Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/395 K.2023/878

Taraflar arasındaki eser sözleşmesi nedeni ile davacı yüklenicinin bakiye iş bedelinin tahsili davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davacı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı şirket ile girdiği ticari ilişki nedeniyle ödenmeyen 100.000,00-TL bakiye alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan tahsiline; davalı şirketin taşınır araç ve taşınmaz malları üzerine “ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz” konulmasına; yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; ihtiyati haciz ve tedbir taleplerinin reddine, davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; " .... davaya konu inşaatta elektrik işlerinin davacı tarafından yapıldığı, davacının bu işin yüklenicisi, aynı inşaatta inşaat kaba işlerinin yapılmasında Gencer İnşaat-Gencer Karataş ile alt taşeron ilişkisi içinde olduğu anlaşılmakla birlikte yapılan işlerin karşılığının davalı şirket tarafından ödeneceğine ilişkin kanaate yarar bir delil elde edilemediği değerlendirilmekle davacının davasını ispat edememiş olması nedeniyle davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından kurulan bu hüküm usul ve yasaya aykırı olup kaldırılması gerektiğini, sözleşme kapsamında müvekkilimiz davalı şirkete ait ... adresinde bulunan inşaatın tüm elektrik işlemlerinin yapımını üstlendiğini, ayrıca müvekkilinin buna ek olarak şözleşmeye konu taşınmazın bir takım kaba inşaat işlerini de yaptığını, dosya kapsamı itibariyle davalı şirketin müvekkili ile ticari ilişki içerisine girdiğine, yapılan işin karşılığında davalı şirketin bedel ödemeyi taahhüt ettiğine ilişkin pek çok somut delil yer aldığını, iş bu müşteri sözleşmesinde çok açık bir şekilde Ofaş Yapı İnş.

Müh. San. Ve Tic. Ltd.

Şti.nin kaşesi ve şirket yetkilisinin imzası bulunduğunu, davalı tarafından herhangi bir imza inkarı da yapılmadığını, hal böyleyken davalı şirketin müvekkil firma ile ticari ilişki içerisine girdiği, müvekkilin davalı ile doğrudan yaptığı anlaşma neticesinde davalıya ait inşaatın elektrik işlerinin yapımını üstlendiği davalı firmanın da işin karşılığını ödemeyi taahhüt ettiği hiçbir şüpheye yer vermeyecek kadar açık olduğunu, davalı firma yetkilisi ...tarafından sözleşme konusu işe ilişkin olarak müvekkiline kısmi ödemeler yapılmış ancak bakiye kısmı ödenmediğini,

davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde işbu ödemelerin elektrik bağlantı/abonelik izin işlemleri için ödendiği açık bir şekilde ifade edildiğini, bahse konu sözleşme davalı şirket ile ... arasında alacaklılarını mağdur etmek amacıyla muvazaalı şekilde düzenlenmiş olup gerçek anlamda bir inşaat sözleşmesi olmadığını, taraflar birbirlerini yakinen tanımakta olup aralarında güven ilişkisi olduğunu, iş sahibi davalı şirket olup müvekkilinin alacağına ilişkin muhatap Ofaş Yapı İnş.

Müh. San. Ve Tic. Ltd. Şti.

Olduğunu, müvekkilinin davalı şirkete yapmış olduğu kaba inşaat işlerine ilişkin öncelikle yapılan binadan 4 daire verilmesi üzerine anlaştığını, ancak müvekkilin yükümlülüklerini yerine getirmiş olmasına ve inşaatın tamamen bitmiş olmasına rağmen davalı tarafından müvekkile vaat edilen evler verilmediği gibi herhangi bir ödeme de yapılmadığını, belirtilen tüm hususlar dosya kapsamında dinlenen tanık beyanlarıyla da ispat edildiğini, müvekkil edimlerini eksiksiz olarak yerine getirmiş işi teslim etmesi gereken süresinden de önce davalıya teslim etmiş, ancak davalı şirket tarafından ödeme yapılmadığını,

