Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/707 K.2024/778

Av. ... - ...

DAVALI

KENT KONUT İNŞ SAN VE TİC A.Ş. - ...

VEKİLLERİ

Av. ... - ... Av. ... - ...

DAVA

Eser sözleşmesinden kaynaklı alacak talebi

HÜKÜM

İstinaf başvurusunun esastan reddi

İSTİNAF EDEN

Davacı vekili - Davalı vekili

Taraflar arasındaki Eser sözleşmesinden kaynaklı alacak davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Müvekkili şirketin davalıların 14/09/2007 tarihinde ihale usulü ile ihale ettiği ve ihale sonucu 22/12/2007 tarihli sözleşme ile davalının maliki olduğu ... İli, ... Merkez İlçesi, ...

Mah. 1. Kentsel dönüşüm alanında bulunan ... ve ... ada, ... m2 alanda taşınmaz üzerinde 328 konutlu yapım işini hasılar paylaşım usulüne göre yapılan sözleşme gereği alındığını, yapılan hasılat paylaşım anlaşmasına göre inşa edilecek 284 bağımsız bölümlü taşınmazın toplam hasılatı 42.084.000,00 TL olarak öngörüldüğü ve %75 Yüklenici Gelir payı oranı 31.563.000,00 TL+KDV ile %25 İdare Gelir Payı oranı payı 10.521.000,00 YTL+KDV olarak belirlendiğini, teklif mektubunda arsa bedeli olarak idareye ödenecek bedelin 10.521.000,00 YTL+KDV üzerinden sözleşme yapıldığını,

sözleşmeye göre elde edilen gelirin idare adına açılan bir hesapta toplanacağını ve %75'i yüklenici firmaya %25'i davalı idareye ait olacak şekilde paylaştırılacağı hususunda taraflar arasında herhangi bir ihtilaf bulunmadığını, sözleşmenin 17/06/2008 tarihinde revize edilerek ek protokolle yeniden düzenlendiğini, yapılan ek protokolden sonra 17/11/2009 tarihinde yüklenici ile davalı idare arasında Sözleşme Ek Protokol 2 ile bağımsız bölümlerin satış fiyatlarının belirlendiği ve imza altına alındığı,

yüklenici ile davalı idare arasında yapılan Sözleşme Ek Protokolü ile belirlenen ve satışı yapılacak olan bağımsız bölümlerin idare tarafından yapılacak indirimin en fazla; %100'ünün peşin ödenmesi halinde %10, %75'inin peşin ödenmesi halinde %7, %65'ini peşin ödediğinde %5 ve %50'sini peşin ödediğinde %3 oranında indirim yapılabileceğini, idarenin daha fazla indirim yaparak bağımsız bölüm satma yetkisinin olmadığını, 17/11/2009 tarihinde yapılan ek protokol ile idare tarafından yapılacak indirimlerin en fazla %100'ünün peşin ödenmesi halinde %15, %75'inin peşin ödenmesi halinde %12,

%65'ini peşin ödediğinde %7 ve %50'sini peşin ödediğinde %4 oranında indirim yapabileceğini, davalı idarenin 17/11/2009 tarihine kadar yukarıda 4.A bölümünde bahsi geçen oranda indirim yapabileceğini öngördüğünü, bu tarihten sonra ise 4.B bölümünden belirlenen indirim oranlarına göre indirim yapabilecekken fahiş oranlarda indirimler yaparak müvekkilinin iflasına sebebiyet verdiğini, müvekkili tarafından yapılan hesaplamada davalı idarenin yapmış olduğu sözleşmeye aykırı indirimler sebebiyle 3-4 milyon TL civarında bir zararı bulunduğunun,

müvekkilinin davalı ile yapmış olduğu sözleşme gereği işini zamanında yapmaması halinde eksik bedeller için kira ödeyeceğini öngördüğünü, müvekkilinin işini zamanında süresinde gereği gibi ifa etmiş olmasına rağmen müvekkilinden kira bedeli adı altında 3 milyon TL'ye yakın kira bedeli kesintisi yapıldığını, davalı idarenin müvekkilinden kalan eksik işlerin tamamlanması için yaklaşık 6 milyon TL ödeme yaptığından bahisle müvekkilinden kesinti yaptığı adeta müvekkilinin mahvına sebebiyet olacak şekilde bir işlem tesis ettiği ve müvekkilinin iflasına sebebiyet verdiğini,

geçici kabulde de belirlendiği gibi projenin %95'inin tamamlanmış olduğunu ve yaklaşık %5 oranında eksik iş kaldığının tutanak altına alındığını, açıklanan nedenlerle davalı tarafından müvekkiline bilgi verilmeden kendi kamu gücünü kullanarak sözleşmeye aykırı yaptığı indirimler sebebiyle müvekkilinin uğradığı zararlar bakımından şimdilik 1.000,00 TL, davalının haksız ve hukuka aykırı olarak müvekkilinden yaptığı kesintilerin cezai şart olarak kira alacakları için şimdilik 1.000,00 TL , davalının müvekkilinin vermiş olduğu teminat mektuplarını haksız ve hukuka aykırı olarak irat kaydetmesi sebebiyle müvekkilinin bu sebeple uğradığı faiz,

