Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/155 K.2025/1040

:.... VEKİLİ :....

DAVA

Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)

DAVA TARİHİ : 14/11/2022

KARAR TARİHİ : 28/05/2025

KR. YAZIM TARİHİ : 28/05/2025

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalı kooperatifin üyesi ve ortağı olduğunu, davalı kooperatifin 09.09.2022 tarihli Yönetim Kurulu Kararıyla müvekkilinin, Kooperatif İç Tüzüğündeki 18. Maddeyi ihlal ettiği iddiasıyla müvekkiline ait ... plakalı araca 45 gün boyunca iş vermeme cezası uygulandığını, söz konusu yönetim kurulu kararının hukuka aykırılık teşkil ettiğini, Gebze Darıca Motorlu Taşıyıcılar Kooperatif İç Tüzüğünün 18. Maddesi şöyledir.

"KOOPERATİF ÜYELERİ, Yönetim Kuruluna ve Kooperatif çalışanlarına karşı aşağılayıcı ve hakarette kesinlikle bulunamazlar. Kooperatif üyeleri içerisinde toplumun huzurunu bozacak her türlü davranışlardan kaçınmalıdır.

Aksi takdirde 45 (kırkbeş) iş günü iş verilmeme cezası uygulanacaktır." görüleceği üzere davalı kooperatifin iç tüzüğündeki 18. Madde KOOPERATİF ÜYELERİNİN, yönetim kuruluna ve kooperatif çalışanlarına karşı hakarette bulunulması durumundaki cezai durumu düzenlediğini, davalı Kooperatifin 09.09.2022 tarihli yönetim kurulu kararı incelendiğinde "......'a ait ait ... plakalı araçta şoför olarak çalışan ...'ın Yönetim Kurulu üyelerine fiziki müdahale ve sözlü hakaretlerde bulunduğunun" iddia edildiğini, yönetim kurulu üyelerine fiziki müdahale ve sözlü hakaretlerde bulunduğu iddia edilen ...'ın kooperatif üyesi ve ortağı olmadığını,

dava dışı ...'ın, müvekkilinin aracında çalışan şoför konumunda olduğunu, ayrıca ilgili evrakın celp edilmesi durumunda ... plakalı aracın ...'a ait olmadığı, müvekkiline ait olduğu, şoför ...'ın davalı kooperatifin üyesi ve ortağı olmadığının açığa çıkacağını, yönetim kurulu kararıyla anlatılanların dışında pay sahiplerine eşit şartlarda eşit davranılması emri, pay sahiplerinin haklı bir gerekçe olmaksızın keyfi olarak farklı muameleye tâbi tutulması yasağı anlamına gelen "eşitlik ilkesine" aykırı bir durum oluşturduğunu,

yönetim kurulu üyelerinin şahsi husumetlerini yönetim kuruluna taşımaya başladıklarını ve bir takım kooperatif iç tüzük normlarını dayanak göstererek keyfi ceza uygulamaya başladıklarını, mahkemece gerekli görüldüğü takdirde husumet iddialarının tanıkla ispatlanacağını beyanla; davalarının kabulü ile, 09.09.2022 tarihli yönetim kurulu kararının batıl olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili kooperatifin, taşıma ve nakliye hizmetlerine ihtiyaç duyan şirketler ile anlaştığını ve bu kapsamda üyelerinin taşıma hizmetlerini, kooperatif ana sözleşmesi ve çalışma iç tüzüğüne bağlı kalarak pazarladığını, davacı ...'ın 02/10/2015 tarihinden beri müvekkili kooperatifin ... nolu üyesi olduğunu ve ..., ... ve ... plakalı araçları ile ...'ı şoför olarak çalıştırmak suretiyle taşıma hizmeti sunduğunu, davacı üye tarafından kooperatife gönderilen Gebze 4.Noterliği 04/10/2022 tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarname içeriğinde yazıldığı üzere, müvekkili kooperatifin başkanı İbrahim Koç'un,