müvekkilimizin tüm iyi niyetine ve yapılan tüm uyarılara rağmen davalı şirket borcunu ödemediğini, müvekkilinin halen daha alacağını alamamış olup mağdur olduğunu, arz ve izah olunan sebepler ve resen gözetilecek hususlar doğrultusunda Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/800 Esas, 2022/823 Karar sayılı ilamının istinaf incelemesine tabi tutularak kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; dava konusu inşaat için dava ihbar edilen ... ile 01.11.2018 tarihinde 'anahtar teslim inşaat taahhüt sözleşmesi' yapıldığını, sözleşmeye göre davaya konu yerde inşaatın tüm işlerinin yapılarak binanın iskan alınmış halde anahtar teslim şeklinde teslim edilmesi hususunda anlaşıldığını, yine yapılacak tüm işler karşılığında müteahhit olan ...'e 1.000.000-TL ödeme yapılacağı konusunda anlaşmaya varılmış ve dosyaya sunulan çekler ile işin karşılığının müteahhide ödendiğinin sabit olduğunu,

davacı tarafça inşaat tamamlanma ve yapı kullanım izin belgesi alınma tarihinden daha sonra fatura düzenlendiği görüldüğünü, mali müşavir bilirkişi raporunda da faturanın düzenlenme tarihi ile ilgili aynı ifadeler yer almış ve ayrıca faturanın tebliğ tarihi tespit edilemediği,

faturanın da davalı müvekkil tarafından ihtarname ile iade edildiği hususları da raporda belirtildiğini, davacı ... ile müvekkil şirket arasında inşaatın hiç bir aşamasında ticari bir ilişki oluşmamış ve taraflar bir araya dahi gelmediklerini, yapı ruhsatında yapı müteahhidinin dava dışı ... olduğuna dair belediye yazı cevabı, davacı tarafından düzenlenen 11.09.2020 tarihli faturanın,

davacı tarafından noterlik kanalıyla iade edilmiş olması ve taraflar arasındaki ticari ilişkinin ticari defterler ve vergi dairelerine bildirilen ba-bs formları doğrultusunda ispatlanamamış olması hususları bir arada değerlendirildiğinde davacının Gencer İnşaat-... ile alt taşeron ilişkisi içinde olduğu açıkça görüldüğünü, dosyaya SEDAŞ ile ilgili sunulan evrak standart abonelik sözleşmesi için hazırlanan matbu bir form olmakla beraber bu iş için hazırlanmış bir sözleşme olmadığını, davacı vekili istinaf dilekçesinde müvekkil davalı ve dava dışı müteaahit ... arasında muvazaa iddiasında bulunduğunu, dava içerisine alınan bilirkişi raporları,

tanık beyanları, yapı ruhsatı ve yapı müteahhitinin kim oluğuna dair belediyeden alınan cevap ve dosyaya sunulan diğer her türlü belge ve delilde görüldüğü üzere davalı müvekkilin yaptığı iş ve işlemlerle ilgili herhangi bir usulsüzlük veya yasal olmayan bir durum bulunmadığını, tüm bu yazılı belgeler, tanık anlatımları, tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelendiği hem mali müşavir bilirkişi raporu hem de inşaat mahallini inceleyip teknik olarak hazırlanan rapor bir bütün olarak değerlendirildiğinde, savunma cevap ve beyanlarımızın doğru olduğu açıkça ispatlandığını,

bilirkişi raporu ve gerekçeli karardaki değerlendirmeler de bu savunmaları destekler mahiyette olduğunu, açıklanan ve re’sen dikkate alınacak sair nedenlerle. Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/800 E. 2022/823 K. sayılı dosyasında davacı vekilinin istinaf başvuru dilekçesine karşı cevapları sunar, haksız ve hukuka aykırı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 HMK, 6098 Sayılı TBK

3. Değerlendirme

Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı alacak taleplerine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık 6098 sayılı TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Eser sözleşmeleri, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmelerdir.

Davacı; davalı şirkete ait ... adresinde bulunan inşaatın tüm elektrik işlemlerinin yapımını (malzeme, işçilik, proje ve talep işlemleri) üstlendiğini, ayrıca müvekkilinin buna ek olarak şözleşmeye konu taşınmazın bir takım kaba inşaat işlerini de yaptığını, yapılan işler karşılığında davalıya 11.09.2020 tarih ve GEB2020000000104 seri nolu, 595.050,40-TL miktarlı fatura kestiğini beyanla fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile 100.000,00-TL alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş,

Davalı; müvekkili şirket ile davacı arasında dava konusu inşaat işleriyle ilgili hiçbir sözleşme yapılmadığını, müvekkilin dava dışı taşınmazı üzerindeki inşaat işlerinin yapımının müteahhit ... ile 01.11.2018 tarihli Anahtar Teslim İnşaat Taahhüt Sözleşmesi ile bu kişiye verdiğini ve işlerin bu kişi tarafından yapıldığını, müvekkili şirket çalışanı olan ... tarafından elektrik bağlantısı/abonelik izin işlemleri için ilgili elektrik firmasına SEPAŞ'A ödenmek üzere 3.874,15.-TL Ofaş Yapı Gaziler Proje açıklaması ile davacıya ödeme yapılmışsa da, bu ödemenin davacının kendisine değil elektrik bağlantısının bir an evvel yapılması için ilgili elektrik idaresine ödemesi için verildiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Davacı vekili istinaf aşamasında harçlandırılan 100.000 TL lik talebinin 22.300 TL sinin elektrik işleri, kalan 77.700 TL sinin ise kaba ve ince işlere ilişkin olduğunu açıklamıştır.

