Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/1065 K.2024/1539

Karar

DAVACILAR

1- ... - ... 2- ... - ... 3- ... - ...

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVALI

... - D-100 Karayolu Üzeri Sekapark No:59 İzmit/KOCAELİ VEKİLİ : Av. ... -

DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 26/06/2020

KARAR TARİHİ : 06/11/2024

KR. YAZIM TARİHİ : 06/11/2024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketlerin Kocaeli 1.

Noterliği'nin 31.10.2017 tarih ve 10751 Yevmiye numaralı "Ortaklık Sözleşmesi" ile adi

ortaklık kurduklarını ve davalı idare'nin açmış olduğu 2017/340158 ihale kayıt numaralı "El

Bilgisayarı İle Sayaç Endeks Fatura Dağıtımı, Kaçak Ve Usulsüz Kullanımı Tespiti, Su

Kapama-Açma, Sayaç Değiştirme, Sayaç Vanası Değiştirme İşleri" ihalesini aldığını, davalı

idareye Ağustos ayında kesilen 1.013.464,99 TL fatura kesildiğini, idarece 1.002.547,62 TL

ödeme yapıldığını, Eylül ayında 1.035.762,42 TL fatura kesildiğini, idarece 18.11.2019 tarihinde

213.737,83 TL ödeme yapıldığını, idarece müvekkil şirket adına işçilere 491.969,04 TL maaş,

90.077,56 TL vergi ödendiğini, bu ödemelerden sonra kalan alacak tutarının müvekkiline

ödenmediği belirtilerek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davalı İdare

uhdesinde mevcut Ağustos 2019 ve Eylül 2019 fatura bedellerinin (hakedişe ait) eksik

ödenen kısmının fatura tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı İş Ortaklığı ile 01.11.2017 tarihinde hizmet alımı sözleşme imzalandığını, sözleşme kapsamında yapılan işler üzerinden aylık düzenli olarak hak edişler hesaplandığını, sözleşme ve ekli şartnamelerde belirtilen hususlar çerçevesinde gerekli işlemler yapıldığını, hak ediş tarihleri itibari ile ve iç denetim biriminden istenen yazılara istinaden yapılan incelemeler neticesinde raporlu ve çalışılmayan günlerin olduğu tespit edildiğini, ihale teknik şartnamesine göre Pazar günleri ve resmi tatil günleri dışında haftalık çalışma süresinin 45 saat, personel sayısının 142 kişi olduğu,

yüklenici firma tarafından hesaplanan ve idare tarafından kontrol edilen maaş bordrosu üzerinden belirlenen tutarlarda yüklenici firma hak edişinden kesinti yapılmak suretiyle personel hesaplarına maaş ödemeleri yapıldığını, ayrıca yüklenici bünyesinde çalışırken emekliliği dolan, askerlik ve ihaleli işin sonlanması nedeniyle işten ayrılan personellerin yazılı talepleri doğrultusunda, ilgili personellerin yüklenici firmada çalıştığı dönemlere ait kıdem tazminatlarına da iş kanunu çerçevesinde hesaplanarak firma hak edişinden kesinti yapılmak suretiyle ödendiği, davanın yerinde olmadığı savunmaları ile davanın reddi talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...Davanın KISMEN KABULÜ ile; 185.120,62 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; zaman aşımı itirazını sunduklarını, ıslah ile arttırılan bedeli kabul etmediklerini, ihale sözleşmesi ve teknik şartnamesinde de belirtildiği üzere ihale kapsamında çalıştırılacak personel sayısı, çalışma saatinin tamamını iş yerinde geçireceğinin karşılıklı imza altına alındığını,

bilirkişi raporunda da mevzuat ve sözleşme hükümlerinin açıkça belirtilmesine rağmen ve örnek olarak dosyaya sunulan Sayıştay kararında da eksik personel çalıştırılması sonucu yükleniciye cezai işlem uygulanmamasından dolayı gerçekleşen kamu zararının da idarede sorumluluğu olan personellere ödettirilmesine hükmedildiğinin görüldüğünü, eksik isçilik bedelinin talep edilemeyeceği kısmına aynen katıldıklarını, ıslah tarihinde artırılan bedele dava tarihinden itibaren faiz işletildiğini, ıslah tarihinin dikkate alınmadığını, bilirkişi raporlarının çelişkili ve mevzuat yönünden incelemesinin yerinde olmadığını,

ayrıca 16.07.2021 tarihli rapor kesintilerinin yerinde olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davacılar vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiş, istinaf istemlerinin ise ilk derece mahkemesinin 05/01/2023 tarihli ek kararı ile yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

DELİLLER

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/10/2022 tarih, 2020/264 Esas - 2022/555 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava alacak talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusu yapılmıştır. İnceleme; 6100 sayılı HMK.'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde.

