Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2026/94 K.2026/681

Taraflar arasındaki İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davacı vekili ve davalılar vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalılar Ayhan Dizayn Şirketi-Ebubekir Ayhan İş Ortaklığı arasında Kocaeli İli, Başiskele İlçesi, Karşıyaka Mah. ... Ada ... Parselde bulunan toplamda 24 adet villa için, havuz küpeşteleri, denizlikler ve küpeşteler, eşiklerin mermer işleri, imalat, malzeme ve montaj, işçilik işleri ve fiyatları için anlaşma yapıldığını, bu işlere ilişkin GIB2023... numaralı 31.08.2023 tarihli 1.897.656,00 TL bedelli fatura düzenlendiği,

faturada Cumulus mermer 3 cm kalınlığında muhtelif ebatlarda imalatı, ekstra işçilik ve nitelikli işçilik ile hammaliye bedeli mermercumulus küpeşte ve denizlik toplam metraj içindeki imalat ve montaj niteliği metraj fark bedeli ile muhtelif ebatlarda mermer tadilat tamirat yeniden yapım, bakım, sökme ve beton kırma işlerini eksiksiz yaptığı, ancak davalının ödeme yapmadığı, fazlaya dair hakkını saklı tutarak, 11.09.2023 tarihinde Kocaeli İcra Müdürlüğünün 2023/109280 Esas sayılı icra dosyası ile icra takibi başlatıldığı,

davalının takibe haksız itirazının iptali ile alacağının %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafa birden fazla iş verilmiş olup, tüm bu işlerin sözlü anlaşma ile yapıldığı, davacı tarafından düzenlenen faturaya itiraz edildiği ve iade edildiği, davacının işi eksik-kırık yaptığı, bunların 3. Kişilere yaptırıldığı, davacının faturadaki bedellere ve birim fiyatlarına itiraz ettiklerini, denizlik ve kademe bedelinin birlikte anlaşıldığını, metretül birim fiyatının KDV dahil 190,00 TL olarak anlaşıldığı,

davacı tarafa 24.07.2022 tarihinde G1B2022... numaralı fatura karşılığı 95.137,85 TL, (25.07.2022 tarihinde 60.000,00 TL'si banka yolu ile kalan tutar ise 25.07.2022 tarihinde verilen Halk ... seri numaralı Çek ile banka havalesi ile yapıldığı, 18.08.2022 tarihinde verilen toplamda 6 adet Halkbank ... hesap numaralı 590.000,00 TL 'lik çek ödemesi olmak üzere toplam 685.137,85 TL anlaşılan proje kapsamında peşinen ödendiği, taraflar arasında mevcut İmza Bahçecik projesi kapsamında alacak ilişkisi kalmadığından davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;... davanın kısmen kabulü ile, davalının Kocaeli İcra Müdürlüğünün 2023/109280 Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 737.440,85 TL üzerinden takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte devamına, icra inkar tazminat talebinin reddine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılar vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkeme tarafından verilen kararın, dosya kapsamında sunulan beyanlar ve itirazlar ile ek bilirkişi raporundaki çelişkili tespitler dikkate alınarak incelendiğinde, kararın usul ve esas yönünden hukuka aykırı olduğu, gerek bilirkişi raporlarında yapılan hatalı tespitler, gerekse diğer hukuki hata ve eksiklikler nedeniyle haksız ve eksik hesaplandığı, davanın tam kabulü gerektiğini beyanla, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkemece verilen kısmen kabulüne dair kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, mahkeme, hükmünü dayandırdığı bilirkişi raporlarındaki temel hataları göz ardı ederek karar verdiği, birim fiyatın yok sayıldığı ve rayiç bedel tespitinin hatalı olduğu, bilirkişi raporunda ve mahkeme kabulünde, toplam metraj içinde yer alan "kademeler" için 326.750,00 TL ek bedel hesaplanmasının mükerrer olduğu, ödemelerin ve mahsubun hatalı yapıldığı, eksik iş oranının tespiti ve delillerin değerlendirilmediği, iş bu sebeple haksız ve mesnetsiz davanın tümüyle reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı HMK, 6098 Sayılı TBK,

