Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/71 K.2024/530

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalı ile davacı şirketin 26.02.2021 tarihli Proje Sözleşmesi gereğince aralarında ticari ilişki kurulduğunu, sözleşme gereğince davacı Şirket davalıya , davacı Şirket'in ürünü olan Harmonyerp isimli yazılımın kurulumunundan canlı kullanımına geçiş ve sonrası ihtiyaçlarının karşılanması sürecinde hizmet vermeyi taahhüt ettiğini, davalı bu hizmet karşılığında, sözleşmece kararlaştırılan meydana gelebilecek ek ödemeler dışında, 133.200,00 TL bedeli ödemeyi taahhüt ettiğini, sözleşme gereceğince davacı şirketin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirdiğini,

arabuluculuk görüşmelerinin arabuluculuk görüşmeleri anlaşamama ile sonlandığını, davalı hakkında Hendek İcra Dairesi'nin 2022/106 Esas sayılı dosyası ile takip yapıldığını davalının yapmış itiraz nedeniyle takibin durduğunu , davalı tarafın sözleşmeyi ve hizmet kayıt formlarını bilmesi, alacağın likit-belirlenebilir olması, faturanın davalıya gönderilmiş olması ve haksız ve kötü niyetli olarak davacı şirketin zarara uğratma kastıyla itiraz ettiği dikkate alındığında %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Davanın KABULÜ ile, davalı borçlunun Hendek İcra Müdürlüğünün 2022/106 Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynen devamına, 2-Asıl alacak miktarı olan 133.200,00-TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; huzurdaki davanın ticari dava olduğu ve emredici nitelikteki senetle ispat zorunluluğuna tabi olduğu dikkate alındığında yazılı delille ispatı gerektiğinin açık olduğunu; davacı tarafın ise işbu faturalara konu malları teslim iddiasını yazılı delille ispat edemediği açıkça ortada olduğunu; bu nedenle işbu davanın reddi gerektiğini; davacının icra takibi yoluyla ürün ve hizmet bedelini tahsil etmeye çalışmasının hukuki bir dayanağı bulunmadığını beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacının üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiği sunulan delillerle, yaşanan süreçle ve yerel mahkeme kararıyla sabit olmasına karşın davalı tarafından yalnızca mesnetsiz iddialara dayanılarak ve davacının zarara uğratılması kastıyla davanın reddedilmesi yönünde talepte bulunulduğunu beyan ile; davalı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/11/2022 Tarih - 2022/494 Esas - 2022/1453 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

DAVA; faturadan kaynaklanan alacak için yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır. Dosyanın incelemesinde; davacının, faturadan kaynaklanan alacağının tahsili için Hendek İcra Dairesi'nin 2022/106 Esas sayılı ilamsız icra takibi başlattığı, davalının ödeme emrine süresinde itiraz etmesi üzerine eldeki davayı açtığı, davalının davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasında 26/02/2021 tarihli "GloveTürk Kurumsal Yönetim Sistemi (HarmonyERP) Projesi Sözleşmesi" isimli sözleşme yapıldığı, davacının sözleşmede "Projesi süresini oluşturan aşamalar" bölümünde yazılı işleri yapmayı üstlendiği, davalının karşılığında bedel ödemeyi üstlendiği, davacının eldeki dava ile sözleşmede belirtilen tüm edimleri yerine getirdiğini ancak bedelin ödenmediğini ileri sürdüğü, ilk derece mahkemesince tarafların Ba-Bs formlarının getirildiği ve SMMM bilirkişiden 06/10/2022 tarihli bilirkişi raporunun alındığı, rapora göre; davacının defterlerinin açılış tasdiklerinin yapıldığı,

defter-i kebir dışındaki diğer defterlerin kapanış tasdikinin yapıldığı, davacının kendi defterlerine göre 133.200,00 TL alacaklı olduğu, davalının 2021 Haziran dönemine ait Ba bildirim formuna göre davacıdan alınan 133.200,00 TL'lik faturanın vergi dairesine bildirildiği, böylelikle davacının 133.200,00 TL asıl alacak ve 14.229,59 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 147.429,59 TL alacaklı olduğunun belirlendiği, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne ve davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedildiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık, davacının sözleşmedeki edimlerini yerine getirip getirmediği ve davacının alacaklı olup olmadığı noktasındadır.