masraf ve teminat mektupları bedelleri için şimdilik 1.000,00 TL, davalının haksız ve hukuka aykırı olarak kendi inisiyatifi ile belirlediği ve üçüncü kişilere ödenen ve müvekkilinden kesilen fahiş bedellerin hesaplanarak müvekkiline ödenmesi bu alacaklar için şimdilik 1.000,00 TL ödenmesi hususunda hüküm kurulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde.

Davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmaması nedeniyle husumet bakımından, zamanaşımı bakımından ve esas yönünden reddinin gerektiği, taraflar arasında konut inşaatı işi arsa karşılığı hasılat paylaşım usulü ile ihale edildiğini, sözleşmenin anahtar teslimi götürü bedel olarak yapıldığını, sözleşme uyarınca yüklenici 5 adet C tipi blok, C-1 40 daire, C-2 44 daire, C-3 44 daire, C-4 48 daire, C-5 32 daire olmak üzere 212 C tipi konut, 4 adet B tipi Blok toplamda 172 konut olmak üzere sosyal tesisler, yüzme havuzu, eğlence merkezi, fitness salonu, market, kafeterya, site yönetim binası, kapalı otopark,

alt yapı ve çevre düzenleme işini üstlendiğini, sözleşme ile bölgedeki arsa maliklerine verilecek olan 20 adet B tipi daire, B-1 blokta 25, 29, 33, 36, 41, 44 B-2 blokta 1, 2, 3, 4, 41, 45 B-4 blokta 14, 17, 20, 21, 25, 28, 29, 31 nolu daireler şeklinde belirlendiğini, sözleşmede B tipi 132 m2 zemin kat daireler 132.000,00 TL + KDV, 142 m2 normal kat daireler 142.000,00 TL + KDV üzerinden değerlendirileceği, proje değişikliğinden doyalı zemin kat ve normal kat dairelerin 150 m2 olması sebebiyle yukarıda belirtilen 20 adet B tipi dairenin alan farkının 1.000,00 TL/m2 üzerinden,

200,00 m2 fark için 200.000,00 TL Kent Konut payından yüklenici payına aktarılması kararlaştırıldığı, davacı satışa konu dairelerin indirim oranlarını belirten tüm başvuru formları ve gayrimenkul satış vaadi sözleşmelerini imzaladığını, 4. ada kuzey cepheye bakan dairelerin satış bedelinde personel ve grup satışına %10, peşin satışlarda %20 indirim yapılmasını talep ettiği, müvekkili kurum da talep doğrultusunda satış fiyatlarını revize ettiğini, yapılan indirimlerin davacının talebiyle gerçekleştirildiğini, gecikmede uygulanacak cezai şartlar sözleşmede belirtilmiş olduğu,

yine kalan işlerin tamamlanması süresince geçen sürede işleyecek kira yardımlarının yüklenici nem ve hesabına ödenmesine devam edileceğinin hükme bağlandığını, müvekkili tarafından 23/11/2011 tarihli yazı ile konutların teslimine kadar her daire tipi için belirlenen kira bedellerinin yüklenici payından kesileceği davacıya tebliğ edildiğini, işin süresinde bitirilmediğini, dava konusu projenin ruhsat tarihinin 31/03/2009 olduğu,

uygun olarak 600 günlük sürenin sonu olan 21/11/2010 tarihinde teslim edilmesi gereken işin belirlenen sürede gerçekleşmediğini, 30/12/2010 tarihinden itibaren her daire için belirlenen kira bedeli yüklenici nam ve hesabına ödenerek payından kesildiğini, kesilen kira bedelinin 1.423.746,34 TL olduğunu, davacının işi süresinde bitirmediğini, geçici kabul eksiklerini tamamlamadığını, tamamlanmayan işlerin İmera İnş.

Firmasına elektrik tesisatına ilişkin işleri MAPA İletişim firmasına toplam 9 adet sözleşme imzalandığını, bu sözleşmeler için ödenen bedellerin yüklenici hesabından kesildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; ".Davanın KISMEN KABULÜ ile" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; usul ve yasaya aykırı Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/189 E 2023/643 K. Sayılı ilamının kaldırılarak, davanın HMK 107 çerçevesinde belirsiz alacak davası olarak ve talepleri gibi kabulünü talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davacının haksız ve mesnetsiz taleplerine dayalı verilen kararın kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılarak talepleri doğrultusunda "davanın reddine" karar verilmesini, 2. Yüksek Mahkemece aksi kanaatte olunması halinde kabule göre bir isabetsizlik bulunmayan zamanaşımına dayalı olarak verilen kararın onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Eser sözleşmesinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 HMK, 6098 Sayılı TBK

3. Değerlendirme ve karar

Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı alacak talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

İlk derece mahkemesinin 2016/77 Esas - 2020/517 Karar sayılı ilamı ile davanın kabulüne karar verilmesi üzerine davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuş, vaki istinaf başvurusu nedeniyle dairemizin 2021/246 E, 2021/327 K sayılı ilamı ile mahkeme kararının 6100 sayılı HMK.353/1-a-6 maddesi uyarınca eksikliklerin giderilmesi amacıyla kaldırılmasına karar verilmiştir.

