Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2026/575 K.2026/552

Av. ... Av. ... Av. ...

DAVALILAR

1- XENOL ENERJİ SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... Av. ... : 2- ... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

Devrin İptali (Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

HÜKÜM

Gebze 3.Asliye Hukuk Mahkemesi (Fikri ve sinai haklar hukuk mahkemesi sıfatıyla) yargı yeri olarak belirlenmesi

Taraflar arasında görülen davada Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi ile Gebze 3. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Müvekkili şirketin 04 emtia sınıfında, 2013 86745-Ticaret Markası tescil numarası ile "Xenol" markasının korunması amacıyla 25.10.2013 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu'na başvuruda bulunduğunu, 09.12.2014 tarihinde marka tescilinin kesinleştiğini, müvekkil şirketin vekili sıfatıyla hareket eden ..., müvekkil şirketin rızası ve bilgisi olmaksızın Xenol markasını Xenol Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye bedelsiz olarak devrettiğini, ...'nın davalı şirket yetkilisi ...'ın kız kardeşi ile evli olduğunu, taraflar arasında akrabalık ilişkisinin bulunduğunu, bu devir işleminin müvekkil şirketin onayı alınmaksızın yapıldığını,

herhangi bir bedel karşılığında gerçekleşmediğini, müvekkilinin Xenol markasına ilişkin 25.10.2013 tarihindeki başvurudan sonra davalı tarafın yasalara aykırı biçimde Xenol ibareli ve çeşitli emtia gruplarında başvurular yaptığını, bu markaları kendi adına tescil ettirdiğini, bu tescillerin müvekkil şirketin mali dar boğazda olduğu dönemlerde olduğu,

müvekkil şirket yetkilisinin dikkatinin farklı noktalarda olması hasebi ile gözden kaçtığını, müvekkil şirketin içinde bulunduğu zor dönem nedeniyle TPE'ye itiraz süreleri kaçırdığını, davalının, müvekkilin ticari faaliyetlerini sekteye uğratmak amacıyla www.xenol.com.tr alan adını hukuka aykırı biçimde kullandığını, ticaret unvanında yer alan Xenol ibaresinin haksız kullanımını sürdürmeye devam ettiğini, bu sebeple www.xenol.com.tr alan adının müvekkiline devredilmesi ve ticaret unvanında yer alan Xenol ibaresinin kaldırılmasını, mevcut durumda tam zarar miktarı bilinmediğini, gerçekte bir bedel alışverişi söz konusu olmadığını,

yapılan devir işlemi vekalet görevini kötüye kullanması ile gerçekleştirildiğini, markanın tescilinin iptalinin ve müvekkilinin adına tescilinin gerektiğini, yargılama sürecinde davalı şirketin bu markayı ticari faaliyetlerinde kullanmaya devam etmesi davacı şirketin zararının daha da artmasına neden olacağının, bu nedenle yargılama sonuçlanıncaya kadar ihtiyati tedbir taleplerinin kabulünü, Xenol markasının davalıya devrine ilişkin işlemin vekâlet görevinin kötüye kullanılması nedeniyle iptalini, Xenol markasının davacı Xenol Petrokimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. adına tescil edilmesine ve müvekkil şirketin marka haklarının korunmasını,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davalının hukuka aykırı olarak kullandığı Xenol markası ile elde ettiği tüm kazançların ve müvekkilin kayıp kârının şimdilik 10.000,00 USD'sinin müvekkil şirkete ait markanın davalıya haksız olarak devredildiği tarihten itibaren işleyecek 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi uyarınca devlet bankalarının yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, davalı şirketin www.xenol.com.tr alan adını davacıya devretmesini, davalı şirketin ticaret unvanından "Xenol" ibaresinin çıkarılmasını,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİ

Gebze 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin kararı;

davacı şirket tarafından açılan davada şirketin muvazaalı işlemler yapmak suretiyle markanın davalıya devrine ilişkin işlemlerinin geçersizliğinin tespit edilerek, davalı adına olan kaydın iptal edilerek davacı adına tesciline karar verilmesi talep edilmiştir.

