Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/1410 K.2024/1393

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Davacının ihyası istenen Hilal Grup Plastik Alüminyum Cam İnş. Nakl. San. Tic. Ltd. Şti.’den olan alacağına istinaden İstanbul 3. İcra Müdürlüğü’nün 2008/29371 E., İstanbul 2. İcra Müdürlüğü’nün 2015/31905 E., İstanbul 2. İcra Müdürlüğü’nün 2016/4483 E., İstanbul 8. İcra Müdürlüğü’nün 2020/2828 Esas sayılı icra dosyalarında takip başlattığını ve takiplerin derdest olduğunu belirterek şirketin ihyasına ve terkin kaydının iptali ile tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; terkin işleminin hukuka uygun şekilde gerçekleştirildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ...1-Davanın KABULÜNE, ...nün Hendek/696 sicil numarasında kayıtlı Hilal Grup Plastik Alüminyum Cam İnş. Nakl. San.Tic.Ltd.Şti'nin 6102 sayılı TTK nun geçici 7 maddesi gereğince 09/10/2014 tarihinde yapılan resen terkin işleminin yasaya aykırı olması sebebiyle İPTALİ ile şirketin İHYASINA, 2-Terkin işleminin iptal edilmiş olması itibariyle şirket usulsüz terkin öncesindeki hukukî statüsüne kavuşacağından tasfiye memuru atanmasına yer olmadığına, 3-Kararın Ticaret Sicil Müdürlüğünce tescil ve ilanına... " karar verilmiştir.

Bu karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; gerek Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası gerekse Sakarya Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün kanun hükümlerini yerine getirerek işlemleri gerçekleştirdiğini, davalı ... Müdürlüğünün bu hususta hukuka aykırı bir işleminin bulunmadığını, tüm bu sebeplerle davacının iddialarını kabul etmelerinin mümkün olmadığının beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinafa cevap ile istinaf dilekçesinde özetle; ilgili kararın yargılama gideri ve vekalet ücreti hususunda usule ve yasaya aykırı olduğunu, taraflarınca istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, istinafa başvurularının kabulüne karar verildiğini, dosyanın yeni esas alarak ilk derece Mahkemesine gönderildiği ve tekrardan tahkikat yapan Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2023/602 E. 2024/124 K. ile Ticaret Sicil Müdürlüğü aleyhinde yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmolunmadığı,

Bölge Adliye Mahkemesine direnildiğini, davalı kurum tarafından usul ve yasalara ayrı olarak icra edilen re’sen terkin işlemi ile davacının ihyası talep edilen borçlu şirketten olan hak alacaklarını tahsil etme imkanının elinden alındığını, Yargıtay ilamlarından da görüleceği üzere, tüzel kişiliğin sona ermesi için tasfiye işlemlerinin eksiksiz tamamlanması gerektiğini, somut olayda tasfiye işlemlerinin eksiksiz tamamlanmadan davaya konu şirketin sicilden terkin işleminin hukuka aykırı olduğunu, huzurdaki davada ilk derece mahkemesinin şirketin ihyasına ilişkin kararının usule uygun olduğunun beyan ile;

davalı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/02/2024 Tarih - 2023/602 Esas - 2024/124 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

DAVA; sicilden TTK nun geçici 7. maddesi gereğince resen terkin edilen şirketin ihyası istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; dava dışı borçlu Hilal Grup Plastik Alüminyum Cam İnş. Nak. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin keşideci olduğu muhtelif keşide tarihli toplam 34.000,00 TL bedelli dört adet çekin davacıya ciro edildiği; ancak davacı tarafından ibraz edilen çeklerin karşılıksız çıkması üzerine davacı tarafça İstanbul 2. İcra Müdürlüğü 2015/31905 Esas, İstanbul 2. İcra Müdürlüğü 2016/4483 Esas, İstanbul 3. İcra Müdürlüğü 2008/29371 Esas ve İstanbul 8. İcra Müdürlüğü 2020/2828 Esas sayılı dosyaları ile icra takibi başlatıldığı, işbu icra dosyalarından düzenlenen ödeme emirlerinin borçlu şirkete tebliğ edildiği,

borçlu şirket tarafından ödeme emirlerine itiraz edilmediği ve takiplerin böylelikle kesinleştiği, takip dosyası kapsamında işlemlerin devamında, borçlu şirketin davalı ... tarafından ticaret sicilinden resen terkin edildiği ve icra takiplerinin sonuçlandırılamadığı belirtilerek, dava dışı Hilal Grup Plastik Alüminyum Cam İnş. Nak. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin ihyası ve terkin kaydının iptali için eldeki davanın açıldığı, ilk derece mahkemesince açılan davanın kabulüne karar verildiği, verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu, Dairemizin 13/10/2023 tarih, 2023/1585 E., 2023/1630 K. Sayılı kararı ile ilk derece mahkemesi kararının 6102 sayılı TTK'nın Geçici 7/2 maddesinde sayılı işlemlerin yerine getirilip getirilmediğinin araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekçesiyle kaldırılmasına karar verildiği, kaldırıma kararı sonrası yapılan yargılamada ilk derece mahkemesince eldeki istinafa konu karar ile davanın kabulüne karar verildiği,

karara karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Davalı, dava dışı şirketin 5174 sayılı Kanunun 10. Maddesi ile Oda Muamelet Yönetmeliği'nin 14. maddesi uyarınca sicilden terkin edildiğini, terkin işleminin usulüne uygun olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Dosyadaki delillere göre; şirketin 09/10/2014 tarihinde TTK'nın geçici 7. maddesi gereğince resen sicilden silindiği, şirkete ve temsilcisine bildirilen kayıtlı adresleri itibariyle çıkan tebligatların ise iade olduğu anlaşılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun geçici 7. maddesi uyarınca davacı veya davalı sıfatıyla devam eden davaları bulunan şirketlere anılan madde hükümlerinin uygulanmayacağı belirtilmiştir. Buna göre davacı sıfatıyla açılmış bir davası bulunan yahut aleyhine açılan bir davada davalı sıfatıyla yer alan şirket hakkında anılan geçici madde kapsamında re’sen terkin işlemi yapılamaz. Derdest davanın bulunması dışında şirket hakkında derdest icra takibinin bulunması da resen terkin işlemine engel niteliktedir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2023/929 E. 2023/1717 K. Sayılı 15.03.2023 tarihli kararında "... şirket hakkında 2007 yılında başlayan ve terkinden sonra da devam eden dava ve icra takipleri bulunduğundan davalı Müdürlük tarafından şirketin terkini TTK geçici 7 nci maddesi hükümlerine aykırıdır." denilmekle icra takiplerinin de bu kapsamda değerlendirilmesi gerekliliği vurgulanmıştır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2023/2712 Esas 2023/3167 Karar sayılı 23.05.2023 tarihli güncel kararı da aynı yöndedir.

6102 sayılı TTK'nın Geçici 7. maddenin 2. fıkrası uyarınca usulüne uygun terkin edilen şirketlerin ihyası için açılan davalarda şirketin ihya nedenine uygun şekilde sınırlı ihya kararı verilmesi gerekirken, anılan hükme uygun terkin işlemi yapılmadığı durumlarda Geçici 7. maddenin 15. fıkrasına dayalı olarak açılan dava sonrasında verilecek karar, eksik kalmış tasfiye işlemlerinin tamamlanarak şirketin tekrar ticaret sicilinden silinmesinden ziyade hukuka aykırı terkin işleminin iptaliyle şirketin usulsüz terkin öncesindeki hukukî statüsüne kavuşturulması niteliğinde olduğundan terkin işleminin iptali olmalıdır.

