Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/2163 K.2023/2123

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacının faaliyet gösterdiği NCITY AVM davalı tarafından sigorta güvence altına alındığını, NCITY AVM'de 15/01/2012 tarihinde büyük yangın meydana geldiğini ve AVM büyük ölçüde hasar gördüğünü, davalı yanın sigortası genel şartları B3 hükmüne göre yangın tarihinden itibaren bir ay içinde hasar ve tazminat miktarını hesaplaması,

B8 hükmüne göre de tespitten bir ay sonra ödemesi gerektiğini, davalı ilk önce davacının hesabına 21/02/2012 tarihinde 3.000.000,00-TL ön ödeme yaptığını, daha sonra davalı 21/05/2020 tarihinde davacının toplam zararının 12.508.595,00-TL olduğunu öne sürüp ve ilk ödemeyi düşüp davacının hesabına 9.508.595,00-TL daha havale ettiğini, davalının 3 milyonluk ilk ödemesi temerrütten önce ise de 9.508.595,00-TL'lik ikinci ödemesi temerrütten sonra olduğunu,

taraflar arasındaki ilk yargılama sonucunda davacı şirketin uğradığı zarar 18.552.549,07-TL olarak tespit edildiğini ve davalının ödediği toplam 12.508.595,00-TL düştükten sonra 6.043.954,00-TL üzerinden hüküm kurulduğunu, temerrüt tarihinden sonra yapılan ödemelere ilişkin faiz ve diğer hakları saklı tutulduğundan bu konuda hüküm kurulmadığını beyan ederek davalının haksız ve kötüniyetli itirazının iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, miktarı belli, likit bir alacağa itiraz edilmiş olduğundan alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; dava konusu hasar 15/01/2012 tarihinde meydana geldiğini, hasar tarihinden itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresinin geçmiş olması sebebiyle ile zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacı tarafça 15/01/2012 tarihinde meydana gelen tüm zarar Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/433 esas sayılı dosyası ile talep edildiğini, derdestlik itirazlarının bulunduğu,

davacı şirkete toplam 12.508.595,00-TL zarar tutarı ödendiğini, davacı tarafça ödemeler itirazi kayıt konulmaksızın tahsil edildiğinden faiz talep edilmesinin haksız olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, ödemenin geç yapılmasını hasar tespitinin güçlüğü, eksik belgelerin sigortalı tarafından temin edilmemesi ve sigortalının kusuru sebebi ile gerçekleştiğini, yine davacı tarafa güçlüklere rağmen mağdur olmaması için avans ödemesi dahi yapıldığından davanın kötü niyetli olarak açıldığını beyan ederek davanın zamanaşımı nedeniyle reddine,

davalı şirketçe davacı şirketin zararı karşılanmış olduğundan haksız ve mesnetsiz davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile; -Kocaeli 8. icra Dairesinin 2019/131290 esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile; takibin asıl alacak 309.425,53-TL, işlemiş faiz 292.256,71-TL olmak üzere toplam 601.682,24-TL üzerinden devamına, -Fazlaya ilişkin talebin reddine, -Asıl alacak likit olduğundan %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; öncelikle dava konusu alacak zamanaşımına uğramış olup yerel mahkeme tarafından zamanaşımı itirazımız hususunda eksik ve hatalı inceleme neticesinde hüküm kurulduğunu; kabul anlamına gelmemek kaydıyla, dava konusu talep bakımından davalı şirket temerrüde düşmediğinden faiz sorumluluğu bulunmadığı gibi davacı tarafça ödemeler herhangi bir ihtirazi kayıt konulmaksızın tahsil edilmiş olduğundan davacının faiz bakımından talep ve dava hakkı da bulunmadığını; yerel mahkemece bu yöndeki itirazlar değerlendirilmeksizin hüküm kurulması usule ve yasaya aykırı olduğunu;

hiçbir şekilde kabul manasında olmamak kaydıyla, davalı şirket temerrüde düşmediğinden faize hükmedilecek olsa dahi dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken yerel mahkemece dava tarihinden önceki bir tarihten itibaren faize hükmedilmesi usule ve yasaya aykırı olduğu gibi bileşik faiz yasağına da aykırı olduğunu; icra inkar tazminatı koşulları oluşmadığından yerel mahkeme tarafından icra inkar tazminatına hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı, bahse konu tazminat davasında kesinleşen mahkeme ilamına konu borcunu, ancak 12/07/2021 tarihinde ödediğinden, asıl alacak ödenmedikçe BK. 131 gereği asıl borca bağlı feri bir hak olan faiz hakkı da sona ermeyeceğinden davalının zaman aşımı tartışmasının hukuki hiçbir değerinin olmadığını; tazminat makbuzlarındaki ihtirazi kayıtların inkarı hukuka ve ahlaka aykırı olduğunu; davalı dava tarihinde önce temerrüte düştüğünü; alacak likit olduğundan inkar tazminatına hükmedilmesi yasa gereği olduğunu beyan ile; davalı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.

DELİLLER

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/04/2022 Tarih - 2020/617 Esas - 2022/275 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

DAVA; sigorta sözleşmesinden kaynaklanan alacak için yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacının, sigorta sözleşmesinden kaynaklanan alacağının tahsili için Kocaeli 8. İcra Dairesinin 2019/131290 esas sayılı ilamsız icra takibi başlattığı, davalının ödeme emrine süresinde itiraz etmesi üzerine eldeki davayı açtığı, davalının davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık, davalının sigorta tazminatını geç ödeyip ödemediği, davacının geç ödemeden kaynaklı faiz zararı olup olmadığı ve zamanaşımı süresinin dolup dolmadığı noktalarındadır.

Öncelikle zamanaşımına yönelik istinaf isteminin incelenmesi gerekmektedir.

Taraflar arasında, 27/12/2011-27/12/2012 tarihleri arasında geçerli AVM Paket Sigorta poliçesi bulunduğu, NCtiy Alışveriş Merkezi isimli sigortalı yerde 15/01/2012 tarihinde yangın çıkması suretiyle rizikonun gerçekleştiği, sigorta şirketinin davacıya 21/02/2012 tarihinde 3.000.000,00 TL ve 21/05/2012 tarihinde 9.508.595,00 TL ödeme yaptığı,

davacının eldeki davaya konu icra takip talebinde aynen "9.508.595,00 TL'lik ödemenin 15/03/2012 temerrüt tarihinden 21/05/2012 tarihinde kadar tahakkuk etmiş ticari temerrüt (avans) faizi alacağı ve bu alacak 21/05/2012 tarihi itibariyle ana para alacağına dönüştüğünden 21/05/2012 tarihinden itibaren işlemiş ticari temerrüt (avans) faizi alacağı" açıklaması ile 314.113,79 TL temerrüt faizi alacağı ve 292.256,71 TL 21/05/2012-04/07/2019 tarihleri arasındaki ticari temerrüt faizi olmak üzere toplam 606.370,50 TL alacak üzerinden icra takibi başlattığı,

davalının ödeme emrine itiraz dilekçesinde ve cevap dilekçesinde zamanaşımı def'inde bulunduğu anlaşılmaktadır.

İlk derece mahkemesince bilirkişilerden 05/07/2021, 25/11/2021 ve 21/03/2022 tarihli bilirkişi raporlarının alındığı, taraflar arasındaki sigorta poliçesi ve Yangın Sigortası Genel Şartlarının B.3 ve B.8.1 maddeleri uyarınca, davalının riziko tarihi olan 15/01/2012 tarihinden itibaren 2 ay sonra 15/03/2012 tarihinde temerrüte düştüğü anlaşılmaktadır.

6103 sayılı Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 6/1. maddesinde, Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girmesinden önce işlemeye başlamış bulunan zamanaşımı süreleri ile hak düşürücü sürelerin eski hukuka tabi olduğu hüküm altına alınmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe girmesi, davalının yukarıda açıklandığı üzere 15/03/2012 tarihinde temerrüte düşmesi nedeniyle 6103 sayılı Kanun'un 6/1 maddesi uyarınca zamanaşımının temerrütün gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 6762 sayılı Kanun hükümlerine tabi olduğu anlaşılmaktadır.

Mülga 6762 sayılı TTK'nın 1268. maddesine göre, "sebepsiz yere ödenmiş bulunan primin veya sigorta bedelinin geri alınması alacakları dahil sigorta mukavelesinden doğan bütün mutalebeler, iki yılda müruruzamana uğrar."

Diğer yandan kısmi dava açıldığında fazlaya ilişkin hakların saklı tutulan kısım yönünden zamanaşımı işlemeye devam eder.

Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, eldeki olayda uygulanması gereken zamanaşımı süresi 2 yıl olup davalı 15/03/2012 tarihinde temerrüte düştüğünden zamanaşımı süresi 15/03/2014 tarihinde dolmuştur. Bu nedenle, davanın zamanaşımı süresinin dolması nedeniyle reddi gerekirken kısmen kabulü doğru olmadığından kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Kaldırma nedenine göre davalının diğer istinaf istemleri incelenmemiştir.

Gerekçeli karar başlığında; taraf vekilleri ile davalı şirketin adreslerinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Bu nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulüne, yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-)Davalının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN KABULÜNE; Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/04/2022 Tarih - 2020/617 Esas - 2022/275 Karar Sayılı kararının KALDIRILMASINA, HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,

a-Davanın zamanaşımı nedeniyle REDDİ ile,

b-Alınması gerekli maktu 269,85 TL karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 7.323,45-TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 7.053,60 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

c-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

ç-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

d-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 90.891,87-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

e-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

2-)İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

a-İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harcının hazineye irad kaydına,

b-İstinaf Karar Harcının talep halinde ilk derece mahkemesince davalıya iadesine,

c-Davalı tarafından yapılan 220,70-TL İstinaf Kanun yolu masrafı ile 135,50 TL posta masrafı olmak üzere toplam 356,20 TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

ç-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

d-Davalının yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince davalıya iadesine,

e-İİK'nın 36-(5) maddesi gereğince Kocaeli İcra Dairesi 2019/131290 E. sayılı dosyasına sunulan teminatın (nakit/teminat mektubu) yatırana iadesine,

f-Kararın 6100 sayılı HMK'nın'nın 359-(4) maddesi uyarınca temyizi kabil kararın Dairemizce taraflara tebliğine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.21/12/2023

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*