Davanın, tarafları arasındaki ortaklık ilişkisinden doğan ticari işletmeyi ilgilendiren bir dava olması ve şirketler ile ortakları arasındaki ilişkinin Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenmesi nedeniyle, uyuşmazlık konusu davanın TTK.nun 4/a maddesi kapsamında mutlak ticari davalardan olduğu, dolayısıyla anılan kanunun 5. maddesi gereği Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli bulunduğu, mahkememizin görevine ilişkin dava şartı gerçekleşmemiş olduğundan HMK'nun 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle davanın görev yönünden usulden reddine.

HSYK'nun 23.07.2015 gün ve 1157 sayılı kararı ile Gebze yargı çevresinde müstakil Asliye Ticaret Mahkemesi kurulmuş ve 07.09.2015 tarihinde faaliyete geçmiş olmakla, davaya bakmak görevi Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğundan; mahkememizin görevine ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle dava dilekçesinin görevsizlik nedeni ile hmk.'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine, kararı verilmesine karar verilmiş, karar 17/02/2026 tarihinde kesinleşmiştir.

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin kararı;

Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup mahkemece her zaman resen gözetilir. Ayrıca HMK'nun 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin görevli olması dava şartı olarak kabul edilmiştir. Bu durumda dava şartı gerçekleşmemiş olduğundan, HMK' nun 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle davanın görev yönünden usulden reddine; davaya bakmaya Gebze 3. Asliye Hukuk (Fikri ve Sınai Haklar Hukuk) Mahkemesi görevli olduğundan.

Mahkememizce verilen kararın istinaf edilmeden kesinleşmesi halinde Gebze 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2025/317 Esas - 2025/394 Karar sayılı dosyası ile Mahkememiz dosyası arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıkmış olduğundan HMK'nın 21. maddesi gereği görevli mahkemenin yargı yeri belirlenmesi amacıyla Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine resen gönderilmesine, karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak, Açılan davada HMK'nın 114/1-c maddesinde düzenlenen göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan, HMK'nın 115/2. maddesi gereğince davanın usulden reddine,,... şeklinde görevsizlik kararı verilmiştir.

III. İSTİNAF

Yargı yeri belirlenmesi amacıyla dosya Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından Dairemize gönderilmiştir.

IV. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, merci tayinine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı HMK, Türk Ticaret Kanunu

V. DEĞERLENDİRME ve KARAR

Dava, marka devrinin iptali istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nun 4/1 maddesinde her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (A) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarıyla çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir. Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari dava olabilmesi için her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut kanunda sayılan hallerden birine dahil olması gerekmektedir.

TTK 11/1 md uyarınca ticari işletme ''Esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlılığı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü'' işletme olup 12/1 md uyarınca da bir ticari işletmeyi kısmen dahi kendi adına işleten kişiye tacir denir.

Somut olayda. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7 Hukuk Dairesi 2025/1052 E- 202571346 K ilamda, çekişmeye uygulanacak yasal düzenleme 6769 sayılı sınai mülkiyet yasasının 148/1 maddesinde sınai mülkiyet hakkı devredilebilir, miras yoluyla intikal edebilir, lisans konusu olabilir, rehin verilebilir, teminat olarak gösterilebilir, haciz edilebilir, veya diğer hukuki işlemlere konu olabilir.

6769 sayılı sınai mülkiyet yasasının 156/(1 maddesinde) bu kanunda öngörülen davalarda görevli mahkeme, Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ve Ceza Mahkemesidir. Mahkemelerin yargı çevresi il ve ilçe sınırlarına bakılmaksızın Hakim Ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenir. Fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi kurulmamış olan yerlerde, bu mahkemenin görev alanına giren dava ve işlere asliye hukuk mahkemesince bakılır.

İş bu davada Gebze fikri ve sınai haklar mahkemesi kurulmamış olduğundan Gebze 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin belirleme yapılmış olup bu karar, ilk derece mahkemeleri, ve diğer BAM daireleri açısından bağlayıcı olup, Bu nedenlerle. Gebze 3.Asliye Hukuk Mahkemesi (Fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi sıfatıyla) yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.

* · Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır