Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2025/1593 K.2025/1393

Taraflar arasında görülen davada Körfez 2. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Müvekkili şirket ile dava dışı ... arasında .... sayılı 05/06/2023 başlangıç, 05/06/2024 bitiş tarihli Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi imzalandığını, akdedilen bu poliçe çerçevesinde sigortalının poliçede belirtilen 34.... plakalı aracının poliçe kapsamında olan risklerin gerçekleşmesi sonucunda doğrudan uğrayacağı zararları teminat altına alındığını, 22/07/2023 tarihinde sürücü ..., sevk ve idaresindeki 34..... plakalı aracı ile Kocaeli İli Körfez İlçesi Hereke Semti, TEM otoyolunda, Ankara istikametine doğru seyir halindeyken Gülpınar tesisleri önüne geldiğinde, S...

465 yabancı plakalı aracın şerit ihlali yaparak sigortalı 34.... plakalı araca çarpması sonucunda sigortalı araç maddi hasara uğradığını, kasko sigortalı araçtaki hasarın poliçe kapsamında giderilmesi için müvekkili şirkete başvurulması üzerine, ekspertiz raporu düzenlenmiş ve sigortalı araçta, mezkur kaza nedeniyle KDV dahil 209.227,87-TL tutarlı hasar meydana geldiği tespit edildiğini, aracın onarımı karşılığında sigortalıya 09/10/2023 günü 3.372,30-TL;

onarım servislerine ise 15/09/2023 günü 1.397,82-TL, 09/10/2023 günü 204.457,76-TL olmak üzere dosyada toplam 209.227,88-TL tazminat ödendiğini, kaza tutanağının incelenmesi sonucunda, kazanın oluşumunda SJ 465 yabancı plakalı aracın sürücüsünün 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun aşağıda yer alan hükmüne göre asli kusurlu olduğunu, başka kimsenin herhangi bir kusurunun olmadığının anlaşıldığını, davalı şirketin ise aracın işleteni olup anılan kanunun 85'inci maddesi gereği zarardan sorumlu olduğunu,

zarara neden olan yabancı plakalı aracın zorunlu trafik sigortacısı Ankara Sigorta A.Ş.'den 20/11/2023 günü 40.000,00-TL tahsil edilmiş olup bakiye alacağın tahsili için dava açmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulmuş ve fakat Arabuluculuk Daire Başkanlığı'nın 2024/48572 dosyası üzerinden yapılan görüşmede uzlaşmaya varılamadığından, anlaşamama şeklinde son tutanak düzenlendiğini, bu nedenlerle davasının kabulünü, 169.227,88-TL asıl alacağın 09/10/2023 tarihinden itibaren işleyen avans faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini, yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına,

karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİ

Körfez 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin kararı;

"..Davacı ... Sigorta Anonim Şirketi tüzel kişi tacir olduğu gibi, davalı şirket de tacir olup tüzel kişidir. Bu durum karşısında, TTK'nun 4, 5, hükümleri uyarınca davalının tacir, davacının iddia ettiği olayın ise haksız fiil niteliğinde olduğu, dava konusu kazanın tacirler arası haksız fiil niteliğinde olduğu, davacının halefiyete dayalı olarak açtığı rücuen tazminat davasının ticari dava olduğu gözetilerek.

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olması nedeniyle görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

(Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2016/11693E- 2017/5307K)Bu açıklamalar ile beraber Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi Dosya No: 2023/721 Karar No: 2024/1198, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.hukuk Dairesi Esas No: 2021/1845 Karar No: 2023/1677 nolu emsal kararları da nazara alınarak; mahkememizde görülen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) talepli davanın, taraflar arasında ticari ilişkiden kaynaklı olduğu anlaşılmakla; dava tarihi itibariyle Asliye Ticaret Mahkemesinin görevine girdiği, Kocaeli Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresinin Kocaeli Ağır Ceza Mahkemelerinin yargı çevresi ile sınırlı olduğu,

Körfez İlçesinde müstakil bir Ağır Ceza Mahkemesi olmadığı ve Kocaeli Ağır Ceza mahkemesinin yargı çevresinin ilçemizi de kapsadığı anlaşılmakla dava dilekçesinin görev yönünden reddine dair Davanın görevsizlik nedeni ile reddine,,,..." şeklinde görevsizlik kararı verilmiş, karar 29/04/2025 tarihinde kesinleşmiştir.

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin kararı;

"..Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; davacı sigorta şirketi, eldeki davayı sigortalısının halefi olarak açmış olmasına göre, görevli mahkemenin tayini de sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyetinin nazara alınması gerekir. Yargıtay İçtihati Birleştirme Genel Kurulunun 22/03/1944 tarih ve 37 E ve 9 K sayılı ilamında bu husus ''Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açtığı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir.

Bu nedenle halefiyet davası bir ticari dava saylamaz, bu dava aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak, sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur '' şeklinde vurgulanmaktadır. Öte yandan TTK'nun halefiyet başlığı altındaki 1472. Maddesinde; sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde hukuken sigortalının yerine geçer.

Sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder hükmüne yer verilmiştir.

Davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısı gerçek kişiye ait aracın hususi olduğu, davanın sigorta sözleşmesinden değil, davalının kusuru ile gerçekleşmesine sebebiyet verdiği iddia edilen haksız fiilden kaynaklandığı anlaşılmakla uyuşmazlığın genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde sonuçlandırılması gerektiğinden ( Sakarya BAM 5 HD nin E:2024/1071 K: 2024/1112 sayılı ilamı) görevsizlik nedeni ile davanın usulden reddine karar verilmiş,

kararın kesinleşmesi durumunda merci tayini yapılması için dosyanın istinaf mahkemesine gönderilmesine dair Mahkememizin görevsizliği nedeniyle hmk'nın 114/1-c ve 115. maddesine göre davanın usulden reddine, ,..." şeklinde karşı görevsizlik kararı verilmiştir, karar 09/09/2025 tarihinde kesinleşmiştir.

III. İSTİNAF

Yargı yeri belirlenmesi amacıyla dosya Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından Dairemize gönderilmiştir.

IV. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, merci tayinine ilişkindir.

V. DEĞERLENDİRME ve KARAR

Dava, İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) ilişkindir. 6102 Sayılı Ticaret Kanunun 4. Maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması, ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olması gerekir.

Somut olayda; davacı sigorta şirketi, eldeki davayı sigortalısının halefi olarak açmış olmasına göre, görevli mahkemenin tayini de sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyetinin nazara alınması gerekir. Yargıtay İçtihati Birleştirme Genel Kurulunun 22/03/1944 tarih ve 37 E ve 9 K sayılı ilamında bu husus ''Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açtığı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir.

Bu nedenle halefiyet davası bir ticari dava saylamaz, bu dava aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak, sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur '' şeklinde vurgulanmaktadır. Öte yandan TTK'nun halefiyet başlığı altındaki 1472. Maddesinde; sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde hukuken sigortalının yerine geçer.

Sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder hükmüne yer verilmiştir.

Bu durumda davanın sigorta sözleşmesinden değil, davalının kusuru ile gerçekleşmesine sebebiyet verdiği iddia edilen haksız fiilden kaynaklandığı anlaşılmakla uyuşmazlığın genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde sonuçlandırılması gerekmekte olup (aynı yönde Yargıtay 5 HD'nin 2021/14628 E - 2022/648 K sayılı ilamı) Bu nedenlerle. Körfez 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesi karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.

* Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır