizde görülen 2018/939 Esas sayılı davanın seyrini değiştirmek için iş bu haksız davayı açtığını, dava dilekçesinde zarar verdiği iddia edilen 40.87106, 29.417977 koordinatlarında yer alan kuyunun toplam 550 metre derinliğinde olduğu,

kuyu içerisinde yer alan ekipmanların kuyuda kaldığı ve maddi zarara uğradığı beyan edildiğini, ancak Devlet Su İşlerinden alınan ve 2006 yılında açtırılan kuyuya ait, kuyu kütüğünden de davacının iddiasının aksine kuyu derinliğinin 300 metre olduğu anlaşıldığını, bu husus da davacının kuyu kütüğünde yer alan 300 metre haricinde ruhsatsız olarak 200 metre daha sondaj yaptırdığı yahut kuyu derinliğini bildiği halde salt mahkemeyi yanıltmaya ve haksız kazanç elde etmeye yönelik beyanda bulunduğunu, davacı su kuyusu açtırmak istediği alan içerisinde başka su kuyuları da bulunmakta olduğunu,

bu kuyulara ilişkin hiçbir teknik özellik ve kuyu yerleri müvekkili şirket ile paylaşmadığını, davacı su kuyusu açtırmak istediği alanda, başka su kuyularının bulunduğunu bildiği halde bu kuyulara ilişkin herhangi bir mevcudiyet, konum ve teknik özelliği müvekkili ile paylaşmadığını beyanla, müvekkili şirket tarafından açılan su kuyusunun ve dava konusu diğer hususların tespiti için sondaj konusunda uzman jeoloji ve jeofizik mühendisi marifetiyle bilirkişi incelenmesinin yapılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflara usulüne uygun olarak tebligat yapıldığı ve taraf teşkilinin sağlandığı, delillerin dosya arasına alındığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; ... denetime elverişli ve ayrıntılı bilirkişi raporu hükme esas alınarak, davalının kusuru ile davacının zarara uğramasına yol açtığı ve zararın bilirkişi heyet raporunda hesaplandığı gibi toplamda 447.777,70.-TL olup, davacı vekilinin ıslah dilekçesindeki talepleri dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının davasını ispatlayamamasına karşın davanın lehine sonuçlandığını, davada delillerin değerlendirilmesinde, bilirkişi raporunda açık ve net bir şekilde hukuka aykırılıklar bulunduğunu, tanık beyanları dikkate alınmadan bilirkişi raporu düzenlenmesi, raporda sondaj kuyusu açılması için gösterilen ve keşif esnasında da görülen alanın hiç irdelenmemesi (yaklaşık 100-150 metrekarelik bir alan), zarar gören kuyunun aktif olup olmadığı hususu göz ardı edilerek zarar hesaplaması yapılması, daha sonradan beyanını değiştiren tanık ...' ün yeniden dinlenmek için duruşmaya davet edilmemesi,

bilirkişi raporuna itiraz edildiği halde itirazları karşılar nitelikte yeni bir bilirkişi raporu alınmamış olması, TBK'nın 52. maddesinin uygulanması gerekirken hiçbir şekilde dikkate alınmamış olması, kusurlu davranışın tam olarak ne olduğu hususunun netliğe kavuşturulmaması hususları nedeniyle İlk Derece Mahkemesince verilmiş olan hükmün ortadan kaldırılması gerektiğini beyanla; istinaf başvurularının kabulü ile usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalının haksız ve yasal dayanağı olmayan istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, yerel mahkeme kararında usul ve yasaya aykırılık bulunup bulunmadığı, kararın eksik incelemeye ve/veya yanılgılı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinin ayıplı ifası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemidir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükme karşı, davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Somut olayda, taraflar arasında, mülkiyeti davacıya ait arazide belirlenen koordinatlarda derin kuyu açma işine yönelik sözlü sözleşme yapılmıştır. Sözleşmenin kurulduğu tarafların kabulündedir. Sözleşmeye göre, davalı, davacıya ait arazide kuyu açmayı üstlenmiş, iş bedeli ise çekişmeli olmakla birlikte Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/939 esas, 2020/735 sayılı kararının, Dairemizin 2021/212-281 Esas-Karar sayılı kararı ile kaldırılmasına karar verilerek kurulan yeni hükmün Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 29/03/2022 tarih, 2021/3792 esas, 2022/1735 karar sayılı ilamı ile onanması ile kesinleşmiştir.

Davacı, iş sahibi; davalı yüklenicidir. Davacı taraf kuyunun açılması sırasında davalının haksız eylemi neticesinde, arzide bulunan diğer kuyuların da zarar gördüğünden tazminata karar verilmesini talep etmiştir. Davalı cevap süresi içinde verdiği cevap dilekçesi ile, zamanaşımı ve ihbar definde bulunarak, da vacının arazideki diğer kuyuların kendisinden saklandığını ve davacının su arama izinlerinin bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, içinde jeoloji mühendisinin de bulunduğu 4'lü bilirkişi heyeti ile yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükme esas alınan raporda, davacının ticari defterlerinin delil kudretine haiz olmadığı, davalı şirket tarafından davacıya ait sahada yaptığı su sondajı çalışmaları sırasında, yaklaşık 550-600 metreleri aşamasında, üzerinde çalışılan kuyudan çıkan problem sonucu, bu kuyuya 6,5 metre mesafede bulunan davacıya ait 550 metre derinliğe sahip olan su sondajı kuyusuna tekrar kullanımı mümkün olmayacak düzeyde zarar verdiği, bu zararda davacının kusuru bulunmadığı kanaati bildirilmiştir.

Böylece, davalı yüklenicinin davacı ile aralarında kurulan sözlü eser sözleşmesinin ifası sırasındaki haksız eylemi neticesinde davacının, sözleşme konusu olmayan diğer kuyusuna zarar verip kullanılmaz hale gelmesinde illiyet bağı olup, veriler zarardan sorumludur.

Bu yönden, mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik bulunmamakla birlikte, haksız fiilden kaynaklanan zarar talebi yönünden, zararın olayın gerçekleştiği tarih itibariyle tespiti ile bu miktar üzerinden karar verilmesi gerekirken zararın, keşif tarihi itibariyle belirlenen miktarda karar verilmesi isabetsiz olması nedeniyle Dairemizce duruşma açılarak keşfe katılan bilirkişi heyetinden bu yönde ek rapor alınmıştır.

Bilirkişi heyetinin 01/09/2022 tarihli ek raporu ile denetime elverişli ve gerekçeli biçimde davacının, davalının eser sözleşmesi kapsamında haksız fiili nedeniyle uğradığı zararı, zararın oluştuğu 25/04/2018 tarihi itibariyle belirlenmiştir. Açıklanan nedenlerle bilirkişi heyetinin ek raporu hükme esas alınarak davalının kusuru ile davacının zarara uğramasına sebebiyet verdiği ve zararın, zarar/olay tarihi itibariyle 278.982,50 TL olarak kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacı, İlk Derece Mahkemesinde zarar tespitinde serbest piyasa verilerinin kullanılması gerektiğinden bahisle itirazda bulunmuş, Dairemizce alınan ek rapora da aynı yönden değinmiş ise de, kök rapor ve ek raporda aynı hesaplama yönteminin kullanıldığı ve kuyunun sondaj maliyeti dışındaki zararın hasar tarihi itibariyle serbest piyasa rayicine göre hesaplandığı, davacının ise istinafının olmaması nedeniyle Dairemizce itirazları yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne karar verilerek ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince kaldırılmasına ve aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.