Mahkemece tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmiş ve dava konusu mahalde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Mali müşavir bilirkişi raporuna göre davacı tarafından davalı adına düzenlenen 11.09.2020 tarih ve GEB2020000000104 seri nolu, 595.050,40-TL tarihli faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı, taraflar arasında ticari ilişki bulunmadığı rapor edilmiş, davalı tarafından iş bu faturanın noter ihtarı ile davacıya iade edilmiş olduğu anlaşılmıştır. Yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi ile davalıya ait mahaldeki inşaat işleri ile elektrik işlerinin %100 oranında tamamlandığının tespit edildiği anlaşılmıştır.

Eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda işin yapılıp teslim edildiğini ve bedele hak kazanıldığını ispat yükleniciye, bedelin ödediğini kanıtlama yükü iş sahibine aittir.

Buna göre, davacı tarafça delil olarak dayanılan “müşteri sözleşmesi” başlıklı sözleşme ile davacının davalıya ait inşaattaki elektik işlerini KDV dahil 132.750 TL bedelle yapmayı üstlendiği, anılan sözleşmenin her iki tarafça imzalandığı ve davalı tarafça sözleşmedeki imzaya ilişkin inkarda bulunulmadığı, diğer yandan, davalı tarafından davacı hesabına elektrik işleriyle ilgili 3.874,15.-TL ve 697,35 TL lik ödemeler yapıldığı, SEDAŞ tarafından davalıya ait inşaatın elektirik işlerine ilişkin enerji müsaadesinin davası şirketin mühendisi ...'nun (Gündoğdu Mühendislik) adına yapıldığı,

mahkemece dinlenen tanık beyanlarıyla da davaya konu yerde elektrik işlerinin davacı tarafından yapılmış olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, taraflar arasında elektrik işlerinin davacı tarafından KDV dahil 132.750 TL götürü bedelle yapımına dair akdi ilişki bulunduğu, akdi ilişkinin feshedilmeyip ayakta olduğu, sözleşme konusu işlerin de tamamlandığının anlaşılmasına göre davacının elektrik işleri nedeniyle 132.750 TL iş bedeline hak kazandığının kabulü gerekmektedir.

Bu bedelden davacıya davalı tarafça 3.874,15.-TL ve 697,35 TL lik ödemeler yapıldığı davacının kabulünde olduğundan yapılan ödemeler mahsup edilerek davacının elektrik işlerine ilişkin sözleşme kapsamında bakiye 128.178,50 TL alacağı kaldığından taleple bağlı kalınarak 22.300 TL nin, (dava konusu iş ticari nitelikte olduğundan davacının avans faizi talep edebileceğinin kabulü ile),dava tarihinden işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken mahkemece istemin reddi doğru görülmemiştir.

Davacının davalıya ait inşaatın bir takım kaba inşaat işlerini de kendisinin yaptığını iddia ederek bu işlerin bedelini de davalıdan talep etmişse de, davacının yapıldığı iddia edilen işlere ilişkin davalı adına düzenlediği faturanın davalı kayıtlarında yer almadığı gibi davalı tarafça da iade edilmiş olduğu, öte yandan, taraflar arsasın bu işlerin yapımına dair herhangi bir yazılı sözleşmesel ilişki bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Davacı tarafça iddianın ispatı için dayanılan teklif formunda da davalının imzası bulunmadığından sözkonusu teklif formu davalıyı bağlamaz. Mahkemece dinlenen tanık beyanlarıyla da bu işlerin davalı tarafından davacıya yaptırıldığına dair sözleşmesel ilişki bulunduğu duraksamaya yer bırakmayacak şekilde ispatlanmış değildir. Bu nedenle davacı tarafça bu yöndeki iddiası ispatlanamadığından bu yöndeki talebin reddi gerekmektedir.

VI. KARAR

Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılması ile yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.