Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/2308 K.2025/712

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından, Nakliyat Emtea Abonman Sigorta Poliçesi ile poliçe üzerinde belirtilen sefer bölgelerinde karayolu ile sevkiyatı yapılacak olan, poliçeye konu emtianın sigortalandığını, sigortalıya ait ... şasi numaralı, 2020 model 1 adet Porsche Taycan model (0 KM) aracın, Mertur firmasının taşıma faaliyetleri sırasında taşıyıcının 09.12.2020 tarihinde Çayırova Kocaeli mevkiinde trafik kazasına karıştığını ve dava dışı sigortalıya ait araçta büyük miktarda maddi hasar oluştuğunu,

Mertur firmasının taşıma faaliyetleri esnasında yukarıda şasi bilgileri verilen araçta oluşan bu hasarların sigortalı dava dışı Doğuş Otomotiv şirketi tarafından karşılandığını ve aracın nefaset indirimi yapılarak satılmak zorunda kalındığını, sigortalının uğramış olduğu bu maddi zararı (hasar bedeli ve nefaset bedeli), davacı sigorta şirketinin sigortalısına ödendiğini, işbu hasarların poliçe kapsamında değerlendirildiğini ve davacı sigorta şirketi tarafından hasar onarım bedeli ve nefaset indirim bedeli olarak toplamda 52.959,76-TL'nin sigortalıya ödendiğini,

oluşan zararların giderimi için davacı şirket tarafından sigortalıya ödenmesiyle birlikte davacı şirketin TTK'nın 1472/1 maddesi ve yerleşik içtihatlar uyarınca sigortalının haklarına halef olduğunu, Gebze İcra Dairesinin 2021/30548 Esas sayılı dosyası ile icra takibine başlanıldığını, davalı tarafça haksız ve mesnetsiz olarak takibe itiraz edildiğini, tüm bu nedenlerle; itirazın iptaline, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine,

Nakliyat Emtea Abonman Sigorta Poliçesi kapsamında davacı şirket tarafından ödenen toplam 52.959,76-TL'lik hasar onarım bedelinin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketinin, dava dışı Doğuş Oto'ya ait aracın davalı şirket taşıması esnasında hasarlandığını, sigortalısına ait aracın hasar bedelinin ödendiğini ve sigortalısının haklarına halef olduğunu beyanla ödenen bedelin rücuen tazminini talep ettiğini ancak söz konusu davanın haksız olup reddi gerektiğini, davacının ... şasi numaralı aracın arka bagaj kapağı ve tamponda göçük ve hasar olduğu belirttiğini,

söz konusu aracın trafik sicilinden sorgulanarak ruhsat sahibine ve ZMMS poliçesini tanzim eden sigorta şirketine rücu edilmesi gerekirken ilgili hasar bedelinin davalı şirketten talep edilmesi hatalı olup kabulü mümkün olmadığını, dava konusu araçlar dava dışı şirket ile yapılan sözleşme uyarınca üstü açık araçlarla taşındığını ve ticari teamüller de bu yönde olduğunu, söz konusu hasarların, üstü açık araçla taşıma işinin ortaya çıkardığı olağan risklerin dışında davalı dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmemesi sebebiyle ortaya çıktığının ispat yükü davacı sigorta şirketinin üzerinde olduğunu,

zira bu durum taşıyıcının sorumluluğunu kaldıran haller açısından bir karine teşkil etmektedir ve taşıma sırasında meydana gelen zararın taşımanın üstü açık araçlarla yapılmasından kaynaklanmasının muhtemel görülmesi durumunda, zararın bu nedenle doğduğu varsayılacağını, karinenin aksi yada taşıyıcının, en yüksek özeni göstermediği ispatlandığı takdirde sorumluluktan kurtulan taşıyıcının sorumsuzluk hâli ortadan kalkacak;

