Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2022/627 K.2022/612

Taraflar arasında görülen dava sonucu ilk derece mahkemesince verilen hükme yönelik, ihtiyati tedbir talep eden SEDAŞ vekilince süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Talep eden SEDAŞ vekili; karşı taraf Yılmaz Elektrik ve İnşat Sanayi Ticaret AŞ ile (Sakarya Kocaeli Gebze Bolu ve bu illerin bağlılarına ilişkin AG-OG Elektrik Tesisi Dağıtım Şebeke ve KET Şebeke Yapım işi ile Şebeke Yenileme konulu) 4200000319 ve 4200000320 ve 4200000321 ve 4200000322 ve 4200000323 ve 4200000324 ve 4200000352 ve 4200000353 numaralı eser sözleşmeleri düzenlendiğini,

karşı taraf şirketin tür değiştirmesi sonrasında (200000319 ve 4200000320 ve 4200000321 ve 4200000322 ve 4200000323 ve 4200000324 ) sözleşme numaralarının yenilenerek sırasıyla 4200000355 ve 4200000356 ve 4200000357 ve 4200000358 ve 4200000359 ve 4200000360 yeni numaralarını aldığını, bu sözleşmeler kapsamında kullanılmak üzere karşı tarafa mülkiyeti SEDAŞ'a ait (beton direk, kablo, trafo, OG hücre, box, ağaç direk, lamba, akü, iletken alüminyum, polimer, armatür, izolatör demiri ve sair) dilekçe ekinde ayrıntısı bildirilen (EK.5) ve SEDAŞ'ın envanterinde bulunan malzemelerin teslim edildiğini,

Yılmaz Elektrik AŞ'nin sözleşmelerin gereğini yerine getirmediğini ve görüşmelerin sonuçsuz kaldığını, bu sebeple sözleşmelerin sonlandırılması sürecinin devam ettiğini, Yılmaz Elektrik AŞ'ne teslim edilen ve şirketin şantiye ve depolarında bulunan SEDAŞ'a ait bu malzemelerin iade edilmeyip aksine karşı taraf şirketçe şantiye alanlarından başka yere götürülerek kaçırılmak istendiğini, şantiyelerde yapılmak istenen tespitlerin engellendiğini, bu hususların sunulan video fotoğraf ve tutanaklarla belirlendiğini, bu malzemelerin yüksek değerli olduğunu,

ayrıca bu malzemelerin Tedaş ile Sedaş arasındaki 27/07/2006 tarihli İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi gereği sözleşme sonrasında Tedaş'a devredilecek olması itibariyle kamu malı niteliğinde bulunduğunu, bu şirkete ait (Mahkememizin 2022/33 değişik iş sayılı kararında belirtilen) şantiye ve depolardan kaçırıldığı tespit edilen bir kısım malzemelerin talep dilekçesinde yazılı (Mahkememizin 2022/33 değişik iş sayılı tedbir kararında belirtilen adreslerden hariç) farklı 46 adreste ve mevkide bulunduğunu belirterek,

karşı taraf şirketçe sözleşmelerin gereği yerine getirilmeyip çalışmanın fiilen sonlandırılmış olması sebebiyle iadesi gerektiği halde iade edilmeyip kaçırılan bu malzemelerin muhafaza altına alınarak yediemin olarak kendilerine teslimini, bu yönde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince (08.02.2022 tarihli 2022/38 D. İş sayılı karar) yapılan yargılama sonucunda; "Talep eden vekilinin ihtiyati tedbir talebinin REDDİNE," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep eden SEDAŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ihtiyati tedbir talebinin reddedilmesine dair yerel mahkeme kararının kaldırılarak, ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmesi gerektiğini, müvekkil şirket tarafından yürütülen "dağıtım faaliyeti" kamu hizmeti niteliğinde olduğunu, karşı taraf, sözleşmeleri gereği gibi ifa etmediğini, karşı taraf müvekkil şirket ile akdettiği yukarıda detayları verilen sözleşmeler, ekleri ile ihale dokümanlarında yer alan sorumluluklarını,

müvekkil şirket nezdinde gerçekleştirdiği veya gerçekleştirmekte olduğu ya da gerçekleştireceği tüm işlerden doğan sorumluluk ve borçlarını yerine getirmediğini, müvekkil şirketin mağduriyetinin, sözleşmelerin devamının müvekkil şirketten beklenemeyecek derecede çekilmez boyuta ulaştığının açık olduğunu, karşı tarafça, mülkiyeti müvekkil şirkete ait eşyalar/malzemeler müvekkil şirkete iade edilmediğini, tedbir talep edilen eşyaların/malzemelerin cinsi,

adedi ve piyasa bedelleri dikkate alındığında karşı tarafın müvekkile ait eşyaları/malzemeleri kaçırması nedeniyle müvekkilin şirketin ciddi ve geri dönüşü olmayan zarar ile karşı karşıya kaldığı aşikar olduğunu, işbu nedenle karşı tarafın deposunda, şantiye alanlarında ve sair yerlerde bulunan şirketimize ait malların şirkete yediemin olarak teslimi hususunda ihtiyati tedbir kararı talep etme gereği hasıl olduğunu,

