Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/821 K.2024/1405

Taraflar arasındaki elektrik aboneliği sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle davacı tarafından başlatılan icra takibine yapılan vaki itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemi davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davacı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Taraflar arasında 18.03.2020 tarihinde enerji alımına ilişkin sözleşme imzalandığını, sözleşmeye gereğince davalının elektrik enerjisi temini işini vekil edeni şirketin yüklendiğini, sözleşmede idarenin, muayene ve kabul komisyonunca kabul raporu düzenlenmesinden itibaren yüklenicinin yazılı talebi üzerine en geç 20 gün içinde yükleniciye veya vekiline ödeme yapacağının düzenlendiğini, davalı borçluya 2019 dan 2021 ihale bitim tarihine kadar 54.814.206,40 TL fatura anapara tahakkuku yapıldığını, davalı taraf yasal süre içerisinde ödemelerine riayet etmediğinden dolayı kısım kısım yapılan ödemeler,

anapara ve gecikme zammına mahsup edildiğini, davalı tarafından yapılan ödeme tutarları anapara tutarını dahi karşılayacak nitelikte olmadığını, MTS 2021/972168 esas sayılı takibe konu olmuş faturaya itiraz edilmediğini, fakat ödeme işlemi de süresi içerisinde yapılmadığını, Davalı adına kayıtlı 20003599 tesisat numaralı aboneliğe tahakkuk edilen D/07557308 seri numaralı faturanın ödenmemesi üzerine söz konusu fatura icra takibine konu edildiğini,

davalı tarafından ödeme emrine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini beyanla Merkezi Takip Sisteminin 2021/984540 sayılı Takip numaralı dosyada Davalı Borçlunun itirazının iptaline ve takibin devamına, Davalı borçlu tarafından yapılan haksız ve kötü niyetli itirazdan dolayı %20 den aşağı olmamak kaydı ile İnkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Hakediş ve ödeme belgelerinden müvekkil idareye fatura edilen tüm tutarların ödendiği, davacı şirketin haksız ve kötüniyetli olarak icra takibine giriştiği ve idarenin itirazının haklı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; "Davanın reddine, kötü niyet tazminat koşulları gerçekleşmediğinden davalı lehine tazminat verilmesine yer olmadığına" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;

Yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı idarenin de tüm bu hususların bilincinde olduğunu, bu şartlar altında ihale dosyası hazırladığını, bu şekilde sözleşme imzaladığı halde sonradan kullanılan enerji bedelini ödemekten kaçınmaya çalışmasının kötü niyet göstergesi olduğunu, mahkemece davalarının kabulü ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, yerel mahkemece tek kişiden oluşan bilirkişi raporuna yaptıkları itirazların mahkemece göz ardı edildiğini, içlerimde kamu ihale hukukuna hakim hukukçu bir bilirkişinin de yer aldığı tarafsız bir bilirkişi heyetinden rapor aldırılmadığını,

dosyadaki eksikliklerin ve çelişkilerin giderilmediğini, yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak davalarının reddedildiğini, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; İlk derece mahkemesi tarafından tesis edilen kararın usul ve yasaya uygun olduğunu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun yeterli ve usulüne uygun olduğunu, davacının istinaf başvurusunun ve tüm taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taraflar arasındaki elektrik aboneliği sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle davacı tarafından başlatılan icra takibine yapılan vaki itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 HMK, 6098 Sayılı TBK, 6102 sayılı TTK

3. Değerlendirme ve karar

Dava; taraflar arasındaki elektrik aboneliği sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle davacı tarafından başlatılan icra takibine yapılan vaki itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

İlk Derece Mahkemesince; davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davalının elektrik enerjisi tedariği için Serbest Piyasadan Elektrik Enerjisi Temini İşi İhalesinin davacı tarafından alındığı, taraflar arasında 18/03/2020 tarihli sözleşme imzalandığı, davalının davacının 20003599 nolu abonesi olduğu, sözleşmede işin tanımının idarenin ihtiyacı olan sözleşmede miktarı ve teknik şartnamede teknik özellikleri belirtilen serbest piyasadan elektrik enerji temini işinin ihale dökümanı ile bu sözleşmede belirlenen şartlar dahilinde yüklenici tarafından temini ve idareye teslim işi şeklinde yapıldığı, sözleşmede Muayene ve Kabul Komisyonunca kabul raporu düzenlenmesinden itibaren Yüklenicinin yazılı talebi üzerine en geç 20 gün içinde yükleniciye veya vekiline ödeme yapacağının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında sırasıyla; "2018/603814 ihale kayıt numaralı 01.04.2019 ila 31.03.2020 tarihleri arasındaki enerji alım satımını düzenleyen ihale sözleşmesi", *2020/11656 ihale kayıt numaralı 01.04.2020 ila 31.03.2021 tarihleri arasındaki enerji alım satımını düzenleyen ihale sözleşmesi", "25.02.2021 tarihli enerji alım satımına dair ikili anlaşma" olmak üzere Elektrik Enerjisi Teminine ilişkin üç sözleşme bulunduğu, davacının alacak talebinin 2020/11656 ihale kayıt numaralı sözleşmeden kaynaklandığı, davalının sözleşmelerden kaynaklı anaparanın tamamını ödediği uyuşmazlık konusu değildir.