sorumluluğu devam edeceğini, yani müvekkilin üzerine düşen özen yükümlülüğünü yerine getirmediğini veya zararların farklı bir nedenle ortaya çıktığını ispat yükü davacı sigorta şirketinini üzerinde olduğunu, söz konusu hasarlar davalının kusuru sebebiyle ortaya çıkan hasarlar olmayıp;

dava konusu araçların teamüllere uygun bir şekilde açık taşıtla taşınması sebebiyle ortaya çıkan harici rizikolara bağlı hasarlar olduğunu, müvekkilin araçların bu şekilde taşınması sebebiyle meydana gelen olağan hasarlardan sorumlu tutulabilmesi mümkün olmadığını, TTK'nın 878. maddesi hükmüne göre, sözleşme veya teamüle göre eşyanın üstü açık bir araçla taşınması durumunda zıya, hasar veya teslimde gecikme eşyanın üstü açık araç ile taşınmasına bağlanabiliyorsa taşıyıcı sorumluluktan kurtulacağını, üstü açık araçla taşımanın taşıyıcı açısından sorumluluktan kurtulmada özel sebep olmasının nedeni,

bu tür taşımanın beraberinde hava koşullarından yahut yolun durumundan kaynaklanan olumsuz etkilenme gibi bazı tipik riskleri getirdiğini, hava koşullarından kaynaklanabilecek ıslanma, aşırı ısı, soğukluk, donma, aşırı rüzgâr; uçuşan kıvılcımlar, yanmakta olan sigara izmaritleri, taş düşmesi,

kum veya tozdan dolayı kirlilik, tünellere girildiğinde tünel tavan veya duvarlarına çarpma, sokakta dikili ağaç dallarına çarpma bu yönde verilebilecek çeşitli örnekler olduğunu, araçtaki çizilmeler de ve TTK hükümleri gereği taşıyıcının sorumluluğuna gidilemeyecek hasarlardan olup davalıdan tazminini talep edilemeyeceğini, dünyanın her yerinde sıfır km araç taşımacılığı, yanları/üstü açık tırlarla yapıldığını, bu hususun tüm lojistik firmaları tarafından bilindiğini ve uygulandığını, eğer ki davacının,

üstü açık araç taşımacılığı hususunda teamülün dışında olmak üzere kapalı kasa araç ile taşınması gerektiği yönünde bir iddiası var ise bunu davacının ispat etmesi gerektiğini, kapalı kasa araçla taşıma teamülün dışında olduğunu, dava konusu edilen hasarda çiziklerin hasar bedelinin davalıdan talep edilemeyeceğini, bahse konu göçükler bu nedenle meydana gelmiş olabileceğini, davacı ... şasi numaralı araçta büyük miktarda hasar olduğunu belirttiğini, davacının, aracın davalı şirket tarafından taşındığı esnasında hasarlandığını iddia ettiğini, oysaki araçlar öncelikle limandan davalı şirkete ait tırlara yüklenmekte,

akabinde taşıma işlemi gerçekleştirildiğini, araçların limanda yapılan yükleme sırasında hasar görebileceğini, yine liman yüklemeleri karine olarak gönderici tarafından gerçekleştirildiğini, bu sebeple araçların davalının yüklemesi yahut taşıması sırasında gerçekleştiğinin maddi deliller ile ispat edilememesi karşısında davacı taleplerinin reddi gerektiğini, davacının talepleri zamanaşımına uğramış olduğundan mahkemece zamanaşımı itirazı doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... Davanın REDDİNE ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; iş bu uyuşmazlığa konu davada bir anlığına taşıyıcın kusuru olmadığı düşünülse dahi taşıyıcının kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince sorumlu olduğunu, taşıyıcının bu sorumluluktan kurtulabilmesi için ancak kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği bir somut olgunun varlığını ispat etmesi gerektiğini, bu noktada ispat yükünün tamamıyla taşıyıcıya ait olup gönderene herhangi bir külfet yüklenemediğini, davaya konu olayda meydana gelen kazanın öngörülemez önlenemez olarak değerlendirilemez nitelikte olduğunu,

