Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/770 K.2024/1331

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilince 16/10/2018 tarihinde Iphone ...telefonu davalı ile arkadaşına göndermek üzere sigortalı adrese teslimat şeklinde gönderim yapıldığını, davalı şirket tarafından 17/10/2018 tarihinde telefonun alıcısı dışında başka bir alıcıya teslim edildiğini, davalı tarafça farklı teslime ilişkin kayıtların değiştirildiğini, eski ve yeni teslimat kayıtlarının fotoğraflarının mevcut olduğunu, gönderinin değeri yüksek olduğu için sigortalı gönderildiğini, zararlarının karşılanmadığı gibi hileli işlemler ile kayıtların değiştirildiğini beyan ederek; 9.000,00 TL'nin 17/10/2019 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya bakmakta görevli mahkemenin Ticaret Mahkemeleri olduğu, davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığı, müvekkiline izafe edilecek bir kusur bulunmadığı, göndericinin talebi doğrultusunda alıcısına teslimat yapıldığını, kargonun içeriği ve değerinin yanlış bildirildiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... Davanın KABULÜ ile; 9.000,00 TL'nin temerrüt tarihi olan 27/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı şirketin sektöründe öncü bir firma olduğu mezkûr taşımada şirkete izafe edilebilecek hiçbir bir kusurun bulunmadığını, davacı yanın üzerine düşen teslim sırasında taşınan eşyanın içeriğine ve değerine ilişkin eksiksiz ve gerçeğe uygun olarak bildirim yapma yükümlülüğünü yerine getirmediğini;

nitekim, kargonun içeriğinin faturadan da anlaşılacağı üzere dosya olarak bildirildiğini, Mahkeme tarafından işbu hususun göz ardı edilerek hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, söz konusu kargoların göndericinin talebi doğrultusunda alıcısına teslim edildiğini, posta hizmetleri kanunu posta hizmetlerinin gizliliği ve güvenliği başlıklı 7. maddesi uyarınca davalı şirket’in kargo gönderilerine ilişkin içerik bakmasının yasak olduğunu, kaldı ki davacının iddialarını kabul anlamına gelmemekle birlikte, davaya konu kargonun ne olduğu ya da mevcut durumu teslim anında taşıyana bildirilmediğinden ve fatura ile irsaliye ibraz edilmediğinden,

kargonun içeriği ve tabii olarak ne durumda olduğunun davalı şirket tarafından bilinmediğini, dolayısıyla davacının tüm bu iddialarının da ispata muhtaç olduğu kargonun içeriğinde bulunduğu iddia edilen ürünün ikinci el veya arızalı olma ihtimalinin dahi bulunduğunu, dava konusu olayda tazminata hükmedilmesini gerektiren koşulların bulunmadığını, hal böyleyken Mahkeme tarafından haksız bir şekilde tazminata hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu uyuşmazlıkta, bedel tazminini gerektiren koşulların gerçekleşmediğini, bu sebeple davacının tazminat talebinin haksız olduğunu,

Mahkemece yapılan eksik inceleme neticesinde davalı şirket aleyhinde hüküm tesis edildiğini, davacı tarafından talep edilen tazminat miktarının fahiş olup taşıyıcının sorumluluğunun olmadığını belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davacı vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/09/2022 tarih, 2022/23 Esas - 2022/494 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taşıma esnasında gerçekleşen zıya nedeniyle tazminat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusu yapılmıştır. İnceleme; 6100 sayılı HMK.'nun 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; davacının kendisine ait olan ... marka ... imei numaralı cep telefonunu davalı vasıtasıyla dava dışı ...’a gönderdiği, davalının anılan gönderiyi yanlış kişiye teslim etmesi nedeniyle gönderinin zıya olduğu, teslim bilgisinde 17.10.2018 tarihinde 09.20’de ... isimli kişiye teslim edildiğinin yazıldığı, daha sonra davalıya durumun bildirilmesi üzerine teslim saatinin 12.22 olarak değiştirildiği, teslim alanın soy isminin de ...olarak düzeltildiği, davacının kargonun zıya nedeniyle zararının tazmini için eldeki davanın açıldığı,

dava taraf kargo içeriğinin ispatının davacıda olduğunu, kargo içeriği hakkında davalıya bilgi verilmediği, yanlış kişiye teslim iddiasının gerçeği yansıtmadığını beyan ettiği, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı tarafın istinaf yoluna başvurduğu görülmüştür.

1-Kamu düzeni yönünden yapılan incelemede. 492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine göre. "Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (2. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (15. md.). Noksan tespit edilen değerler hakkında 30. madde hükmü uygulanır [16-(4) md.].

Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır (21. md.). (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar ve ilâm harcının 1/4 ü peşin alınır (28. md.). Yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunur, takip eden oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz.

6100 sayılı HMK.'nın m.150'de gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır (30. md.). Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (32. md.). HMK.'nun 120-(1) maddeye göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Harçlarla ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkindir.

Davanın açılması harca tâbi usuli bir işlemdir. Harçlar Kanunu harç alınması veya tamamlanmasını tarafların isteklerine bırakmamış, değinilen yönün mahkemece kendiliğinden gözetilmesini ve harcın yatırılmaması halinde ise ne gibi işlemler yapılacağını 30. ve 32. maddelerinde hükme bağlanmıştır.

