Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2025/1024 K.2025/1312

Taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklı eksik ve ayıp nedeniyle tazminat ve araç mahrumiyet zararının tahsili istemi nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davacı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde;

Vekil edenin adına tescilli aracın davalı ...'dan 680.000,00 TL'ye satın alındığını, tarafların araç üzerinde yapılacak renk ve dizayn, araca eklenecek araç donanım ekipmanları ve araç aksesuar takımlarını fiyatları ile birlikte liste olarak belirlediklerini, tarafların davalı tarafça aracın dizayn edildikten sonra müvekkil firmaya teslim edilmesi konusunda anlaştıklarını, müvekkili şirketin davalı tarafa 30.03.2022 tarihinde 200.000,00 TL, 31.03.2022 tarihinde 300.000,00 TL, yine 31.03.2022 tarihinde 100.000,00 TL, 25.11.2022 tarihinde 80.000,00 TL ödeme yaptığını,

vekil edenin kendisine düşen yükümlülüğü gereği gibi yerine getirmiş olmasına rağmen davalı tarafın sözleşmede belirlenen edimleri ayıplı olarak ifa ettiğini ve araçta tespit edilen çalışmayan ekipmanların ve aracın dizaynına eklenmeyen aksamların yapılması durumunda onarımının ne kadar zaman alacağı ve bunun için gerekecek işçilik masrafının, araçta tespit edilecek eksikliklerin ve çalışmayan aksam nedeniyle ayıplı ve eksik ifadan kaynaklı olarak maddi zararın parasal değerinin ne kadar olduğu hususlarının tespiti amacıyla Diyarbakır 4. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2022/53 D.İş dosyası ile delil tespiti yapıldığını,

22.12.2022 tarihinde araç üzerinde fiili keşif yapıldığını ve bilirkişinin sunmuş olduğunu, 29.12.2022 tarihli bilirkişi raporunda 34 ... plakalı araç üzerinde ve ...

Prestij ile tespit isteyen tarafından yapılan sözleşme kapsamında eksik bırakılan işlerin toplam maliyetinin 25.500-TL olduğunun belirlendiğini, vekil edenin aracından mahrum kalması sebebiyle araç mahrumiyet tazminatı için şimdilik 100,00-TL'nin borçlunun temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davalı tarafın sözleşmeye aykırılığının tespiti amacıyla Diyarbakır 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/ 53 D.İş dosyasında yapılan 1.603,00 TL delil tespiti masrafının davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

Taraflar arasında araç alım satımı ve iç dizayn sözleşmesi yapıldığını, davalının panel van araçları servis aracına / minibüse çevirerek satış ve pazarlamasını yapan bir firma olduğunu, araçların yetkili araç bayilerinden Panel Van olarak üretilip müvekkile geldiğini ve müvekkil tarafından da iç dizaynlarının yapılıp minibüs olarak hazırlanarak müşterilerinin talepleri doğrultusunda dizayn edilip satıldığını, aracın 25.11.2022 tarihinde teslimat formu ile de açıkça görüldüğü üzere, araç içinde yapılan tüm değişikliklerin tam ve eksiksiz olarak çalıştığı, aracın tüm fonksiyonları ile alıcısı tarafından test edilip muayene edildiği,

çalışmayan hiç bir aksamının bulunmadığının imza altına alınarak teslim edildiğini, teslimattan aylar sonra ileri sürülen ayıp beyanını kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...'' Diyarbakır 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/53 D.

İş sayılı dosyasında delil tespiti yaptırdığı ve delil tespit dosyasında 29/12/2022 tarihinde aracın ayıplı olduğuna ilişkin raporun hazırlandığı, dolayısıyla da davacının gizli ayıpların varlığını bu tarihte öğrendiğinin kabulü gerekeceği, bu tarihten itibaren 6098 Sayılı TBK'nın 477/3. maddesi gereğince derhal davacı karşı davalıya ihbarda bulunması gerekirken, davacının gizli ayıbı öğrenmesinden itibaren yaklaşık 5 aydan fazla süre geçtikten sonra 26/05/2023 tarihli ihtarnamesi ile bildirmiştir.

