Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/1572 K.2025/62

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirkette... nolu poliçe ile Trafik Sigortalı ... Plaka nolu Beton Mikseri Tipi Ticari aracın dava dışı ehliyetsiz (yetersiz ehliyetli) sürücü ...'ın sevk ve idaresinde iken % 100 Kusurlu olarak 02/04/2021 tarihinde Adapazarı / Sakarya'da ... Plaka nolu araca çarparak hasarlanmasına ve iş bu hasar sebebiyle değer kaybına uğramasına sebebiyet verdiğini, kaza sırasında davacı şirket nezdinde davalının adına sigortalı olan ...

Plaka nolu aracın beton mikseri olması ve iş makinesi sayılması sebebiyle G sınıfı ehliyetle kullanılması gerekmesine karşın, aracı kullanan dava dışı sürücü ... C sınıfı sürücü belgesi bulunması sebebiyle yeterli ehliyeti olmadan aracı kullandığından, sigortalı aracı kullanan sürücünün yetersiz ehliyetli - ehliyetsiz olduğunun kabul edilmekte olduğunu, tüm bu nedenlerle. 28.573,54-TL maddi tazminatın.

3.250,00-TL'si için ödeme tarihi olan 28/04/2021 tarihinden, 688,93-TL'si için ödeme tarihi olan 20/05/2021 tarihinden, 10.933,16-TL için ödeme tarihi olan 22/07/2022 tarihinden, 13.222,00-TL'si için ödeme tarihi olan 18/07/2022 tarihinden, 479,45-TL'si için ödeme tarihi olan 23/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek T.C.

Merkez Bankasının Avans faizi, mahkeme masrafları ve vekalet ücreti ile birlikte (hem dava hem arabuluculuk için ayrı ayrı vekalet ücreti olmak üzere) davalıdan tahsilini, ... Plaka nolu kazaya karışan davalı aracın trafik kaydı üzerine HMK gereğince üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi amacıyla tebligat icra edilmeksizin ve teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... -Davanın REDDİNE, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Yerel Mahkemenin hükmüne esas aldığı bilirkişi raporunda sigortalı ... plakalı aracı kullanan sürücü ...’ın C sınıfı sürücü belgesi olduğu ve bu aracı kullanmaya yeterli olduğuna dair mütalaanın ve rücu şartlarının oluşmadığına dair mütalaayı kabul etmediklerini,

bu mütalaanın gerekçesi olarak bilirkişi raporunda beton mikserinin iş makinası olmadığını iddia ettiği mütalaalarını kabul etmemekle yine yerel mahkemenin hükmüne esas aldığı 22.03.2023 tarihli bilirkişi raporuna itirazları doğrultusunda transmikser – beton mikserini kullanmak için G sınıfı ehliyet ve beton mikseri ehliyet operatörlük belgesi gerekip gerekmediği konusunda Sakarya İl Emniyet Müdürlüğü’ne ve Mahkemece seçilecek herhangi bir sürücü kursuna müzekkere yazılmasını ve akabinde gelen yazı cevapları doğrultusunda İTÜ’den seçilecek trafik konusunda uzman 3’lü makine mühendisi bilirkişisinden oluşacak heyetten itirazları doğrultusunda

yeniden rapor aldırılmasına yönelik taleplerinin Yerel Mahkeme tarafından kabul edilmeyerek istinaf konusu yapılan karar usul ve yasaya aykırı eksik inceleme ile verildiğini beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılması davanın tümden davanın kabulüne karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/05/2023 tarih, 2022/945 Esas - 2023/285 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; rücuen tazminat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava; dava dışı 3. kişiye ödeme yapan trafik sigortacısının ödediği bedelin, KTK'nın 95. maddesi ile ZMSS poliçesi ve ZMSS genel şartları gereği davalı sigortalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, davanın reddine karar verilmiş, karara karşı, davacı taraf istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Somut olayda; davacı sigorta şirketi nezdinde ... nolu poliçe ile 13/02/2021-13/02/2021 tarihleri arasında trafik sigortalı olan ... plaka sayılı aracın dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresinde iken 02/04/2021 tarihinde Adapazarı / Sakarya'da ... Plaka nolu araca çarparak hasarlanması sonucunda davacı sigorta şirketi tarafından ...

Plaka nolu araç malikine toplamda 28.573,84 TL ödendiği, sigortalı aracı kullanan sürücünün yetersiz ehliyetli - ehliyetsiz olduğu nedeniyle hak sahiplerine ödediği bedelin sigortalısından rücusu nedeniyle davanın açıldığı, mahkemece yapılan yargılama neticesinde ... plakalı aracın beton mikseri/transmikser olarak kullanılmasının kamyon niteliğini değiştirmeyeceği, iş makinesi sayılmayacağı, dolayısıyla sürücünün C sınıfı ehliyetinin bu aracı kullanmak için yeterli olduğu dolayısıyla davacı yönünden rücu şartlarının oluşmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, dava dışı sürücünün, sürücü belgesinin sigortalı aracı kullanmak için yeterli olup olmadığı noktasındadır.

Taraflar arasında sürücü ...'ın sahip olduğu C sınıfı belgenin transmikser türünde bir aracı kullanmak için yeterli olup olmadığı tartışılmaktadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3.maddesinde iş makineleri: “ Yol inşaat makineleri ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan; iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş; karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan motorlu araçlardır.”

Yönetmelikte ise “ Paletli veya madeni tekerlekli traktör, biçerdöver ve yol inşa makinaları ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan; iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş; karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan motorlu araçtır.” şeklinde tanımlamıştır.

Bu kapsamda Türkiye Noterler Birliği’nden gelen 22.11.2022 tarihli cevaba göre davalı adına kayıt olan aracın “kamyon” olarak tescil edildiği, yine Söğütlü İlçe Emniyet Müdürlüğünden gelen yazı cevabına göre dava dışı sürücü ...’ın 08.05.2018 tarihinden itibaren, M,F, C1, B, D1, B1 ve C sınıfı ehliyetinin olduğu bildirilmiştir.

Dosyaya sunulan 22.03.2023 tarihli bilirkişi heyeti raporuna göre de; beton mikseri/transmikser olarak kullanılan aracın niteliğinin kamyon olduğu, beton mikseri olarak kullanılmasının bu araca iş makinesi sıfatı vermeyeceği, dolayısıyla sürücü ...’ın ehliyetinin yeterli olduğu bildirilmiştir. Bu tespite, davacı vekili tarafından transmikserin bir iş makinası olduğu ve ancak G sınıfı belgeye sahip sürücüler tarafından kullanılabileceği gerekçesiyle itiraz edilmiştir.

Tüm bu hususlar dikkate alındığında ... plakalı araç beton mikseri/transmikser olarak kullanılsa da bu durumun aracın kamyon niteliğini değiştirmeyeceğinden iş makinelerini kullanmak için gerekli olan G sınıfı ehliyetin bu aracı kullanmak için gerekli olmadığı dolayısıyla C sınıfı ehliyete sahip sürücünün ehliyetinin yeterli olduğu anlaşılmış olup rücu şartları gerçekleşmediğinden ilk derece mahkemesinin davanın reddi kararının yerinde olduğu ve bu sebeple istinaf başvurusunun bu yönden reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı tarafından dava açılmadan önce arabuluculuğa müracaat edilmiş ve arabuluculuk son tutanağı tanzim edilmiştir. Bakanlık bütçesinden ödenen arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden sayılır. Yargılama giderlerine de tarafların karardaki haklılık oranına göre karar verilir. Her iki tarafın da arabuluculuk görüşmelerine katılması nedeniyle arabuluculuk yargılama gideri hakkında karar verilmesi gerekirken ilk derece mahkemesince arabuluculuk yargılama giderine hükmedilmediğinden bu konuda karar verilmesi gerekmektedir.

Davacı tarafından dava açılmadan önce arabuluculuğa müracaat edilmiş ve arabuluculuk son tutanağı tanzim edilmiştir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13, 18/14 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2.

Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. Bakanlık bütçesinden ödenen arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden sayılır.

Bu nedenle eldeki dava yönünden arabuluculuk ücreti hakkında anılan hükümler gereğince bir karar verilmesi gerekirken bu yönde karar verilmemesi doğru görülmemiş, kararın bu yönüyle HMK'nın 355. maddesi gereği kaldırılması gerekmiştir.

Gerekçeli karar başlığında; davacı ve davalı ile vekillerinin adreslerinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir Bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle esastan reddine, yerel mahkemenin kararının kamu düzeni gereğince kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere ;

1-Davacının ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle ESASTAN REDDİNE, SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 16/05/2023 tarih, 2022/945 Esas ve 2023/285 Karar sayılı kararının HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince kamu düzeni gereğince KALDIRILMASINA,

YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,

a-Davanın REDDİNE,

b-Yürürlükte Bulunan Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 179,90-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 308,07-TL'nin yatıran tarafa iadesine,

c-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

ç-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

d-6325 sayılı HUAK'ın 18/A-11 maddesi uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

e-Artan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,

2-İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

a-İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harçlarının hazineye irat kaydına,

b-Bakiye 435,50 TL harcın istinaf eden davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

c-İstinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların, istinaf eden üzerinde bırakılmasına,

ç-İstinaf eden tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davacıya iadesine,

d-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

e-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

f-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 16/01/2025

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*