Davacıların Kocaeli 1. Noterliğinin 31.10.2017 tarih ve 10751 yevmiye sayılı sözleşmesi ile adi ortaklık kurdukları, davacıların adi ortaklık olarak davalı ile 2017/340158 İKN numaralı "El Bilgisayarı İle Sayaç Endeks Fatura Dağıtımı, Kaçak Ve Usulsüz Kullanımı Tespiti, Su Kapama-Açma, Sayaç Değiştirme, Sayaç Vanası Değiştirme İşleri"ne ait hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, sözleşmeye göre işin süresinin 01.12.2017-30.09.2019 tarihleri arasını kapsadığı, işin bedelinin birim fiyat üzerinden belirlendiği ve ödemelerin davacının aylık düzenlediği faturalara göre aylık olarak yapılacağının kararlaştırıldığı,

2019 yılı ağustos ve eylül aylarına ait fatura bedellerinden davalının kesinti yaptığı, işçilere ödenen maaş ve vergi dışında kalan bedellerin davacılara verilmesi gerekirken verilmediğini beyan ederek eldeki davayı açtığı; davalı taraf davacının sözleşmeye göre çalıştırması gereken işçi sayısından eksik işçi çalıştırdığı, yine bazı işçilerin eksik çalışmasının ve raporlu olduğu günlerin olması nedeniyle ve işçi ücretlerinin geç ödenmesi nedeniyle kesinti yapıldığını beyan ettiği ve davanın reddini talep ettiği, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne karar verildiği,

karara karşı davalı tarafın istinaf yoluna başvurduğu görülmüştür.

1-Kamu düzeni yönünden yapılan incelemede. Taraf ehliyeti, HMK m. 50’de düzenlenmiş olup davada taraf olabilme yeteneğidir ve medeni hukuktaki medeni haklardan yararlanma ehliyetinin medeni usul hukukundaki karşılığıdır. Davacının gerçek kişi ise sağ olması, tüzel kişi ise tüzel kişiliğinin bulunması taraf ehliyetiyle ilgili olup taraf ehliyeti 6100 sayılı HMK'nın 114/1-d maddesi hükmüne göre dava şartlarındandır ve mahkemece yargılamanın her aşamasında aranması gerekir.

HMK'nın 115/2. maddesi gereğince dava şartı noksanlığı halinde davanın usulden reddine karar verilmesi gerekir ise de; aynı maddenin ikinci cümlesinde dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verileceği, bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davanın, dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddedilebileceği hükmü getirilmiştir.

Bilindiği üzere ticaret şirketlerinin tüzel kişiliği, ticaret sicilinden silinmesi (terkini) ile sona erer. Tüzel kişinin, tüzel kişiliğinin sona ermesi durumunda taraf ehliyeti de son bulur. Somut olayda; dosyaya davalı tarafından sunulan Ticaret Sicil Gazetesi kayıtlarına göre; davacılardan ...’nin 22.11.2021 tarih ve 2021/2 sayılı genel kurul kararı ticaret sicilinden terkin edildiği; yine davacılardan Tasfiye Halinde ...’nin 03.03.2022 tarih ve 2022/2 sayılı genel kurul kararı ile ticaret sicilinden terkin edildiği anlaşılmaktadır.

Dava devam ederken sicilden terkin edilen anılan şirketler yönünden taraf ehliyetinin sona erdiği anlaşılmakta ise de; ticari şirketlerin mahkemeden ihya kararı alarak tekrar tüzel kişiliklerini kazanmaları ve bu haliyle; dava şartlarından olan taraf ve dava ehliyeti noksanlığının HMK'nın 115/2. maddesinin ikinci cümlesi uyarınca giderilmesi mümkündür.

Davacılar vekili tarafından dosyaya istinaf aşamasında sunulan Tasfiye Halinde ...’nin ihyasına ilişkin Şanlıurfa Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/1073 esas 2023/249 karar sayılı dosyasındaki ihya kararının İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/759 esas sayılı dosyası ile sınırlı olarak verildiği, eldeki dava yönünden bir ihyanın bulunmadığı da göz önüne alınarak, mahkemece, her iki şirketin eldeki dava yönünden ihyası için davacılara kesin süre verilmesi, verilen kesin süre içerisinde ihya davası açılmaması yada açılan davanın reddedilmesi halinde davanın usulden reddedilmesi,

ihyanın sağlanması halinde dosyanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken eksik taraf teşkili ile yargılamaya devam edilerek karar verilmesi hatalıdır. (Benzer yönde Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 2019/1713 esas 2019/4988 karar sayılı ilamı)

2-Kabule göre de; Dosyaya alınan 16.07.2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda davalının yaptığı kesintilerin sözleşmeye ve mevzuata uygun olduğu değerlendirilmişken, dosyaya daha sonra sunulan 21.01.2022 tarihli bilirkişi raporunda yapılan kesintilerin sözleşmeye ve mevzuata aykırı olduğu belirtilmiş, bu şekilde raporlar arasında çelişki oluşmasına rağmen mahkemece anılan çelişki bir emekli Sayıştay denetçisi, bir kamu ihalelerinde uzman bilirkişi ve bir muhasebeci bilirkişiden oluşan yeni bir heyetten alınacak raporla giderilmeden karar verilmesi de isabetli olmamıştır.

3-Kaldırma nedenlerine göre diğer istinaf istemleri bu aşamada incelenmemiştir.

Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davalının istinaf talebinin kamu düzeni yönünden kabulü ile kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına, diğer istinaf istemlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-4)-6) maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalının; İstinaf Başvurusunun bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

2-Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/10/2022 tarih, 2020/264 Esas - 2022/555 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-4)-6)) ve 355. maddesi uyarınca kamu düzeni gereğince KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,

5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

8-İİK'nın 36-(5) maddesi gereğince İstanbul 3.İcra Dairesi, 2022/27506 Esas sayılı dosyasına sunulan teminatın (nakit/teminat mektubu) yatırana iadesine,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.06/11/2024

... Başkan ... ¸e-imzalıdır

... Üye ... ¸e-imzalıdır

... Üye ... ¸e-imzalıdır

... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*