Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2026/96 K.2026/635

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı . . vekilinin dava dilekçesinde özetle: kardeşi dava dışı . . ile müvekkilinin davalı şirkete..'şer ortak olduğunu, müdür olan kardeşinin güveni kötüye kullanmaya başladığını, şirketten aldığı haksız paraları abisi olan müvekkilinden gizleyerek şahsi mallar almak, ailesine, arabalar, evler, altınlar almak için kullanmaya başladığını, sahte imza atarak veya attırarak müvekkilinin bilgisi dışında müdürlük görevine son verebilecek kadar işi ileri götürebildiğini, şirket müdürünün şu an için davalı şirketi borç batağı içerisine sokması ve müvekkilinin alacaklarını vermemesi nedeniyle işbu davayı açtıklarını,

şirketin kötüniyetli mevcut müdür tarafından daha da fazla borç batağına sürüklenmemesi için pasifleri aktiflerinin üstüne çıkmış olan davalı şirketin başına kayyum atanarak iflas sürecinin başlatılması gerektiğini, davalı şirketin sahte olarak görev yapan müdürün güveni kötüye kullanması, tüm hesapları şahsına, yakınlarına, tanıdıklara aktarması nedeniyle müflis durumda olduğunu, bu nedenlerle davalı şirketin iflasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı . . Gıda İnşaat Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: Doğrudan doğruya iflas davasının dava şartlarından birinin davacının alacağının varlığını ispat etmesi olduğunu, davacının müvekkili şirketten herhangi bir alacağının olmadığını, alacağının bulunduğuna dair bir delil ve belge sunulmadığını, alacaklı olmayan davacının taraf sıfatının bulunmadığını, davacının gerçekten bir alacağı olsaydı ve gayesi bu alacağı tahsil olsaydı kendisi için çözümü en kolay yol olan takipli iflasa başvuracağını, davacının amacının gerçeğe aykırı beyanlarla müvekkili şirketin iflas edeceği yönünde ticari ve müşteri çevresinde itibar kaybetmesine neden olmak olduğunu, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince. "Davacı davalı şirketten kar payı, huzur hakkı gibi ortaklıktan kaynaklanan alacağı olduğu iddiasındadır. Şüphesiz ki böyle bir alacağın varlığının tespiti öncelikle şirket kayıtları üzerinde inceleme yapılmasını gerektirir.

Mahkememizin .. tarihli celsesinin 2 numaralı ara kararı ile "Davalı şirketin üretim merkezinde ...’dan itibaren keşif icrası ile, bir ticaret hukukçusu, bir .., bir .. değerleme uzmanı, bir makine mühendisi ve bir bankacı bilirkişinin resen refakate alınmasına, bilirkişilerden a) Davacının davalı şirketten alacaklı olup olmadığının, b) İflası talep edilen şirketin aktiflerin muhtemel satış fiyatları üzerinden düzenlenmesi gereken ara bilançoya göre borca batık olup olmadığının tespitinin istenilmesine, bilirkişilere emek ve mesaileri karşılığında ..'er TL ücret takdiri ile ..

TL bilirkişi ücreti, ..-TL keşif harcı, şimdilik ..-TL araç ücreti olmak üzere toplam .. TL avansın davacı vekiline verilecek iki hafta kesin süre içerisinde mahkememiz veznesine yatırılmasına, delil avansının kesin süre içinde yatırılmaması halinde bu delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacaklarının ihtarına (ihtar yapıldı)" şeklinde karar verilmiştir. Davacı vekili verilen kesin süre içerisinde delil avansını yatırmamıştır.

Dosyanın mevcut delil durumu nazara alınmış, mevcut delil durumu ile davanın ispatlanamadığı kabul edilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı taraf istinaf dilekçesinde; .. tarihli duruşmanın .. sayılı ara kararı ile keşfin .. tarihinde yapılmasına karar verildikten sonra 2/b ara kararında keşif için yatırılacak masraflara yönelik iki hafta kesin süre verildiğini, bir sonraki duruşmanın ise .. olarak belirlendiğini, mahkemece .. tarihli duruşmadan altı gün sonrası için .. tarihine keşif günü belirlendiğini, keşif masrafları için de .. tarihi için iki hafta kesin süre belirlendiğini, bu dudumun adil yargılanma haklarının ihlali anlamına geldiğini, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, 2004 sayılı İİK m. 177'ye göre iflas davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı ve iflas davası açmakta hukuki yararı bulunup bulunmadığı konusundadır.