Eldeki olayda; davanın ilk olarak tüketici mahkemesinde harçsız olarak açıldığı, daha sonra görevsizlik kararı verilerek Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiği görülmüştür. Eldeki davanın niteliği gereği nispi harca tabi davalardan olduğu, davacının harçtan muaf olmamasına rağmen başvuru, karar ve ilam harçlarını yatırmadığı anlaşılmakla, dava değeri üzerinden nispi harcın tamamlatılması ve başvuru harcının da yatırılması yargılamaya daha sonra devam edilmesi gerektiğinden bu husus gözetilmeksizin karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Karar kamu düzenine ilişkin bu eksiklik nedeniyle kaldırılmıştır.

2- Kabule göre de. Davacı, kargo gönderisinin doğru alıcıya teslim edilmediğini ileri sürerek tam zayi nedeniyle tazminat talep etmektedir.

Dosyaya sunulan teslime ilişkin kayıtlara, davacı tarafından sunulan davalıya ait web sitesindeki gönderi takip görüntülerine ve tanık beyanlarına göre; davacı tarafından dava dışı alıcı ...’a gönderdiği gönderinin, 17.10.2018 tarihinde öncelikle saat 09.20’de teslim edildiğinin yazılı olduğu, teslim alan kişinin ... olduğunun yazıldığı, daha sonra ise aynı gönderinin teslim saatinin değiştirilerek 12.22 yapıldığı, teslim alan kişinin isminin de değiştirilerek ... yapıldığı, davalı tarafından gönderinin 6102 sayılı yasanın 878.maddesindeki hallere girdiğine dair geçerli bir açıklama da sunamadığı,

bu şekilde emtianın alıcı tarafından teslim alınmadığı, yanlış kişiye teslimatın yapıldığı anlaşılmaktadır.

Yine dosyaya sunulan gönderiye sahibinden.com ilanı içeriğinde telefona ait bilgilerin yer aldığı ve ilanın veriliş tarihinin kargo gönderisinden önceye ait olduğu, davacının dava dışı alıcı ... ile yaptığı yazışmalarda telefonun gönderileceğinin beyan edildikten sonra davalı tarafından 16.10.2018 tarihinde düzenlenen tahsilat makbuzunun sunulduğu, davacı tarafından dosyaya sunulan telefona ait faturada telefona ait tüm gerekli bilgilerin yer aldığı, yine mesajlaşma içeriklerinde gönderinin telefon olması nedeniyle başkasına teslim edilmeyeceğinin davacıya bildirildiğine dair içeriklerin olduğu,

dosyada tanık olarak dinlenen alıcı ...’un da beyanlarında bu hususu doğrulaması nazara alındığında davacının 16.10.2018 tarihli gönderisinin ... marka ... imei numaralı cep telefonu olduğu anlaşılmıştır.

TTK'nın 875. maddesi uyarınca, taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından alıcısına teslim edildiği ana kadar geçen süre içinde eşyanın ziyaından veya hasarından doğan zararlardan sorumludur. Aynı Kanun'un 879. maddesi uyarınca, taşıyıcı, adamlarının görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden de kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur.

Somut olayda, az yukarıda açıklandığı üzere teslimin yanlış kişiye yapıldığı gözetildiğinde, kargonun gerçek alıcısınca teslim edilmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda, davalı taşıyıcı, yukarıda anılan maddeler uyarınca meydana gelen zarardan sorumludur. Bu durumda davalının, 876 ve 878. maddelerinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma hallerinden birisinin bulunduğunu kanıtlayarak sorumluluktan kurtulabilir. Davalı taşıyıcı, bu hallerden birisinin bulunduğunu kanıtlayamadığından, sorumluluğu esastır.

TTK'nın 882. maddesine göre, 880. ve 881. Maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.

Gönderinin münferit parçalarının zıyaı veya hasarı hâlinde taşıyıcının sorumluluğu; gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının, gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.

Genel kural, taşıyıcının zıya ve hasardan sınırlı sorumluluğunun olduğu şeklinde ise de TTK'nın 886. maddesinde de taşıyıcının sorumluluk sınırlamalarından yararlanamayacağı haller düzenlenmiştir.

Bu maddeye göre göre; zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı veya 879. maddede belirtilen kişiler, sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz.

Yine davalının anılan hareketinin pervasızca bir davranış da olduğu nazara alındığında TTK'nın 886. maddesi kapsamında şube açısından ağır kusur teşkil ettiği, taşınan yükün tam zayi olduğu sonucuna ulaşılmakla, davalı, sorumluluk sınırlamalarından yararlanamayacaktır (Yargıtay 11.HD'nin emsal 11.04.2018 tarihli, 2016/10553 E- 2018/2587 K sayılı ilamı).

Ancak mahkemece davanın 9.000,00 TL üzerinden kabulüne karar verilmesi yukarıdaki düzenlemelere uygun değildir. Bu itibarla, zıya olan emtinaın 2. El ... marka telefon olduğu, davaya konu emtianın TTK'nin 880. maddesine göre eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre tazminat tutarı hesaplanıp neticesine göre bir karar vermek gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.

Gerekçeli karar başlığında; taraf vekillerinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan tüm bu gerekçelerle; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kamu düzeni nedeniyle ve 2 numaralı bentteki açıklamalar doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-4) ve HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalının; İlk derece mahkemesinin kararına ilişkin İstinaf Başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-4)-6) maddesi gereğince ESASTAN KABULÜNE,

2-Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/09/2022 tarih, 2022/23 Esas - 2022/494 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-4)-6) ve 355. maddesi uyarınca kamu düzeni gereğince KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,

5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.10/10/2024

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*