Davacı faturalarda belirtilen vade tarihini esas alarak hesapladığı gecikme cezasını davalı tarafından yapılan ödemelerden öncelikle mahsup etmiş ve davalıdan icra takibine konu eksik fatura bedelini talep etmiştir.

Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 43.1 maddesinde. "Sözleşme ve eklerinde hüküm bulunmayan hallerde ilgisine göre 4734 ve 4735 sayılı kanun hükümlerine, bu kanunlarda hüküm bulunmaması halinde ise genel hükümlere göre hareket edilir." hükmü kararlaştırılmıştır. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 36. Maddesinde. "Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır." hükmü düzenlenmiştir.

Sözleşmenin belirtilen hükmü taraflar açısından bağlayıcı niteliktedir. Davacı eldeki dava ile fatura bedellernin geç ödendiği iddiasıyla gecikme zammı talebinde bulunmuştur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 131. maddesinde düzenlendiği üzere asıl borç ifa ya da diğer bir sebeple sona erdiği takdirde, rehin, kefalet, faiz ve ceza koşulu gibi buna bağlı hak ve borçlar da sona ermiş olur.

Ancak işlemiş faizin ve ceza koşulunun ifasını isteme hakkı sözleşmeyle veya ifa anına kadar yapılacak bir bildirimle saklı tutulmuş ise ya da durum ve koşullardan saklı tutulduğu anlaşılmaktaysa, bu faizler ve ceza koşulu istenebilir. Dosya kapsamında yer alan geçici kabul tutanaklarını ve kesin kabul tutanaklarını itirazi kayıt konulmaksızın imzaladığından işlemiş faizin ve ceza koşulunun ifasını isteme hakkını saklı tutmamıştır.

Abonelik sözleşmesinde ödemelerde gecikme olması hâlinde, 6183 sayılı kanun da belirtilen gecikme zammının istenebilmesi için, gecikme zammına ilişkin şartın açık, anlaşılabilir ve oranları da belirtilmek suretiyle yazılması gerekir. Soyut olarak, salt kanun ve yönetmelik hükümlerine atıf yapılmış olması hâlinde gecikme zammı istenemez, abonenin sıfatına göre yasal faiz istenebilir.

Abonelik sözleşmesinde alacağın geç ödenmesi hâlinde 6183 sayılı kanunda belirtilen gecikme zammı uygulanacağına dair bir hüküm yoksa alacağa gecikme zammı değil yasal faiz ilave olunur. Abonelik (elektrik, su, atık su ve doğalgaz) sözleşmesinde.

6183 sayılı Kanunda belirtilen gecikme zammı oranının uygulanacağına yönelik bir hüküm yoksa, borç ödenmediği takdirde, normal tüketim bedeline 6183 sayılı Kanunda belirtilen gecikme zammı değil, abonenin sıfatına (mesken ise yasal faiz, ticarî ise TTK’nuna tabi aboneler için ticarî faiz, diğer aboneler için yasal faiz) faiz uygulanacaktır.

(HGK’nun 22/09/2010 tarih, 2010/13-466 Esas, 2010/410 Karar, 28/11/2012 tarih, 2012/13-624 Esas, 2012/915 Karar, 3. HD’nin 27/02/2014 tarih, 2013/18346 Esas, 2014/3079 Dava konusu uyuşmazlıkta, abonelik sözleşmesinde 6183 sayılı yasada belirtilen gecikme zammının istenebileceğine ilişkin hüküm olmadığından, işlemiş faizin ve ceza koşulunun ifasını isteme hakkı sözleşmeyle veya ifa anına kadar yapılacak bir bildirimle saklı tutulmadığından faiz ve gecikme cezası talep edemeyecektir.

Diğer yandan. Davacı yüklenici, hakediş alacağının geç ödenmesi nedeniyle gecikme zammı talebinde bulunmuş ise de; sözleşmenin ödeme yeri ve şartları başlıklı 11.2. maddesinde, Muayene ve Kabul Komisyonunca kabul raporu düzenlenmesinden itibaren Yüklenicinin yazılı talebi üzerine en geç 20 gün içinde yükleniciye veya vekiline ödeme yapacağının kararlaştırıldığı,

bu maddeye göre hakedişlerin miktarı, düzenleneceği tarih ve onay tarihleri açıkça gösterilmediğinden kesin vade bulunduğunun kabul edilemeyeceği, davacının, talep edilen faiz ve gecikme zammı istemi için davadan önce alacak miktarını ve ödeme isteğini bildirir ve usulünce davalıya ihtar çekerek mütemerrit duruma düşürdüğü ispat edilemediğinden davacının talebi yerinde değildir.

Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde mahkemenin davanın reddi kararı sonuç olarak doğru olduğu anlaşılmakla davacının istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

* · ... · Başkan · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Katip · ... · ¸e-imzalı