Kaldırma kararı sonrasında mahkemece, bilirkişi incelemesi yapılarak yazılı şekilde hüküm kurulmuş, hükme karşı taraf vekillerince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Davalı vekilinin kabul edilen kısma yönelik istinaf başvurusu incelendiğinde;

Davalının istinaf talepleri davanın kabul edilen 4.000 TL kısmına yöneliktir. İstinaf edilen değerler hüküm tarihi itibariyle HMK'nın 341/2. maddesinde yazılı 2023 yılı kesinlik sınırı olan 17.830 TL'nin altındadır.

İlk Derece Mahkemesi tarafından davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurularının kesin karara karşı yapılması sebebiyle HMK'nın 346. maddesine göre reddedilmesi gerektiği, ancak mahkemece bu yönde bir karar verilmediği, dosyanın bu hali ile Dairemize gönderildiği,

kararın kesin olması halinde İlk Derece Mahkemesince bir karar verilebileceği gibi 01.06.1990 tarih 3/4 sayılı İnançları Birleştirme Kararı uyarınca parasal kesinlik sınırı nedeniyle temyiz edilemeyecek kararların temyizi halinde Yargıtay'ca temyiz dilekçesinin reddine karar verilebileceği gibi bu yolda Dairemizce de karar verilebileceği, kesinlik sınırının dikkate alınarak davalı vekilinin istinaf taleplerinin kesin karara ilişkin olması sebebiyle bu yönden reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Davacı vekilinin istinafı incelendiğinde;

Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir. (HMK 107/1) Kısmi davanın düzenlendiği HMK 109/1. maddeye göre talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmı da dava yoluyla ileri sürülebilir.

Somut olayda, davacı tarafça hasılat paylaşımı şeklinde yapılan sözleşmedeki davalının tasfiye kesin hesabındaki kesintilerin yerinde olmadığı iddiasına ilişkin açılan dava belirsiz alacak davası olarak açılmış ise de uyuşmazlık sözleşme ilişkisinden kaynaklandığı ve alacak miktarı belirlenebilir olduğundan davanın belirsiz alacak davası olarak görülmesi mümkün değil ise de hukuki niteleme hakime ait olduğundan kısmi dava olarak görüleceği kabul edilmelidir.

Nitekim Kapatılan Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin yerleşik kararları da bu yöndedir.

Kısmi dava açılması halinde zamanaşımı yalnızca açılmış olan kısım için kesilir. Islahla arttırılan miktar veya ek davanın da zamanaşımı süresi içinde açılması gerekir. Dolayısıyla mahkemenin ıslahla arttırılan miktar yönünden ıslaha karşı zamanaşımı definin ıslah tarihine göre değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Bu kapsamda olmak üzere; taraflar arasında kararlaştırılan sözleşmede Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşme eki olarak kabul edilmiş olmakla, kamu ihale sözleşmelerinde yüklenicinin kesin hesap alacağı kesin kabulün yapıldığı kesin hesabın onaylandığı tarihte muaccel olacağından zamanaşımı kesin kabul tutanağı ile kesin hakedişin onaylandığı tarihten başlar. Somut olayda; işin geçici kabul onayı 18.7.2011 tarihinde yapılmıştır.

Buna karşılık sözleşme konusu işle ilgili davalı iş sahibi tarafından 8.9.2014 tarihli kesin hesap tablosu düzenlenmişse de burada davacı yüklenicinin imzası bulunmamakta ise de, davacının cevaba cevap dilekçesi ve zamanaşımına yönelik sonraki beyan dilekçelerinde kesin hesap rapor tarihini ve muacceliyet tarihini 2014 yılı olarak beyan ettiği, bu nedenle mahkemenin zamanaşımı başlangıç tarihinin belirlenmesine yönelik tespitinin yerinde olduğu, davacının ıslah tarihinin ise 20.10.2020 tarihi olduğu, davalının ıslaha karşı zamanaşımı definde bulunduğu,

belirtilen nedenlerle ıslahla arttırılan alacak kısmı yönünden 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşıldığından mahkemece davacının ıslahla arttırılan kısma yönelik talebinin zamanaşımı nedeniyle reddine dair verilen kararda isabetsizlik bulunmamıştır.

* · ... · Başkan · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Katip · ... · ¸e-imzalı