6098 sayılı TBK'nın karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerdeki ifada sırayı düzenleyen 97. Maddesine göre; " Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir."

Eldeki uyuşmazlığa konu sözleşmedeki edimler incelendiğinde, davacının ediminin sistem kurulumu, eğitim, veri tabanı oluşturulması, canlı kullanıma geçiş ve canlı kullanım sonrası modifikasyonlar olduğu, davalının ediminin ise hizmet ve malların bedelini ödemek olduğu görülmektedir. Sözleşmedeki edimlerin doğası gereği edimini ilk ifa etmesi gerekenin davacı olduğu açıktır. Bu nedenle öncelikle davacının edimini yerine getirip getirmediğinin incelenmesi gerekmektedir.

06/10/2022 tarihli bilirkişi raporu ile dosyadaki delillere göre; davacının sözleşme gereği düzenleyip davalıya gönderdiği faturanın davalı tarafından BA olarak vergi dairesine bildirildiği, davacı tarafından sözleşme kapsamında eğitim hizmeti verildiğine dair tutanakların dosyaya sunulduğu görülmektedir. Basiretli bir tacirin mal veya hizmeti almadığı bir faturayı BA ile vergi dairesine bildirmeyeceği ve itiraz edeceği açıktır.

Davalının, hem ticari defterlerini sunmakta kaçınması, hem faturayı BA formu ile vergi dairesine bildirmesi hem de dosyadaki delillerin yani sözleşmedeki edimlerin yerine getirilmediğini gösteren kesin bir delilin de sunulmaması nedeniyle davacı tarafından sözleşmedeki edimin yerine getirildiğinin kabulü gerekmiştir.

Davalı borcunu ödediğini de ispat edemediğine göre, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin tüm istinaf istemlerinin reddi gerekmiştir.

Öte yandan, davacı tarafından dava açılmadan önce arabuluculuğa müracaat edilmiş ve arabuluculuk son tutanağı tanzim edilmiştir.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13, 18/14 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. maddeleri, 6100 sayılı HMK'nın 297-(1)-ç), 326. maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.

Bakanlık bütçesinden ödenen arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden sayılır. Bu nedenle, arabuluculuk ücretinin devlet tarafından ödenen kısmı belirlenerek davanın niteliğine göre haksız olan taraftan tahsili ile hazineye irat kaydına dair bir karar verilmesi gerekirken bu yönde karar verilmemesi doğru olmadığından kararın kamu düzeni gereğince kaldırılmasına ve yeni hüküm verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Gerekçeli karar başlığında; taraf ile taraf vekillerinin adreslerinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir. Bu nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle esastan reddine, yerel mahkemenin kararının kamu düzeni gereğince kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davalının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE;

1-)Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/11/2022 Tarih - 2022/494 Esas - 2022/1453 Karar sayılı kararının HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince kamu düzeni gereğince KALDIRILMASINA,

YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,

a-Davanın KABULÜ ile; davalı borçlunun Hendek İcra Dairesi'nin 2022/106 Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynen devamına,

b-Asıl alacak miktarı olan 133.200,00-TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

c-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 9.098,90-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.608,73-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 7.490,17-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

ç-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 20.980,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

d-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı,1.608,73-TL Peşin/nisbi Harcı, 800,00-TL Bilirkişi ücreti, 57,5-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 2.546,93 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

e-Dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik, 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin 6183 sayılı Kanuna göre davalıdan tahsili için hazineye müzekkere yazılmasına,

f-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

2-)İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

a-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 9.098,90 TL İstinaf Karar Harcından, istinafa gelirken peşin alınan 2.274,72 TL'nin mahsubu ile bakiye 6.824,18 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

b-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,

c-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden davalı taraf üzerinde bırakılmasına,

ç-İstinaf eden davalı tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davalıya iadesine,

d-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

e-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

f-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.21/03/2024

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*