söz konusu malzemeler müvekkil şirket ile Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. ("TEDAŞ") arasında imza edilmiş 27.07.2006 tarihli işletme hakkı devir sözleşmesi ("İHDS") uyarınca sözleşme süresi sonunda TEDAŞ'a devredilecek olması hasebiyle kamu malı niteliğinde olduğunu, ayrıca önemle belirtmek gerekir ki, ilgili malzemelerin bedelleri de, elektrik piyasası düzenleme kurumu tarafından müvekkil şirket için belirlenmiş dağıtım tarifesi kapsamında, elektrik faturalarına yansıtılarak tüketiciler ve kamudan karşılandığını, ihtiyati tedbir taleplerinin teminatsız olarak kabul edilmesini,

aksi kanaatin hasıl olması halinde teminat yatırılması suretiyle kabul edilmesini talep ettiklerini, tacir sıfatı haiz karşı taraf, ahde vefa ilkesinin bir gereği olarak imza altına aldığı sözleşmeler ile bağlı olduğunu, açıklanan nedenlerle, itirazın kabulü ile, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/38 D.İş, 2022/43 K. sayılı, ihtiyati tedbir taleplerinin reddi yönündeki kararının kaldırılmasını, işbu dosya kapsamındaki ihtiyati tedbir talebine konu malların nitelik ve niceliği belirlenerek;

karşı taraf nezdinde bulunan, mülkiyeti müvekkil şirkete ait eşyaların yediemin sıfatı ile müvekkil şirkete teslimi hususunda teminat aranmaksızın ihtiyati tedbir kararı verilmesini; talebin kabul görmemesi halinde teminat yatırmak suretiyle ihtiyati tedbir kararı verilmesini; tarafımızın yediemin olarak belirlenmesi sayın mahkemenizce uygun bulunmazsa tarafsız bir 3. kişinin yediemin olarak belirlenmesini; bu taleplerimizin mahkemece kabul görmemesi halinde sakıncayı ortadan kaldıracak veya zararı engelleyecek herhangi bir tedbir kararı verilmesini, yargılama masraflarının ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, yerel mahkeme kararında usul ve yasaya aykırılık bulunup bulunmadığı, kararın eksik incelemeye ve/veya yanılgılı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati tedbir talebinin reddi kararına karşı istinaf istemine ilişkindir.

İhtiyati tedbir, geçici hukuki korumaların düzenleme altına alındığı HMK 389 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Açılacak davada hüküm verilmesine kadar geçen zaman içinde müddeabihin çeşitli şekillerde istenmeyen değişikliklere maruz kalması veya maruz bırakılması mümkündür. Bu değişiklikler sonucu davanın sonunda elde edilecek hükmün icrası, mümkün olmayabilir veya çok güçleşebilir. İşte ortaya çıkan bu tehlikeyi bertaraf etmek amacıyla ihtiyati tedbir müessesesi kabul edilmiştir.(Pekcanıtez H.; Atalay O.; Özekes M., Medeni Usul Hukuku, Yetkin Yayınları, 13. Basım, Ankara 2012, S. 873)

HMK’ nun 389. maddesinde ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, söz konusu maddede; meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkânsız hâle geleceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan hâller, genel bir ihtiyatî tedbir sebebi ve şartı olarak kabul edilmiştir. Mahkemece, ihtiyatî tedbir yargılamasının gerektirdiği inceleme ve ispat kuralları dikkate alınarak, yapılan incelemeden sonra, bu sakınca veya zararı ortadan kaldıracak tedbire karar verilmesi mümkün olacaktır.

Dosya kapsamından; davacı Sedaş ile karşı taraf Yılmaz Elektrik A.Ş. arasında imzalanan (Elektrik Tesisi Dağıtım Şebeke Yapımı, şebeke bakım ve yenileme ve KET şebeke yapımı) sözleşmeleri gereklerinin yerine getirilmediğinden bahisle davacı tarafça tek taraflı olarak sözleşmelerin feshedildiği,

bu kapsamda mülkiyeti Sedaş'a ait olup sözleşme konusu işte kullanılmak üzere karşı tarafa teslim edilen malzemelerin Sedaş'a iadesi gerekeceği, sunulan sözleşmeler, tutanaklar ve fotoğraflar ile iddianın yaklaşık olarak ispat edildiği anlaşılmakla ihtiyati tedbir koşullarının gerçekleştiği değerlendirilmiş ve malzemelerin kaçırılmasına yönelik devam eden somut tehlikenin varlığı,

talebe konu adresler gözetildiğinde mahkemece aynı taleple ilgili daha önceden verilen 2022/33-35 D.İş sayılı dosyada verilen kabul kararında değişiklik oluşturacak bir neden de bulunmadığından talebin kabulüne karar verilmesi gerekirken mahkemece aksi yönde gerekçeyle talebin reddedilmiş olması doğru görülmemiştir.

Tedbire konu malzemelerin ve adreslerin çokluğu ile hükmolunan tedbirin mahiyeti gözetilerek 5.000.000,00 TL (nakit yada kesin ve süresiz banka teminat mektubu) teminat taktir edilmiştir. Tüm bu nedenlerle ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen ihtiyati tedbir talebinin reddi kararının kaldırılarak talebin kabulü ile ihtiyati tedbir kararı verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.