kendi makam odasında üçüncü bir şahıs ile şahsi bir meselesi hakkında konuşurken, kooperatif üyeleri veyahut üyelerin çalıştırdıkları şoförlerden hiç kimsenin adını anmaksızın ve herhangi bir grubu, kesimi hedef göstermeksizin yaptığı görüşmelerde sarf ettiği beyanları, izinsiz bir şekilde kooperatif başkanının konuşmalarını dinleyen davacının kardeşi ve aynı zamanda şoförü olan ... tarafından, sanki kooperatif başkanının beyanları şahsına söylenmiş gibi asılsız bir şekilde kendi üzerine alındığını ve kooperatif başkanı ile sözlü bir tartışma yaşandığını,

davacının şoförü olan ...'ın diğer üyelerin de bulunduğu kalabalık bir ortamda kooperatif başkanına yönelik sözlü ve fiili saldırısının kabul edilemez bir durum olduğunu, bu eylemlerin Kooperatif Çalışma İç Tüzüğünün 18.maddesine açıkça aykırılık teşkil ettiğini ve cezalandırılması gerektiğini, davacının kooperatif bünyesinde ..., ... ve ... plakalı üç araç ile taşıma hizmeti sunduğunu, kendisinin bizzat üç farklı araçta da şoför olarak çalışması fiziken mümkün olmadığından,

... plakalı aracında kardeşi ...'ın şoförlük yaptığını, davacının hem üç farklı araçla kooperatif bünyesinde çalışıp kazanç elde etmesi hem de buna karşılık şoförünün kusurlu eylemleriyle sebep olduğu bir durumda "şoförüm üye değildir, onun eylemleri sebebiyle bana ceza verilemez" şeklindeki yaklaşım ile iş bu davayı ikame etmesinin dürüstlük kuralına aykırılık teşkil ettiğini beyanla; davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...Davanın KABULÜNE, davalı kooperatifin 09/09/2022 tarihli yönetim kurulu kararı ile davacıya ait ... plaka sayılı araca uygulanan 45 gün boyunca iş vermeme cezasına ilişkin davalı kooperatif yönetim kurulu kararının iptaline,..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu kararın yönetim kurulu tarafından oy çokluğu ile değil oy birliği ile verildiğini, bu durumda mahkemenin kabulüne göre tüm yönetim kurulu üyelerinin davacıya ya da şoförüne karşı şahsi husumetleri mi vardır? bunun kabulünün mümkün olmadığını, kooperatifin her hafta değişen sıra listelerini fiziken muhafaza etmesinin mümkün olmadığını, zaten kanunen de sorumlu olmadığını, mahkemece deliller değerlendirilirken hususiyle tanık beyanları konusunda çok daha dikkatli davranılması gerektiğini, mahkemece alınan bilirkişi raporunun da hükme esas alındığını, bunun kabulünün de mümkün olmadığını belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davacı vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/11/2023 tarih, 2022/893 Esas - 2023/1076 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava kooperatif yönetim kurulu kararının iptaline ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusu yapılmıştır. İnceleme; 6100 sayılı HMK.'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde.

Davacının davalı kooperatifin ... numaralı üyesi olduğu, davacının çalışanı olan ...’ın kooperatif başkanına karşı olan eylemleri nedeniyle davalı kooperatifin davacı hakkında Kooperatif İç Tüzüğünün 18.maddesi gereği 45 gün iş vermeme cezası uygulandığı, anılan cezanın davacı hakkında uygulanmasının anılan tüzük hükümlerine aykırı olduğu, nitekim tüzüğün 18.maddesinin kooperatif üyeleri hakkında düzenlenen bir düzenleme olup, davacının çalışanı olan ...’ın kooperatif üyesi olmadığı gibi, çalışanın eylemleri nedeniyle davacıya ceza verilmeyeceğinden bahisle anılan kararın iptalinin talep edildiği,

davalı tarafça davacının çalışanı olan ...’ın davalı kooperatif başkanına sözlü ve fiziki saldırısı nedeniyle davacı hakkında anılan kararın alındığını, tüzüğün 18.maddesinin davacının çalışanı olması nedeniyle davacı hakkında da uygulanabileceğini beyan ederek davanın reddinin talep edildiği, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verildiği karara karşı davalı tarafın istinaf yasa yoluna başvurduğu görülmüştür.