Delil avansını düzenleyen HMK m. 324'e göre; "Taraflardan her biri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorundadır. Taraflar birlikte aynı delilin ikamesini talep etmişlerse, gereken gideri yarı yarıya avans olarak öderler. Taraflardan birisi avans yükümlülüğünü yerine getirmezse, diğer taraf bu avansı yatırabilir. Aksi hâlde talep olunan delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işler hakkındaki hükümler saklıdır."

Davacı dilekçesinin deliller kısmında bilirkişi deliline dayanmıştır. Taraflar bilirkişi deliline dayanmasalar da mahkeme HMK m. 266'ya göre kendiliğinden bilirkişi incelemesi yaptırabilir. Her iki durumda da HMK m. 324 hükmüne göre bilirkişi ücretinin taraflarca yatırılması zorunludur. Bunun için mahkemenin oluşturacağı ara kararın şüpheye yer bırakmayacak şekilde hazırlanması gerekir.

2004 sayılı İİK m. 160'a göre iflas isteyen alacaklı ilk alacaklılar toplantısına kadar masraflardan sorumludur. Mahkemenin bilirkişi incelemesine ilişkin ara kararında bilirkişilere ne kadar ücret ödeneceğinin, posta masrafının ne kadar olacağının, tebligat masrafının ne kadar olacağının, bu masrafların ne kadarlık bir süre içinde mahkeme veznesine yatırılması gerektiğinin, yatırılmaması durumunda bilirkişi deliline dayanılmaktan vazgeçmiş sayılacağı ihtarının yazılı olduğu, dolayısıyla ara kararın HMK hükümlerine uygun olduğu anlaşılmaktadır.

.. tarihli duruşmada keşif tarihi olarak .. tarihi belirlenmiştir. Delil avansı yatırma süresi olarak belirlenen iki haftalık sürenin son günü ise .. tarihidir. Delil avansı yatırma süresinin son gününün keşif tarihinden sonraki güne gelmesi nedeniyle mahkemece .. tarihinde verilen ara karar ile keşif günü .. tarihine ertelenmiş, ara karar davacı vekiline .. tarihinde tebliğ edilmiştir. Davacı, bu süre içinde delil avansını yatırmamıştır.

Bu nedenle davacı taraf kendisine verilen kesin süre içerisinde bilirkişi ücreti ve diğer masrafları yatırmadığından mahkemece davacının HMK m. 324'e göre bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasında usule aykırı bir yön bulunmamaktadır. Ancak iflas davalarında masrafın yatırılmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken esastan ret kararı verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. ..

Bu nedenle kararın 6100 sayılı HMK m. 353/I-b-2'ye göre kaldırılmasına, yeniden karar verilmesine, davanın usulden reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

A-) 1-Davacı tarafın istinaf başvurusunun HMK m. 353/I-b. (1) maddesi uyarınca esastan reddine,

2-Alınması gereken 732,00 TL istinaf harcından peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

4-İstinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmadığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

B-) HMK'nın 353/1-b.(2) maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,

1-Davanın usulden REDDİNE,

2-Alınması gereken 732,00 TL harcın, peşin alınan 615,40 TL'den mahsubu ile bakiye 116,60 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

4-Davacı tarafından sarfedilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleşince artan gider avansının ilgili tarafa iadesine,

6-HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca işbu kararın Dairemizce taraflara tebliğine,

Dair, dosya üzerinden yapılan tetkikat sonucunda, HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi ya da buraya gönderilmek üzere temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi veya İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir. 15.04.2026

Başkan

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Katip

¸e-imzalıdır

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."