Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2025/296 K.2025/330

Gebze Asliye Mahkemesi'nin 2024/1148 Esas sayılı dosyasından verilen 03/01/2025 tarihli ara karara karşı davacı vekilince istinaf talebinde bulunulması üzerine dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşılmakla, dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili ihtiyati haciz talepli dava dilekçesi ile. Müvekkilinin uzun yıllardır çelik konstrüksiyon, aquaparkların çelik konstrüksiyonunu taşıyıcı sistemlerini çelik çatı ve depo imalatları başta olmak ve bunlarla sınırlı olmamak üzere çeşitli alanlarda faaliyet gösterdiğini, davacının müvekkili firma ile davanın davalısı olan Futuraform Kompozit ve Reklam Ürünleri San. ve Tic.

A.Ş. ile bu kapsamda, uzun yıllardan bu yana birçok proje kapsamında iş ilişkisine girdiğini ve Futuraform'un iş sahibi ya da yüklenicisi olduğu projelerde yüklenicinin alt yüklenici olarak imalatlar yaptığını, Futuraform ile müvekkili arasındaki iş ilişkisinin uzun yıllardır devam ettiğini, Futuraform'un müvekkili firma ile neredeyse aralıksız bir şekilde farklı farklı projeler için çalışma ilişkisi içerisinde olduğunu, müvekkili firmanın Futuraform'dan olan alacakları için tarafların bir muavin hesap tuttuğunu,

taraflar arasında geçmişten bu yana süre gelen ticari ilişkinin son dönemlerinde müvekkili firma tarafından tam ve zamanında ifa edilen işler tamamlanıp davalı borçluya teslim edildikten sonra müvekkili firma tarafından gerekli faturalar tanzim edildiği,

davalı borçlu şirkete tebliğe rağmen itirazda bulunmadığını, 14.08.2024 tarihinde tebliğ edilmiş sayıldığını, davalı borçlu şirketin ise 09.08.2024 tarihli dilekçesi ile haksız ve kötü niyetli olarak takibe borca ve yetkiye itiraz ettiğini ve takibin durmasına sebebiyet verdiğini, müvekkili şirketin alacağının hukuken güvence altına alınması için ihtiyati haciz taleplerinin kabulünü, müvekkili şirketin alacağına takip tarihinden itibaren ticari işlere uygulanacak ticari avans faizinin uygulanmasını, davalı borçlu Futuraform'un asıl alacağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini arz ve talep etmiştir.

Gebze Asliye Mahkemesi'nin 03/01/2025 tarihli ara kararı ile; Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir Karara davacı vekilince istinaf talebinde bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkilinin alacaklı olduğu hususunun ve karşı tarafın borçlarını ödemekten kaçındığının anlaşıldığının, yaklaşık ispat koşulunun da gerçekleştiğini, davalının vergi dairesinden iadelerini tahsil etmiş olmasına rağmen müvekkiline ödeme yapmadığını, Yerel Mahkemece söz konusu taleplerinin dikkate alınmaksızın doğrudan ihtiyati haciz taleplerine ilişkin ret kararı verilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle Yerel Mahkemece verilen ihtiyati haciz taleplerinin reddine ilişkin kararının kaldırılmasını, ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, yerel mahkeme kararında usul ve yasaya aykırılık bulunup bulunmadığı, kararın eksik incelemeye ve/veya yanılgılı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı cari hesap alacağının tahsili talebine ilişkin davanın yargılaması sırasında talep edilen ihtiyati haciz isteminin reddine dair ara kararın istinafına ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk Derece Mahkemesince, 17/07/2024 tarihli davacının ihtiyati haciz talebinin reddine dair ara karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır.

İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257 ile 268. maddesinde yer almaktadır.

İhtiyati haciz talep edebilme koşulları İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacak rehinle temin edilmemiş olmasıdır. Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında her hangi bir koşul öngörülmemiştir.

İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat verilmesi yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulması aranmaktadır.

Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin bir yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı sona erdirmek değildir. İhtiyati hacizde amaç, ihtiyati tedbire benzer şekilde, Anayasanın 2. maddesinde yer alan “hukuk devleti” ilkesinin bir gereği olarak, bireylere etkin hukuki himaye sağlanmaktır.

İhtiyati haciz yargılamasında, etkin hukuki himaye sağlamak, bunu sağlarken mümkün olduğunca çabuk ve seri hareket etme gerekliliği, usul kurallarına göre maddi hukuka dayanan hakkın araştırılmasından önce gelir. Maddi hukuka göre kimin haklı kimin haksız olduğu, İcra ve İflas Kanunu’nun 264. maddesi çerçevesinde itirazın kaldırılması veya itirazın iptali davası kapsamında ya da açılacak bir menfi tespit veya istirdat davası sırasında incelenerek sonuçlandırılacaktır.

Somut olayda; davacının ihtiyati haciz istemini eser/alt yüklenici sözleşmesinden kaynaklı cari hesap alacaklarına dayandırıldığı, taraflar arasında akdedildiği iddia olunan eser sözleşmesine göre davacının alacağına varlığına ve yüklenicinin sözleşmedeki edimlerini fen ve sanat kurallarına uygun olarak yerine getirilip getirilmediğine ilişkin delil tespiti ve yargılanma aşamasında alınmış bir bilirkişi raporu bulunmadığı, alacağın tespiti için tarafların defter incelemesini gerektirdiği, davacının alacağının varlığının ve miktarının, varsa kusurun, alacağın muaccel olmadığı,

takibe konu cari alacağın bulunup bulunmadığının yargılamayı gerektirdiği, yasada belirtilen şartların oluşmadığı anlaşılmakla, İİK'nın 257. vd. maddesindeki şartların varlığı ve yaklaşık ispat kuralı gereğince ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığı kanaatine dayalı redde ilişkin mahkemenin kararında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, mahkemece verilen kararda usul ve esas yönünden aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip ... · ¸e-imzalıdır