Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1083 K.2024/1592

Av. ..................... UETS Av. .....................

DAVALI

BAŞİSKELE MÜHENDİSLİK ELEKTRİK ELEKTRONİK SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ

VEKİLİ

Av. ..................... UETS

DAVA

Eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit talebi istemi

HÜKÜM

Kararın kaldırılması-gönderme

İSTİNAF EDEN

Davacılar vekili

Taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit talebi istemi nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davacılar vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Vekil edenin, işveren iş ortaklığı ile davalı yüklenici şirket arasında 29/04/2021 tarihinde anahtar teslimi türünde 1.100.000,00 TL bedelli olarak Adapazarı Mehmet Nuri İlkokulu 24 Derslik Yeni Bina Yapım işinin elektrik işlerinin yapılması amacıyla ticari sözleşmesi imza edildiğini, İşveren müvekkili şirket ile davalı arasında akdedilen sözleşme kapsamında avans ödemesi olarak 630.000,00 TL çek ödemesi yapıldığını, çekleri keşide eden Garipoğlu Endüstri Yapı San. Ve Tic.

Anonim Şirketi iş ortaklığının ortaklarından biri olduğunu, keşideci şirket ile iş ortaklığı arasında menfaat birlikteliği bulunduğunu, davalı şirketin avans ödemelerine rağmen işe başlamadığını ve sözleşme hükümlerini yok sayarak işe başlamadığını ve vekil edenin iş ortaklığının davalıya borçlu olmadığının tespitini, 2 çekin iptalini, vekil edenin telafisi imkansız zararlara uğramaması amacıyla İİK 72 maddesi uyarınca çeklerin takibe konu edilmemesi ve ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının taraf ehliyeti bulunmadığını, adi ortaklıkların tüzel kişilikleri bulunmadığı için fiil ve taraf ehliyeti bulunmadığını, vekil edene yüklenen tüm yükümlülüklerin eksiksiz bir biçimde yerine getirilmiş olduğunu, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...'' Adapazarı Mehmet Nuri İlkokulu inşaatının tüm elektrik işinin davalı tarafından yapımı hususunda 29/04/2021 tarihli eser sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme ilişkisinin her iki tarafın da kabulünde olduğu,bu iş kapsamında davalı tarafından düzenlen 3 faturanın davacı ticari defterlerine kaydedilmesinden sonra davacı tarafından 8 günlük itiraz süresi geçtikten sonra iade edildiği, iade faturalarının davalı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı,

tarafların sözleşme ilişkisini kabulü gözetildiğinde eser sözleşmesine konu işin davalı tarafından yapıldığının karine olarak kabul edilmesi gerektiği, bu durumun aksini ispat edecek bir delil tespiti,ihtar vs bir delilin davacı iş sahibi tarafından dosyaya ibraz edilmediği, tam aksine ticari defter kayıtlarında göre de davalı tarafından düzenlenen faturaların davacı ticari defterlerine kaydedildiği ve davacı tarafından yemin deliline de dayanılmadığı,

mahkememiz tarafından Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat ile yapılan keşif ve Sakarya İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından işin yapımı sırasında ilk aşamada 37 adet elektrik işinin eksik olduğunun tespit edildiği ancak bu eksikliğin 28/03/2023 tarihli yazıda belirtildiği üzere giderildiği ve işin tamamlandığı anlaşılmakla davacının işin yüklenici tarafından yapıldığı karinesinin aksini ispat edemediği dolayısı ile bu iş ve sözleşme kapsamında davalıya verdiği çekler nedeni ile borçlu olmadığını ispat edemediği mahkememiz tarafından kabul edilmiş davanın reddine,'' karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekilince istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle;

Mahkemenin gerekçesinde davacının yemin deliline dayanmadığından bahsetmiş ise de dava dilekçesi son sayfasında hukuki deliller kısmına bakıldığında yemin deliline dayanıldığının anlaşılacağını, dosya eksik olup tekemmül etmediğinden dosyada karar verilemediğini, götürü bedelinin sözleşmede, yüklenicinin hakettiği imalat bedelini, fiziki oran yöntemi ile başka bir ifade ile yüklenicinin sözleşme kapsamında gerçekleştirdiğini imalatlarının eksik ve ayıpları da dikkate alınarak işin tamamına göre fiziki oranı tespit edildiğini, bulanacak bu oranın götürü iş bedeline uygulanması suretiyle saptanması gerektiğini ve bulunacağını,

bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplandığını, işleri tamamlayan davalı tarafın olmadığını, davalı tarafın davaya konu edilen iki adet çeki ciro ve imza ile devraldığı halde ticari defterlerine işlemediğini, 30.11.2022 vadeli .......... seri nolu 120.000,00 TL bedelli ve 30.11.2022 vadeli 12376 seri nolu 135.000,00 TL bedelli çek için ayrı ayrı bankaya müzekkere yazılarak çekin bankaya ibraz edilip edilmediğini, çeklerin karşılığı bedelin ödenip ödenmediğini, çekin önlü arakalı fotokopisi ile çekin kim tarafından bankaya ibraz edildiği,

kimlik bilgilerinin tespit edilmemesini, 30.11.2022 vadeli .......... seri nolu 120.000,00 TL bedelli ve 30.11.2022 vadeli ...... seri nolu 135.000,00 TL bedelli iki ayrı çekin ciro ile davalı tarafa teslim edilmesini, dosyaya ibraz ettiğimiz mal ve hizmet alımına karşılık düzenlenen faturalar ile davalı tarafın gerekli mal ve hizmeti vekil edene tedarik etmemesi sebebiyle iade edildiğini, vekil edenin davalı şirkete bir borcu olmadığı gibi vekil edenin, yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle;

Dava dilekçesinde ifade olunmayan, yargılama aşamasında ileri sürülmeyen ve süresi içerisinde bildirilmeyen iş bu beyan ve delillerin, istinaf kanun yolu aşamasında ileri sürülmesi iddia ve savunmanın genişletilmesi niteliği taşıdığını, iddianın genişletilmesi kapsamında sunulan ve esasen haksız ve dayanaksız olan iş bu beyan ve belgelere itiraz ettiklerini ve Adapazarı Mehmet Nuri İlkokulu 24 derslikli yeni bina Yapım İşine yönelik elektrik tesisat yapım işleri sözleşmesi taraflar arasında 29.04.2021 tarihinde ak dolunduğunu, vekil edence şirketçe eksiksiz olarak yerine getirildiğini ve sözleşme kapsamındaki işin, gereği gibi ifa edildiğini, vekil edenin mevcut durumda alacaklı durumunda olduğunu, istinaf başvurusunun esastan reddini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit talebi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 HMK, 6098 Sayılı TBK

3. Değerlendirme ve karar

Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Mahkemece, davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davacı iş sahibi, davalı yüklenicidir.

Taraflar arasında Adapazarı Mehmet Nuri İlkokulu inşaatının tüm elektrik işlerinin 1.100.000 TL+KDV bedelle davalı yükleniciye yaptırılmasına dair eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğu, davalının sözleşmeden kaynaklı edimlerini yerine getirmediği iddiasıyla sözleşme kapsamında davacı tarafından davalıya verilen 30/11/2022 120.000,00 TL bedelli ve 31/11/2022 tarihli 135.000,00 TL bedelli çekler nedeni ile davacı borçlu olmadığının tespitini talep etmekte, davalı ise, sözleşmeden kaynaklı edimlerini ifa ettiğini savunmaktadır.

Yemin delili 6100 sayılı HMK'nın 225 ve devamı maddelerde düzenlenmiştir. Yemin kesin delillerdendir. Yemin deliline dayanan taraf, iddia veya savunmasının diğer delillerle ispatlanmamış olması nedeniyle bu delile sıra gelmiş olduğunu başka türlü bilemeyeceğinden; mahkeme, yemin teklif etmek hakkı bulunduğunu istek sahibine hatırlatmakla yükümlüdür. Şu durumda kural olarak, yemin teklifi hakkı kullandırılmadan karar verilemez.

Somut dosyada; mahkemece eser sözleşmesine konu işin davalı tarafından yapıldığının karine olarak kabul edilmesi gerektiği bu durumun aksini ispat edecek delil tespiti,ihtar vs bir delilin davacı iş sahibi tarafından dosyaya ibraz edilmediği, aksine ticari defter kayıtlarına göre davalı tarafından düzenlenen faturaların davacı ticari defterlerine kaydedildiği ve davacı tarafından yemin deliline de dayanılmadığı, davacının işin yüklenici tarafından yapıldığı karinesinin aksini ispat edemediği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmişse de, davacı vekili dava dilekçesinde açıkça yemin deliline dayandığından mahkemece davacı tarafa işin davalı tarafından yapılmadığı yönündeki iddiası doğrultusunda yemin teklifi hakkı hatırlatılmadan karar verilmiş olması doğru değildir.

Bu durumda mahkemece, davacıya yemin teklifi hakkı hatırlatılarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekeceğinden eksikliklerin tamamlanması amacıyla diğer istinaf sebepleri incelenmeksizin dosyanın 6100 Sayılı H.M.K'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

* · Başkan ... · e imzalıdır Üye ... · e imzalıdır *Üye ... · e imzalıdır Katip ... · e imzalıdır