3. Değerlendirme Dava; eser sözleşmesi kapsamında iş bedeli için düzenlenen faturadan kaynaklı alacağının tahsili amacıyla başlatılan takibe itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Davacı, davalılar ile 24 adet villanın havuz küpeşteleri, denizlikler ve küpeşteler, eşiklerin mermer işine dair anlaşma yapıldığı, bu işlere ilişkin GIB2023... numaralı 31.08.2023 tarihli 1.897.656,00 TL bedelli fatura düzenlendiği, işin tamamlanarak teslim edildiği, davalılarca ödeme yapılmadığından iş bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptalini talep ve dava etmiş; davalı, davacı tarafa birden fazla iş verilmiş olup, tüm bu işlerin sözlü anlaşma ile yapıldığı, davacı tarafından düzenlenen faturaya itiraz edildiği ve iade edildiği, davacının işi eksik-kırık yaptığı, bunların 3. Kişilere yaptırıldığı,

davacının faturadaki bedellere ve birim fiyatlarına itiraz ettiklerini, denizlik ve kademe bedelinin birlikte anlaşıldığını, metretül birim fiyatının KDV dahil 190,00 TL olarak anlaşıldığı, davacı tarafa 24.07.2022 tarihinde G1B2022... numaralı fatura karşılığı 95.137,85 TL, (25.07.2022 tarihinde 60.000,00 TL'si banka yolu ile kalan tutar ise 25.07.2022 tarihinde verilen Halk ... seri numaralı Çek ile banka havalesi ile yapıldığı, 18.08.2022 tarihinde verilen toplamda 6 adet Halkbank ... hesap numaralı 590.000,00 TL 'lik çek ödemesi olmak üzere toplam 685.137,85 TL anlaşılan proje kapsamında peşinen ödendiği,

taraflar arasında mevcut İmza Bahçecik projesi kapsamında alacak ilişkisi kalmadığından davanın reddini savunmuş. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile; davacının alacağının 737.440,85 TL olduğu anlaşılmakla takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatının reddine dair verilen karar taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.

Davacı yüklenici ile davalılar Ayhan Dizayn Şirketi-Ebubekir Ayhan İş Ortaklığı arasında Kocaeli İli, Başiskele İlçesi, Karşıyaka Mah. ... Ada ...

Parselde bulunan toplamda 24 adet vil 24 adet villanın havuz küpeşteleri, denizlikler ve küpeşteler, eşiklerin mermer işlerinin yapımına ilişkin sözlü eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğu, davacı tarafça dava konusu işe ilişkin GIB2023... numaralı 31.08.2023 tarihli 1.897.656,00 TL bedelli fatura düzenlenerek davalıdan tahsilinin talep edildiği, davalı tarafça faturaya itiraz edildiği, davacının anılan faturanın 1.250.000 TL'lik kısmı yönünden davalı aleyhine takip başlattığı, davalının takibe itirazı sonrasında eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

24 adet villanın havuz küpeşteleri, denizlikler ve küpeşteler, eşiklerin mermer işlerinin yapımına ilişkin konusunda taraflar arasında sözlü eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu çekişmesizdir. Davacı yüklenici iş bedelinin 1.897.656,00 olduğunu iddia etmişse de davalı bu iddiayı kabul etmemiş, davacıya yaptığı 685.137,85 TL'lik ödeme neticesinde borcu bulunmadığını savunmakla, taraflar arasında iş bedelinin ihtilaflı olduğu ortadadır.

Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre eser sözleşmesi ilişkisinin varlığı kabul edilip sözleşmede bedel yazılı olmaması ya da sözlü sözleşme ilişkisinde tarafların bedelde anlaşamamaları halinde yüklenicinin gerçekleştirdiği imalât bedelinin sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın 481. maddesi hükmünce yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleriyle hesaplanacağı kabul edilmelidir.

