Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1713 K.2024/1733

Taraflar arasında görülen davada Karamürsel Asliye Hukuk Mahkemesi ile Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Davalı, ...

Parselde bulunan mermer işleme atölyesinin davalıda bulunan yarı hissenin %50’sinin 25.03.2007 tarihli devir teslim sözleşmesine istinaden vekil eden babası ...'a tapu devrinin yapılmasını ve kira bedellerinin ödenmesi hususunda anlaştığını, yıllarca vekil edenin babasına tapu devrini ve kira bedellerinin ödemesini yapmadığını, vefat eden amcası ... kendisine ait mermer işleme atölyesinin %25'ini vekil edenin babası ...'a , %25'ini davalı ...'a devretmeyi bunun karşılığında da vekil edenin babası ... ... adresinde bulunan mermer atölyesinde bulunan 1/3 hissesinin tamamını ...'a devredeceğini,

Muğla Yatağan'da bulunan atölyeye ait her türlü vergi,sgk, belediye harç ve giderleri ile diğer şahıslara ait borçların davalı ... tarafından ödeneceğini, Altınova Yalova adresinde bulunan atölyeye ilişkin tüm borçlarda ... tarafından ödeneceğini, davalının kardeşi olması sebebiyle vekil edenin babası bu durumu sorun etmediğini, sözleşmede kendi adına düşen tüm yükümlülüklerinin de yerine getirdiğini, babası ...'ı oyaladığını, vekil eden Es Mermer Mad. İnş. San. Ve Tic. Ltd.

Şti. 'e ait 29.01.2021 tarihli 78.697,03 TL, 29.01.2021 tarihli 20.596,10 TL, 01.02.2021 tarihli 2.392,67 TL, 05.02.2021 tarihli 3.240 TL olmak üzere toplam 104.925,8 TL vergi ve SGK borcunu kapattığını, 5.02.2021 tarihli dekontlarda görünen vergi ödemesinde meblağ çıkmadığını, vekil edene defalarca şifahen talepte bulunulduğunu, taraflarca bu hususta arabuluculuğa başvurulduğunu, davalı borcu ödemeye yanaşmadığını, anlaşmama olarak arabuluculuk dosyasının kapatıldığını, davasının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİ

Karamürsel Asliye Hukuk Mahkemesinin kararı;

".. Taraflar arasındaki uyuşmazlık her iki tarafın ticari şirketinden kaynaklı ticari dava niteliğinde olduğundan, asliye ticaret mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmakla, 6335 Sayılı Kanununun 2. maddesiyle Türk Ticaret Kanununda yapılan değişiklik ile Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret mahkemesi arasındaki ilişkinin iş bölümü ilişkisinden çıkarılıp görev ilişkisi olarak düzenlendiğinden davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakması gerektiği,

5216 sayılı Büyük Şehir Belediye Kanunu hükümlerine göre Karamürsel İlçesi'nin Kocaeli Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde kaldığı ve HSYK'nın 24.03.2005 tarih 188 sayılı kararı gereği ticaret mahkemesi görevi içinde kalan davalarda görevli mahkemenin Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan mahkememizin ticaret mahkemesi sıfatıyla davalara bakma yetkisi bulunmadığı anlaşılmakla;

görev kurallarının kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilmesi gerekli olması nedeni ile mahkememizin görevsizliğine, davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/1-2 maddelerine göre dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair, davacı tarafından açılan davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/1-2 maddelerine göre dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna,,,..." şeklinde görevsizlik kararı verilmiş, karar 09/04/2024 tarihinde kesinleşmiştir.

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin kararı;

"...Görevsizlik kararı verilen Karamürsel Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/415 Esas ve 2022/490 Karar sayılı ilamının gerekçesinde; davanın her iki tarafının tacir olduğu, davanın şirket ortaklığından kaynaklandığı, talebin tüzel kişilik perdesinin aralanması suretiyle incelenebileceği tespit ve değerlendirmelerinin yapıldığı görülse de, taraflar yönünden tacirlik araştırması yapılmadan tacir oldukları kanaatinin yanılgılı olduğu, terkin edilmiş ve tüzel kişiliği tasfiye sonucunda ortadan kalkmış olan Es Mermer Madencilik Ltd Şti bakımından aralanacak tüzel kişilik perdesinin kalmadığının gözetilmediği saptanmıştır.

Mahkememizce tacirlik araştırması kapsamında müzekkere yazılan kurumlardan gelen cevabi yazılarda, Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün davanın taraflarının sicil kayıtlarının bulunmadığına, Ticaret Odası'nın oda kayıtlarının bulunmadığına, Vergi Dairesi'nin davalının ticari defter tutmadığına ve davacının işletme defteri tuttuğuna yönelik yazıları ile davacı vekilinin duruşmada verdiği beyana göre davacının sigortalı olarak çalışığı ve tacir vasfı taşımadığına yönelik ifadeleri nazara alındığında davanın taraflarının tacir olmadıkları anlaşılmaktadır.

Tapu kayıtları ile sunulan sözleşmeye göre mermer ocağına ait hisselerin devri, iddia ve savunmalara göre vekaletnamenin kötüye kullanılması ile davacının mirasçı sıfatıyla yaptığı ödemelerin iadesi hususları ihtilafın temelini oluşturmaktadır.

Davacı terkin edilen şirketin tasfiyesi bakımından yaptığı ödemelerin davalıdan tahsilini talep etmesine karşın, terkin tarihinde davalının şirket ortağı olmadığı, davalının 30 Temmuz 2009 tarihinde ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği üzere ortaklıktan ayrıldığı, davacıya ödemeler karşılığında davalı tarafından verildiği ileri sürülen teminat senedinin kambiyo vasfı taşımadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde davanın şirket ortaklığından kaynaklanmadığı,

teminat senedinin kıymetli evrak olmaması hasebiyle davayı mutlak ticari dava vasfını haiz hale getirmeyeceği, tarfların tacir olmamaları nedeniyle de davanın nisbi ticari davalardan olmadığı tespit edilmiş olup, yargılamanın sözleşmeden ve şifahi taahhütten kaynaklı olarak açılan alacak davası olması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği, özel ihtisas gerektirmediği değerlendirilerek görevsizlik kararı verilmiş ve olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi bakımından dosyanın merci tayinine gönderilmesine dair, Mahkememizin görevsizliği nedeniyle hmk'nın 114/1-c ve 115. maddesine göre davanın usulden reddine,

,..." şeklinde karşı görevsizlik kararı verilmiştir, karar 22/10/2024 tarihinde kesinleşmiştir.

III. İSTİNAF

Yargı yeri belirlenmesi amacıyla dosya Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından Dairemize gönderilmiştir.

IV. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, merci tayinine ilişkindir.

V. DEĞERLENDİRME ve KARAR

Dava, Alacak (Ticari Nitelikte Şirket Borçlarından Kaynaklanan) istemine ilişkindir.

6102 Sayılı Ticaret Kanunun 4. Maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması, ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olması gerekir.

Somut olayda; Asliye Hukuk Mahkemesi her ne kadar görevsizlik kararı vermiş ise de, davanın taraflarının dava tarihi itibariyle yapılan araştırmaya göre tacir olmadıkları, talebin sözleşme ve şifahi taahhütten kaynaklanan alacağın tahsiline ilişkin olup mutlak ticari dava niteliğinde olmadığından, genel hükümlere davaya bakma görevi Asliye Hukuk Mahkemesine ait olup, Bu nedenlerle; Karamürsel Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesi karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.

* · ... · Başkan · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Katip · ... · ¸e-imzalı