karayolu ile yapılan ulusal taşımalarda TTK'nın 889. maddesi hükmünün uygulama alanı bulacağını, şöyle ki; eşyanın zıya ya da hasarının açıkça görülmemesi durumunda ise bildirimin eşyanın teslimden sonra yedi gün içinde yapılması gerektiğini, uyuşmazlığa konu taşımanın da kara taşıması olup taşıması gerçekleştirilen emtiada ilk kontrollerde fark edilmesi mümkün olmayan hasarlar teslim alındıktan sonra tespit edildiğini ve derhal taşıyıcıya bildirildiğini, taşıyıcıya yapılan bildirim emtianın teslim alınmasından 3 gün sonra yapılmış olup kanunen öngörülen bildirim süresinin aşılmadığını belirterek;

istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından verilen kararın hukuka ve hakkaniyete uygun olduğunu, davacı taraf bildirim yükümlülüğünü yerine getirmediğinden yerel mahkeme tarafından verilen kararın onanması gerektiğini, kaldı ki dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunca da davalı şirketin herhangi bir kusurunun olmadığının sabit olduğunu belirterek; haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 16/06/2023 tarih, 2022/632 Esas - 2023/666 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; taşıma sözleşmesi nedeniyle sigortalının hasar gören aracı için davacının ödediği bedeli TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sorumludan tahsili için başlatmış olduğu icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; davacı şirketin TTK'nın 1472/1 ve yerleşik içtihatlar uyarınca sigortalının haklarına halef olduğunu, Gebze İcra Dairesinin 2021/30548 Esas sayılı dosyası ile icra takibine başlanıldığını, davalı tarafça haksız ve mesnetsiz olarak takibe itiraz edildiğini, itirazın iptaline, %20 aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiş, davalının zamanaşımı itirazında bulunduğu, araçların müvekkilin yüklemesi yahut taşıması sırasında gerçekleştiğinin maddi deliller ile ispat edilememesi karşısında davacı taleplerinin reddini talep etmiş, Mahkemece sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiş, işbu karara karşı davacı vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur.

6102 sayılı TTK'nın 875 ve 879. maddeleri uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan; kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur. TTK'nın 876 ve 878. maddelerinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma hallerinden birisinin bulunduğunu kanıtlayan taşıyıcı sorumluluktan kurtulur. TTK'nın 876. maddesine göre de; zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur.

Mertur Otomotiv tarafından Doğuş Nakliyat'a gönderilen 14/12/2020 tarihli mail; '... plakalı aracımızın sürücüsü ... Doğuş Otomotiv'den İzmir routuna gönderilmiştir.Gidiş istikameti Şekerpınar Çayırova bağlantı yolunda Şekerpınar Köprüsünün altında binek Hyundai Accent marka aracın tıra arkadan vurmuştur.vuran araç takla atmış pert durumdadır. Bizim tırın arka kuyruk kısmı kaymış, pistonlar yamulmuş ve üzerindeki ... şaseli Porsche Taycan marka aracın arka tampon kısmı yırtılmış ve sürtülmeden kaynaklı hasar mevcuttur' şeklindedir.

Davalı vekilinin 05/05/2023 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ile de; dava konusu hasarın arkadan başka bir aracın müvekkiline ait araca vurması sonucu yükte hasar meydana geldiği belirtilmiştir.

09/12/2020 tarihinde meydana gelen kazada davalının taşıma aracına başka bir aracın arkadan çarpması sonucu oluştuğu, bu hususun 14/12/2020 tarihinde davalı Mertur tarafından Doğuş Otomotiv'e göndermiş olduğu mail ile kabul ettiği gibi 05/05/2023 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde de ikrar etmiştir.

11/03/2023 tarihli bilirkişi raporu ile de c) Hasarın parça değişimi ile işçilik ve KDV dahil 36.896,12-TL’ye giderildiği, 2020/2021

(onarım tarihine göre) yılı için yapılan onarımın yetkili servis ücretleri göz önüne alındığında

piyasa koşullarına göre uygun olduğu, aracın dış görünüşünde meydana gelen hasar nedeniyle 25.595,24-TL nefaset indirimi

yapıldığı, bu indirimin aracın satış bedeli, hasarın yeri ve büyüklüğü dikkate alındığında piyasa

koşullarına göre uygun olduğu

tespit edilmiştir.

Bu belirlemelere ve 6102 sayılı TTK'nın 875 ve 879. Maddelerine göre; davalının hasarı kendisinin davacının sigortalısına bildirdiği, ilk derece mahkemesi kabulünün aksine artık hasarın taşıma esnasında meydana geldiğinin belirgin olduğu, bilirkişi raporunda belirlenen hasar miktarının 6102 sayılı TTK'nın 880 ve 882. Maddeleri uyarınca doğru hesaplandığı görülmekle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Faiz istemi yönünden incelendiğinde asıl alacak üzerinden davacı tarafından sigortalısına yapılan 52.958,76-TL için ödeme tarihi olan 21.09.2021 tarihi ile takip tarihi olan 30.11.2021 tarihleri arasında takip talebinde istenen reeskont avans faizinin 1.701,21-TL hesaplanmış olup, talep edilen faiz istemi de yerindedir.

İtirazın iptâli davalarında İcra ve İflas Kanunu'nun 67/2. maddesi çerçevesinde alacaklı yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için, diğer yasal koşullar yanında takibe konu alacağın likit olması zorunludur. Bir başka ifade ile icra inkar tazminatına karar verilebilmesi için borçlunun itiraz ettiği alacağın likit (muayyen) bir alacak olması, gerekir.

Her uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi gerekmektedir.

Böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından bu koşullar mevcut ise, ortada likit bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir.

(HGK 07.06.2006 tarih ve 2006/19-295 E. - 2006/341 K. sayılı ilâmı) Somut olayda likit bir alacaktan bahsedilemeyeceğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Mahkemece, gerekçeli karar başlığında; davalının adresinin yazılmamış olması, 6100 sayılı HMK'nın 297/1-b maddesine aykırı olmakla birlikte sonuca etkili olmadığından, kaldırma nedeni yapılmamış ve bu hususa eleştiri getirilmekle yetinilmiştir. İlk derece mahkemesi kararındaki anılan yanılgıların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, davacı vekilinin istinaf istemlerinin kısmen kabul edilerek ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmış, davanın kabulüne karar vermek suretiyle yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere ;

1-Davacının ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle ESASTAN KABULÜNE, Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/06/2023 tarih, 2022/632 Esas ve 2023/666 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince, KALDIRILMASINA,

YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,

a)Davanın KABULÜNE,

-Gebze İcra Dairesinin 2021/30548 Esas sayılı dosyasına yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin kaldığı yerden devamına,

-Alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,

b)Alınması gerekli 3.733,82-TL karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 660,16-TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.073,66-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

c)Davacının yaptığı toplam 836,00-TL yargılama giderinin 660,16-TL peşin harç ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

ç)Davalı tarafından yapılan yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

d)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

e)Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,

f)6325 sayılı HUAK'ın 18/A-11 maddesi uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.560,00-TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

2-İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

a)İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harcının hazineye irat kaydına,

b)İstinaf Karar Harcının talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,

c)Davacı tarafından yapılan 738,00-TL İstinaf Kanun Yoluna Başvurma harcı ile 233,00-TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 971,00-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

ç)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

d)Davacının yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince davacıya iadesine,

e)İİK'nın 36-(5) maddesi gereğince İstanbul Anadolu 18. İcra Dairesinin 2023/33216 Esas sayılı dosyasına sunulan teminatın yatırana iadesine,

f)Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.21/04/2025

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*