Yargıtayın yerleşik uygulamalarına göre işin yapılıp teslim edildiğini kanıtlamak yükleniciye, bedelin ödendiğini ispat etmek de iş sahibine aittir. Yapılıp teslim edilen iş miktarı ve bedeli saptandığına göre fazla ödeme iddiasında bulunan iş sahibi yaptığı ve yüklenici tarafından kabul edilmeyen ödemeleri yasal delillerle kanıtlamak zorundadır.

Ayrıca, 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddesi hükmünde bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmazsa faturanın içeriğini kabul etmiş sayılacağı düzenlenmiştir.

Bu doğrultuda, tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde düzenlenen 08.10.2024 tarihli bilirkişi raporu ile takibe konu faturanın davalı defterlerine kaydedilmemesi itibariyle fatura bedelinin kesinleşmediği açık olup, Mahkemece aldırılan, dosyaya uygun, denetime elverişli, itirazları karşılar mahiyette olan 07.08.2025 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda işin yapıldığı 2022-2023 yılı mahalli piyasa rayiçlerine göre iş bedeli, piyasa rayiç fiyatlarına KDV dahil olduğundan KDV hariç olmak üzere 1.385,500,00 TL olarak belirlenmiştir.

Davalı taraf eksik ve ayıplı işleri başkasına yaptırdığı savunmakta ise de sözleşme ayakta ve iş tamamlanmış ise işin sözleşme ilişkisi devam eden yüklenici tarafından tamamlandığı kabul edilmesi gerektiği.

(Yargıtay 15 HD nin E: 2016/3587 K:2017/2569 sayılı ilamı) dosyaya davalı şirket tarafından sunulan 3. kişiler tarafından düzenlenmiş olan faturalar, işin iş sahibi tarafından tamamlatıldığını ispatlamak için yeterli olmadığı (Yargıtay 15 HD nin E 2015/4897 K:2016/520 sayılı ilamı), buna karşılık yüklenici olan davacı tanığı ...'nın işinin %95'ini yaptıklarını beyan etmesi karşısında işin davacı yüklenici tarafından %95'inin tamamlandığının kabulü ile davacının hakettiği bedelin 1.316.225,00 TL olarak belirlenmesi yerindedir.

Davacı, bilirkişilerce çek ile yapılan bir kısım ödemelerin davalı ile aralarındaki bu iş öncesi tamamlanan işler nedeniyle olduğunu iddia etmekte, davalı ise davacı ile tek sözleşmesel ilişki kapsamında birden fazla imalatın yapıldığı, davacıya 685.137,85 TL'lik ödeme dolayısıyla borçlu olmadığını savunmaktadır.

Mahkemece, tespit olunan bir kısım ödemelerin başka işe ilişkin olduğunun kabulü ile sonuca gidilmiş ise de, davacı tarafça taraflar arasında başka sözleşmesel ilişki ortaya konulamamış, bilirkişilerce de çek tarihleri itibariyle ödemelerin bu ilişkiye ilişkin olduğuna dair çoğunluk görüşü bildirilmiştir.

Yemin deliline de dayanmayan davacı, taraflar arasında başkaca ticari ilişkiyi ispatlayamadığından davalı yanca kabul edilen ödeme miktarının (davalı defterlerinde kayıtlı olan miktar daha fazla olmasına karşın ikrarında belirtilen miktarın mahsubu ile) mahsubu bakiye 631.087,15 TL üzerinden takibin devamına karar verilmesi gerekirken yazılı miktarda davanın kısmen kabulüne karar verilmesi isabetsiz olmuş, davalının bu yöne değinen istinaf isteminin kısmen kabulü ile kararın kaldırılarak yeniden hüküm kurmak gerekmiş, davacının istinaf isteminin ise reddine karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan nedenlerle; davacı tarafın istinaf talebinin esastan reddine, davalı vekilinin istinaf talebinin ise kısmen kabulüne karar verilerek ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince kaldırılmasına ve aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

* · Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır