Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/2667 K.2024/379

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ticari işlerden kaynaklı cari hesaba konu alacak doğduğunu, Sakarya 2. İcra Müdürlüğünün 2021/9154 nolu takip başlatıldığını, borçlunun itirazının üzerine takibin durduğunu, davacıya ait ticari defterler incelendiğinde icra takibinde haklı olduklarının görüleceğini, icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalının icra tazminatına icra takibine itiraz tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dosyanın yetkili Zonguldak Mahkemelerinde açılması gerektiğini, davanın zaman aşımı ve hak düşürücü süreler geçtikten sonra açıldığını, icra takibinin mükerrer olduğunu, davacının Sakarya 2. İcra Müdürlüğünün 2021/4900 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, itirazlarının üzerine takibin durduğunu, davalıya ait ticari defterler incelendiğinde borcun bulunmadığının ortaya çıkacağını, icra tazminatı talebinin hukuka aykırı olduğunu, davanın reddine, davacının davalı lehine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini, talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Davanın REDDİNE, 2-Davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Yerel mahkemece resen 1 nolu celse 8 nolu karar gereği 2021 yılına ait ticari defterleri sunmak için davacı tarafa süre vermiş olup davacı tarafça ara karar gereği ilgili defterlerin bulunduğu muhasebeci bildirilmiş ve yerinde inceleme yapıldığını; davacının davalıdan 72.473,58 TL alacaklı olduğu, davalının defter kayıtlarına göre ise davalının davacıdan 97.077,70 TL alacaklı olduğu tespit edildiğini;

ancak defterler arasında fark çok fazla olduğu için son celse gerekirse tarafların 2021 defterleri dışında iade faturaların tespiti için devreden yıla ait 2020 defterleri sunulması ve maddi gerçeğin açığa çıkarılması için talepte bulunmuş isek de bu talebin reddedildiğini; mahkeme 2021 yılı dışında 2020 yılı defterlerinin sunulması gerektiğini bildirmiş olsaydı davacı tarafça o defterlerinde sunulacağını, mahkemenin tasnifi ve talebine göre hareket ettiklerini beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı tarafça, istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/10/2022 Tarih - 2021/1011 Esas - 2022/1431 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; açık hesap alacağından kaynaklanan alacak için yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacının, cari hesap alacağından kaynaklanan alacağının tahsili için Sakarya 2. İcra Dairesi'nin 2021/9154 E. sayılı ilamsız icra takibi başlattığı, davalının ödeme emrine süresinde itiraz etmesi üzerine eldeki davayı açtığı, davalının davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında alınan 09.03.2022, 09.05.2022 tarihli raporlar ve 06.07.2022 tarihli ek raporlara göre; tarafların uyuşmazlık konusu olan 2021 yılına ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutuldukları, usulüne uygun onaylarının yapıldığının tespit edildiği, ancak davacının defter kayıtlarına göre; davacının davalıdan 72.473,58 TL alacaklı olduğu, davalının defter kayıtlarına göre ise davalının davacıdan 97.077,70 TL alacaklı olduğu, bu haliyle ticari defterlerinin birbirleri ile çelişen kayıtlar içerdiği, 06.07.2022 tarihli ek rapora göre, davacının defterlerinde yer alan bir kısım kayıtların davalının defterlerinde yer almadığı,

yine davalının defterlerinde yer alan bir kısım kayıtların davacının defterlerinde yer almadığının tespit edildiği, ilk derece mahkemesince defter kayıtlarının birbirlerini doğrulamaması nedeniyle 6100 sayılı HMK.'nın 222/3 maddesi gereğince taraflar lehine delil olma niteliğini taşımadığı ancak aleylerine delil olduğu, davacının takibe dayanak sunduğu açık hesap ekstresindeki faturaların, davacının BS formunda yer almadığı, davalının BA formlarında da yer almadığı gerekçesi ile davacının alacak iddiasını ispat edemediği anlaşılarak davanın reddine karar verildiği görülmektedir.

Uyuşmazlık, açık hesap şeklinde işleyen ticari ilişki kapsamında davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı ve varsa miktarının ne kadar olduğu noktasındadır.

Davacının takip dayanağı olarak sunduğu hesap ekstresinde ve bilirkişi raporunda davacının 2021 yılı açılış bakiyesinde alacak kaydının olduğu (2020 yılından gelen) ve hesap farkının bir kısım iade faturalarından kaynaklandığının ileri sürülmesi karşısında her iki tarafın 2020 yılı ticari defterlerinin de incelemesi suretiyle alacak borç ilişkisinin belirlenmesi gerekmektedir. İlk derece mahkemesince bilirkişiden alınan 09/03/2022, 09/05/2022 tarihli bilirkişi raporlarında tarafların 2021 yılı ticari defterlerinin incelendiği, 21/06/2022 tarihli duruşmada 2020 yılı ticari defterlerinin incelenmesi için ek rapor alınmasına karar verildiği, 06/07/2022 tarihli ek raporda yine 2021 yılı ticari defterlerin incelendiği görülmektedir.

İlk derece mahkemesince davacının 2020 yılı ticari defterlerinin incelenmesi talebi 25/10/2022 tarihli duruşmada " Davacı taraf her ne kadar yeniden bilirkişi raporu alınması ve 2020 yılına ait faturaları ibraz etmiş talebinde bulunmuş ise de ilgili bilgilerin ön inceleme duruşmasına kadar sunulmadığı ve HMK'nın 139.

Maddesi uyarınca ön incelemeye kadar bildirilmeyen delillerden vazgeçmiş sayılacağı düzenlendiğinden ve davalının yeni delil bildirmesine açık muvafakati olmadığından davacının bu talebinin reddine karar verilerek..." şeklindeki gerekçe ile reddine karar verilmiş ise de 6100 sayılı HMK'nın 222/1.

Maddesi uyarınca mahkemece ticari defterlerin ibrazına kendiliğinden de karar verebileceğinin hüküm altına alındığı, bu durumda taraflar delil olarak dayanmasa bile ibrazı istenebilecek ticari defterin ibrazının sonradan delil gösterme yasağına aykırılık oluşturmayacağı, kaldı ki ilk derece mahkemesince 21/03/2022 tarihli duruşmada 2020 yılı ticari defterlerinin incelenmesine karar verildiği halde bilirkişi tarafından ara karar gereğinin yerine getirilmediği görülmektedir.

Diğer yandan, ilk derece mahkemesince davacının 2020 yılı faturalarının sonradan delil olarak sunulmasının mümkün olmadığı belirtilmiş ise de, bilirkişi incelemelerinin mahkeme kaleminde değil, defterlerin bulunduğu yerde yapıldığı ve bilirkişinin inceleme için hangi defter ve belgeleri istediği ile tarafların hangi defter ve belgeleri sunduğunun tutanaklarla kayıt altına alınmadığı, böylelikle anılan belgelerin sunulmamasında tarafların kusurlu olup olmadığının denetlenemediği anlaşılmaktadır.

Bu nedenle; taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin belirlenebilmesi için tarafların 2020 yılı ticari defterleri ile dayanak belgelerinin ibrazı için taraflara 6100 sayılı HMK'nın 222. Maddesinde belirtilen şekilde ihtarları içeren kesin süre verilerek, defterler ve dayanak belgeler sunulur ise bilirkişiden taraf ve mahkeme denetimine uygun gerekçeli rapor alınması, sunulmaz ise mevcut delil durumu dikkate alınarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi için kararın kaldırılması gerekmiştir.

Mahkemece, gerekçeli karar başlığında; davacının ve taraf vekillerinin adreslerinin yazılmamış olması, 6100 sayılı HMK'nın 297/1-b maddesine aykırı olmakla birlikte sonuca etkili olmadığından, kaldırma nedeni yapılmamış ve bu hususa eleştiri getirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, diğer istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,

2-Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/10/2022 tarih, 2021/1011 Esas ve 2022/1431 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,

5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.29/02/2024

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*