1163 sayılı Kooperatifler Kanununda, yönetim kurulu kararlarına ilişkin iptal davası açılması, sadece Kanunun 16.maddesinde, yönetim kurulu tarafından alınan ortaklıktan çıkarılma kararlarına karşı düzenlenmiştir. Bu hal dışında ilke olarak yönetim kurulu kararlarına karşı doğrudan iptal davası açılamaz. Ancak yönetim kurulunun almış olduğu karar, bir ortağı doğrudan ilgilendirir veya onun haklarını ortadan kaldırır nitelik taşıyorsa ortaklıktan çıkarılma dışındaki bu tür yönetim kurulu kararları aleyhine doğrudan iptal davası açılabileceği Yargıtay içtihatları ile kabul edilmiştir. Bu husus Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2013/7506 E. 2014/691 K., 2012/6937 E. 2013/2091 K., 2012/6311 E. 2013/1145 K., 2011/5071 E. -2012/223 K. sayılı ilamlarında da vurgulanmıştır.

Eldeki olayda; dosyaya gelen ... anına ilişkin CD görüntülerinin çözümüne dair 13.03.2023 tarihli rapor ve dosyada dinlenen tanık beyanlarına ve dosya kapsamına göre; davacının kardeşi ve aynı zamanda çalışanı olan dava dışı ... ile davalı kooperatif başkanı İbrahim Koç arasında 31.08.2022 tarihinde sözlü tartışma yaşandığı, daha sonra ...’ın davalı kooperatif başkanına fiziki saldırıda bulunduğu, anılan eylem nedeniyle davalı kooperatifin davacıya kooperatif iç tüzüğünün 18.maddesi gereği 45 gün iş vermeme cezasını uyguladığı görülmüştür. Anılan yönetim kurulu kararının doğrudan davacıyı ilgilendirdiği anlaşıldığından davacının yönetim kurulu kararının iptalini talep edebileceği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığa konu kooperatif iç tüzüğünün 18.maddesi. "Kooperatif üyeleri Yönetim Kuruluna ve Kooperatif çalışanlarına karşı aşağılayıcı hakarette kesinlikle bulunamazlar. Kooperatif üyeleri içerisinde toplumun huzurunu her türlü davranışlardan kaçınmalıdırlar. Aksi takdirde 45(Kırkbeş) iş günü iş verilmeme cezası uygulanacaktır." Şeklindedir. Anılan maddenin kooperatif üyelerine hitaben düzenleme içerdiği anlaşılmaktadır.

Gerçekten de aynı tüzüğün 16. ve 17. maddeleri “Kooperatif üyeleri ve şoförleri…” şeklinde başlayan düzenleme içermesine rağmen 18. maddesi sadece “Kooperatif üyeleri…” şeklinde başlayan düzenleme içermekte ve anılan yükümlülüğü kooperatif üyelerine yüklemektedir.

Bu nedenle davacının çalışanının kooperatif başkanına yönelik fiziki ve sözlü saldırıda bulunması şeklinde gerçekleşen eylemi nedeniyle anılan tüzük hükmüne dayanılarak davacıya ceza verilmesi doğru olmadığından (Benzer yönde Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2010/2452 esas 2010/2871 karar sayılı ilamı) mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi isabetlidir.

Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davalının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; Davalının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,

2-Bakiye 345,55-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden davalı taraf üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden davalı tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davalıya iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.28/05/2025

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*