Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/1417 K.2024/1879

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil şirket adına kayıtlı taşınmaz üzerinde dava dışı önceki malik Demirşah Petrol Ltd.

Şti. tarafından 13.07.2007 tarihinde 800.000,00 TL bedelle davalı şirket (Eski unvanı Total Oil Türkiye AŞ.) lehine ipotek tesis edildiğini, anılan taşınmazın 03.03.2016 tarihinde müvekkil tarafından satın alındığını, müvekkilin, bizzat borçlu olmayan üçüncü şahıs konumunda olup borçtan şahsen sorumluluğu bulunmadığını, ancak anılan ipoteğin kaldırılması amacıyla davalı şirket ile görüşmeler yapıldığını ve müvekkilin, dava konusu ipotek nedeniyle daha fazla mağdur olmamak adına ipotek bedelinin tamamını davalıya ödediğini, davalıya ödeme yapılmış olmakla birlikte davalının dava dışı ipotek borçlusu Demirşah Petrol Ltd.

Şti'den alacaklı olup olmadığı hususu bilinmediğini, müvekkil şirket tarafından ipoteğe konu tutarın ödenmiş olması nedeniyle ipoteğin kaldırılması için davalı tarafa talepte bulunulduğunu; ancak davalı tarafından herhangi bir işlem yapılmadığını, ... nolu taşınmaz üzerinde davalı Güzel Enerji AŞ. (Eski unvanı Total Oil Türkiye AŞ.) lehine konulan 800.000,00 TL bedelli ipoteğin fekkine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davaya konu taşınmaz üzerinde tesis edilen dava konusu ipotek bedeli davacı tarafça da belirtildiği üzere ödenmiş olup, bu husus ve ipoteğin terkin talebinin taraflarınca kabul edildiğini ve müvekkil şirket tarafından söz konusu ipotek 12.01.2023 tarihinde terkin edildiğini, konusuz kalan işbu davada karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karar verilmesi gerektiğini, müvekkil şirket, yurt içinde TOTAL markası altında petrol ürünlerinin satış ve dağıtımını bizzat ve sözleşmeli bayiler vasıtasıyla yaptığını, bu amaçla müvekkil şirket, Demirşah Petrol Day.

Tüketim Malları Elek. Gıda Zirai İlaç Madencilik Tur.Teks. İnş. Oto. Nak. San. Tic. Ltd. Şti ile.

01.10.2007 tarihinde Akaryakıt İstasyonu İşletme Sözleşmesi, 19.12.2007 tarihinde Ek Protokol, 28.06.2007 tarihinde Sözleşme imzalandığını, davalı şirket, imzalanan sözleşmelere aykırı davranarak Malatya 3. Noterliğinin 11.10.2010 tarihli 32469 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile haksız ve geçersiz nedenlerle sözleşmeleri feshettiğini bildirdiğini, işbu fesih sonrasında taraflarınca cezai şart, kar mahrumiyeti, ecrimisil, sebepsiz zenginleşme, cari alacak hususlarındaki hak ve alacakları için dava ve icra takipleri ikame edildiğini,

ikame edilen davalar müvekkil şirket yönünden lehe olacak şekilde karara bağlandığını ve akabinde ilamlı takipler açıldığını, dava konusu ipotek de dava dışı Demirşah Petrol’ün müvekkil şirkete karşı her türlü hukuki sebepten kaynaklanan borçlarının teminatı olarak verildiğini, hâlihazırda da dava dışı Demirşah Petrol’ün müvekkil şirkete olan borçları ipotek bedelinin üzerinde olduğunu, fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydı ile;

henüz ilk celse gelmeden, ön inceleme aşaması bitmeden ve deliller toplanmadan davanın taraflarınca kabul edilerek ipoteğin terkin edilmiş olması nedeni ile konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karar verilmesine, davacı tarafından işbu davanın haksız ve kötü niyetli şekilde ikame edilmiş olması ve müvekkil şirket tarafından işbu davanın açılmasına sebebiyet verilmemiş olması nedeni ile yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...Konusu kalmayan dava hakkında Karar Verilmesine Yer Olmadığına, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; tarafların henüz müzakere aşamasında iken davacı tarafından işbu davanın kötü niyetli şekilde ikame edilmiş olduğunu, davalı tarafından davanın açılmasına sebebiyet verilmediğini, işbu davanın ikame edilmesinde herhangi bir kusuru bulunmayan davalı aleyhine hiçbir şekilde yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmemesini, davanın açılmasına sebebiyet vermediği hususunda taraflarınca tanık da bildirilmiş olmasına rağmen Mahkeme tarafından tanıklarının da dinlenmediğini, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, davalının hukuki dayanaktan yoksun, haksız ve kötüniyetli istinaf isteminin reddinin gerektiğini belirterek; haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/04/2023 tarih, 2022/646 Esas - 2023/268 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava ipoteğin fekki talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusu yapılmıştır. İnceleme; 6100 sayılı HMK.'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde. Davacının dava dışı Demirşah Petrol Dayanıklı Tüketim Malları Elektronik Gıda Zirai İlaç Madencilik Turizm Tekstil İnşaat Otomotiv Nakliyat Sanayi Tic. Ltd.

Şti.’den 03.03.2016 tarihinde satın aldığı ... sayılı taşınmaz üzerinde davalı lehine 13.07.2007 tarihinde 800.000,00 TL bedelli üst sınır ipoteği konulduğu, davacı tarafından anılan ipotek bedelinin davalıya 07.12.2022 tarihinde ödenmesine rağmen ipoteğin fek edilmediğinden bahisle eldeki davanın açıldığı,

davalının verdiği cevap dilekçesinde, ipotek bedelinin 07.12.2022 tarihinde ödendiğini kabul ettiği, davacının ipotek fek talebinin davalıya iletildiğini, görüşmeler yapıldığı sırada kötü niyetli olarak eldeki davanın açıldığını, ipoteğin davalı tarafından 12.01.2023 tarihinde fek edildiğini belirterek yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ettiği, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, yargılama giderlerinden davalının sorumlu olduğuna dair karar verildiği, karara karşı davalı tarafın istinaf talebinde bulunulduğu görülmüştür.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun ipoteğin terkinini isteme hakkı başlıklı 883 üncü maddesi şu şekildedir;

“Alacak sona erince ipotekli taşınmazın maliki, alacaklıdan ipoteği terkin ettirmesini isteyebilir.

(Ek fıkra:4/7/2019-7181/19 md.) İpotek süreli olarak kurulmuşsa, sürenin bitiminden itibaren otuz gün içinde ipotekli taşınmaz üzerinde 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 150/c maddesinde belirtilen şerhin konulmaması hâlinde ipotek, malikin talebiyle tapu müdürlüğünce terkin edilir.”

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri başlıklı 331 inci maddesi şu şekildedir.

“(1) Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder...”

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 6 ncı maddesii şu şekildedir; “Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, bu Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur...”

Eldeki olayda. Davacının dava konusu taşınmaz üzerindeki üst sınır ipotek bedelini 07.12.2022 tarihinde ödediği tarafların kabulündedir. 4721 sayılı yasanın 883.maddesine göre, alacak sona erince ipotekli taşınmazın maliki, alacaklıdan ipoteği terkin ettirmesini isteyebilir. Eldeki olayda da, davacının borcu ödedikten sonra ipotek fek talebini davalıya ilettiği, tarafların bu hususta görüşmelerde bulundukları davalının beyanlarından anlaşılmaktadır.

Bu halde davacı tarafın, ipotek bedelini ödeyip, ipoteğin fekki talebini davalıya ilettiği, davacının talebi doğrultusunda ipoteği fek etme sorumluluğunun davalıda olduğu, ödeme tarihi olan 07.12.2022 tarihinden dava tarihi olan 21.12.2022 tarihine kadar ipoteğin davalı tarafından fek edilmediği, ipoteğin dava açıldıktan sonra 12.01.2023 tarihinde, davalı tarafından fek edildiği, bu şekilde davalının eldeki davanın açılmasına sebebiyet verdiği, 6100 sayılı yasanın 331.maddesi düzenlemesine göre davalının yargılama giderlerinden ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasının yerinde olduğu,

davanın konusuz kalmasının ön inceleme duruşmasından önce olması nedeniyle hükmedilen harçların Harçlar Kanunu’nun 22.maddesine ve hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 6.maddesine de uygun olduğu (Benzer yönde Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2023/3764 esas 2024/1642 karar sayılı ilamı) anlaşıldığından ilk derece mahkemesinin kararının isabetli olduğu anlaşılmıştır.

Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davalının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; davalının istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcından, istinafa gelirken peşin alınan 179,90-TL'nin mahsubu ile kalan 247,70-TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302/5 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

4-İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın Dairemizce taraflara tebliğine,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ilamın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.19/12/2024

...

Başkan ...

¸e-imzalıdır

...

Üye ...

¸e-imzalıdır

...

Üye ...

¸e-imzalıdır

...

Katip ...

¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*