Böyle bir karar sonrasında ihyasına karar verilen şirket, herhangi bir şekilde tasfiye aşamasına girmeksizin hukuken varlık kazanır.

Geçici 7. madde kapsamında ticaret sicil müdürlüğünce münfesih sayılarak re’sen terkin edilen bir şirketin aynı maddenin 15. fıkrası kapsamında ihyasına yönelik olarak açılan davada, gerçekleştirilen re’sen terkin işleminin hukuka aykırılığının tespiti hâlinde verilecek ihya kararı, niteliği gereği terkin işleminin iptaline ilişkin olması nedeniyle TTK’nın 547. maddesinde düzenlenen ek tasfiye kapsamına girmeyeceğinden, ihya kararı yanında şirkete tasfiye memuru atanması gerekmez (Yargıtay HGK 2017/11-3184 E. 2021/1107 K.).

Diğer yandan; 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesinde şirketlerin resen terkin sebeplerinin sınırlı olarak sayıldığı, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği İle Odalar ve Borsalar Kanunu’nun 10 uncu maddesine göre adreslerinin ve durumlarının tespit edilememesi nedeniyle oda kaydının silinmiş olması bu sebepler arasında sayılmadığı görülmektedir.

Tüm bu açıklamalara göre; 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre, davacı veya davalı sıfatıyla devam eden davaları bulunan şirket veya kooperatiflere bu madde hükümlerinin uygulanmayacağının düzenlendiği, dava kavramı içerisinde icra takip dosyalarının da bulunduğu, davaya konu ihya talebinin 6102 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesinde öngörülen hak düşürücü süreye tabi olmadığı, davanın niteliği gereği ihya kararının amacının usulsüz terkin işleminin iptali olduğu, bu nedenle ihya ile birlikte tasfiye memuru atanmasına gerek bulunmadığı, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf isteminin reddi gerekmiştir.

Davacı vekilinin yargılama gideri ve vekalet ücretine yönelik istinaf isteminin incelenmesinde; yukarıda açıklandığı üzere davalı ... sicili müdürlüğü 6102 sayılı TTK'nun geçici 7. maddesinde öngörülen usul ve şartlar gerçekleşmeden ihyası istenen şirketi ticaret sicilinden re'sen terkin etmiştir.

Ticaret sicili müdürlüğünün tebligat ve ilanları üzerine gerekli bilgilendirme dava dışı şirket ve şirket müdürleri tarafından yapılmadığından terkin işleminde davalının kusurunun bulunmadığı görülmekle ilk derece mahkemesince davalı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Diğer yandan 29.05.2024 tarihli 32560 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7511 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 16 ncı maddesi ile "...6102 sayılı Kanunun geçici 7 nci maddesinin on beşinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.

“Bu maddede öngörülen usule uygun olarak kaydı silinen şirket veya kooperatifin ihyasına ilişkin yapılacak yargılamada ilgili ticaret sicili müdürlüğü aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmolunamaz.” düzenlemesine yer verilmiştir. Vekalet ücreti ve diğer yargılama giderleri 6100 sayılı HMK'nın yargılama giderlerini düzenleyen 323. maddesinde düzenlenmiş olup niteliği itibariyle usul hukukunun konusudur. Usul hukukuna ilişkin düzenlemeler ise derhal uygulanır.

Bu durumda, dairemizin istinaf inceleme tarihi itibariyle 29.05.2024 tarihli 32560 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7511 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 16 ncı maddesi yürürlükte olduğundan davalı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceği için davacı vekilinin bu yöndeki istinaf isteminin reddi gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak taraf vekillerinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine, karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; Taraflıarn İSTİNAF BAŞVURULARININ AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden alınmasına yer olmadığına,

3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma harçlarının hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların, istinaf edenler üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf edenler tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf edenlere iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin kararın temyize tabi bulunması nedeniyle Dairemiz tarafından yerine getirilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.11/10/2024

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*