Bu halde davalı karşı davacı gizli ayıpları öğrenmesine rağmen derhal davalıya ihbarda bulunmadığından eseri olduğu gibi kabul etmiş sayılması gerektiğinden davanın reddine karar vermek gerekmiş ve davacının davasının reddine'' karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;

Diyarbakır 4. sulh hukuk mahkemesi'nin 2022/53 d. iş sayılı dosyasında, davalı ... taraf olarak eklenmiş olduğunu, dosyada davalının taraf olarak eklenmiş olması, ihtarname yerine geçtiğini, vekil edenin, işbu esas yargılamaya delil teşkil etmek üzere sözleşmede kararlaştırılan sigara filtresi, jant takımı, yan basamaklar ve transporter body kit gibi ekipmanların araçta dizayn edilirken yapılıp yapılmadığını, araçta yapılmayan işlerin maliyetinin ne olduğu,

araçtaki ön double DVD, kapı girişi 4'lü kayar koltuk, ekstra arka klima ve araç arıza ışığı gibi aksamların çalışıp çalışmadığının tespiti, araçta tespit edilecek çalışmayan aksamların tamirinin mümkün olup olmadığının ve ekipmanların yapılması durumunda maddi tutarının tespiti, aracın tamiri mümkünse;

araçta tespit edilen çalışmayan ekipmanların ve aracın dizaynına eklenmeyen aksamların yapılması durumunda onarımının ne kadar zaman alacağını ve bunun için gerekecek işçilik masrafının, araçta tespit edilecek eksikliklerin ve çalışmayan aksam nedeniyle ayıplı ve eksik ifadan kaynaklı olarak maddi zararın parasal değerinin ne kadar olduğu hususlarının tespiti amacıyla Diyarbakır 4. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2022/53 D.İş dosyası ile delil tespiti yapıldığını, 22.12.2022 tarihinde araç üzerinde fiili keşif yapıldığını ve dosya alanında uzman bilirkişiye tevdiinin edildiğini,

yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılması ile davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklı eksik ve ayıp nedeniyle tazminat ve araç mahrumiyet zararının tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 HMK, 6098 Sayılı TBK

3. Değerlendirme ve karar Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı eksik ve ayıp nedeniyle tazminat ve araç mahrumiyet zararının tahsili istemine ilişkindir İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır. Mahkeme, davacının davalıya süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Davacı iş sahibi, davalı iş yüklenicidir.

Taraflar arasında 29.3.2022 tarihli sözleşme ile 34 ... plakalı aracın 680.000,00 TL bedel karşılığında davalı tarafça araç dizayn edildikten sonra davacı firmaya satış ve teslim edilmesi konusunda anlaşmaya varıldığı, davacı tarafından davalı tarafa 30.03.2022 tarihinde 200.000,00 TL, 31.03.2022 tarihinde 300.000,00 TL, yine 31.03.2022 tarihinde 100.000,00 TL, 25.11.2022 tarihinde 80.000,00 TL ödeme yapıldığı, sözkonusu aracın 1.4.2022 tarihinde davacı adına tescil edildiği, 25.11.2022 tarihinde dava konusu aracın davacıya tesliminin yapıldığı, anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında kurulan sözleşme araç dizayn işlemleri yönünden 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddeleri hükümlerine göre eser sözleşmesidir. Yüklenicinin edimi eseri iş sahibinin amacına, fen ve tekniğine uygun olarak teslim etmek iş sahibinin edimi ise iş bedelini ödemektir.

Eser sözleşmesi ilişkilerinde sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nın 359. ve 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı TBK'nın 474. maddesi hükümlerine göre iş sahibi açık ayıplarda eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz (makul süre içerisinde) eseri muayene ve açık ayıpları ihbar etmek zorunda olduğu, BK 362 son ve TBK'nın 472/son maddesi hükümleri gereğince ayıbın gizli olup sonradan ortaya çıkması halinde gecikmeksizin (derhal) ayıbı yükleniciye bildirmek zorunda olduğu, aksi halde eseri olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı hükümleri getirilmiştir.

Bu hükümler gereğince gerek açık gerek gizli ayıplarda iş sahibinin ihbar zorunluluğu bulunmakta ise de yüklenici eserdeki işçilik, malzeme ve yapımla ilgili açık ve gizli ayıplardan dolayı sorumluluğu garanti ettiği süre için önceden kabul ettiğinden yüklenici lehine olan iş sahibinin ihbar zorunluluğunu aramaktan vazgeçtiği ve garanti süresi içinde ortaya çıkan bu ayıpları ücretsiz olarak gidermeyi sözleşme tarihinde peşinen kabul ve taahhüt ettiği kabul edilmektedir.

İş sahibi ihbar zorunluluğu olmaksızın garanti süresi içinde ortaya çıkan açık ve gizli ayıplarla ilgili zamanaşımı süresi içinde seçimlik haklarını kullanarak yükleniciden ayıpların giderilmesini talep edebileceği gibi, aleyhine dava açabilecek ve iş bedelini ayıp giderim bedeli miktarınca ödemekten kaçınabilecektir (Yargıtay 15. H.D. 19.06.2014 gün, 2013/4976 E. 2014/4282 K. sayılı ilamı ile benzer uygulama ve içtihatları).

Öte yandan, eksik işler yönünden ayıp ihbarına gerek olmaksızın zamanaşımı süresi içerisinde iş sahibince tespit edilen eksik işlerin giderim bedeli talep edilebilecektir.

Somut dosyada; davalı yüklenici tarafından araç dizayn edilerek 25.11.2022 tarihinde aracın davacıya teslim edildiği, 02/12/2023 tarihinde whatsapp yazışması yapıldığı, davacı tarafından davalı aleyhine eksik ve ayıplı işler bulunduğu iddiasıyla Diyarbakır 4. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2022/53 D.İş dosyası ile 22.12.2022 tarihinde delil tespiti yapıldığı, davacı tarafça 26/05/2023 tarihli ihtarname ile eksik ve ayıplı ifa nedeniyle uğranılan zararların tahsili talep edildiği ve 10.7.2023 tarihinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda teslimin 25.11.2022 tarihinde olduğu, delil tespitinin ayıp ihbarı niteliğinde olup teslim tarihinden sonra eseri gözden geçirip 22.12.2022 tarihinde delil tespitinin yapılmış olmasına ve bu tarih öncesi 02/12/2023 tarihinde whatsapp yazışması da bulunmasına göre davacı iş sahibince ihbarın süresinde olduğunun kabulü gerekmektedir. Kaldı ki, eksik işler yönünden ayıp ihbarı da gerekmemektedir.

Bu durumda mahkemece; ayıp ihbarının süresinde olduğu kabul edilerek işin esasına girilerek taraflar arasında kararlaştırılan 29.3.2022 tarihli sözleşme kapsamında davalı yüklenicinin yapmayı taahhüt ettiği araç dizayn işlemlerinin gereği gibi yapılıp yapılmadığı, varsa eksik ve ayıplı işlerin neler olduğu ve bunların ortaya çıktığı tarih olarak değerlendirilen delil tespit tarihindeki mahalli piyasa rayiçleriyle giderim bedellerinin ne kadar olduğu hususlarında delil tespitindeki bulgularda gözetilerek konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmalı, davacının araç mahrumiyet zarar talebi yönünden de tespit edilen eksik ve ayıpların makul giderim süresi tespit edilip bu yöndeki zarar kalemi yönünden de inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir.

Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurularının HMK nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

* · ... · Başkan · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Katip · ... · ¸e-imzalı