Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/1740 K.2024/1719

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/306 Esas - 2024/364 Karar sayılı kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine dosya dairemize tevzi edilmekle; ön inceleme aşamasında yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince; "Mahkememizin bu dava dosyası ile Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/309 Esas sayılı dava dosyasının HMK'nın 166/1. Maddesi uyarınca BİRLEŞTİRİLMESİNE,

-Yargılamanın Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/309 Esas sayılı dava dosyası üzerinden yürütülmesine" karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı-borçlu şirket tarafından 05/02/2024 tarih ve 2024/1 karar sayısı ile yapılan genel kurulda şirketin 2022 yılına ait kar payının dağıtılmasına karar verildiğini, olağanüstü genel kurul toplantısı (d) bendinde ''şirketin 2022 karının bulunması halinde Mart ayının son gününe kadar karın tespiti ve ortaklara eşit şekilde dağıtılması'' şeklinde karar alındığını, şirket kar etmiş olmasına rağmen tespit girişiminde bulunulmadığını, davacıya ödeme yapılmadığını, Kocaeli İcra Dairesi 2024/43530 esas sayılı ilamsız icra takibi başlatıldığını, itiraz neticesinde takibin durdurulduğunu, itirazın iptali ile takibin devamını, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydıyla davalı-borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ettiği anlaşılmaktadır.

İlk derece Mahkemesi tarafından "...Mahkememizin 2024/309 Esas sayılı dava dosyası incelenmiş, incelenen dosya ile iş bu dosyamız arasında hukuki ve fiili bağlantı bulunduğu, her iki davanın ihtilaf konularının benzer olduğu, davaların birlikte görülmesi gerektiği, sonuçlarının birbirini etkileyecek olması sebebiyle ayrı ayrı görülmelerinde hukuki yarar olmadığı, ayrı görülmelerinin de usul ekonomisine uygun olmadığı, HMK'nın 166.maddesi kapsamında birleştirme kararı verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." gerekçesi ile eldeki davanın aynı Mahkemenin 2024/309 E. Sayılı dosyası ile birleştirildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemenin birleştirme kararını "...Dair, verilen karar tarafların yokluğunda, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu esas karar ile birlikte Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere tensiben karar verildi..." şeklinde istinaf yolu açık şekilde verdiği görülmektedir.

Davaların birleştirilmesi ve ayrılması ile kanun yolları HMK.m.166 vd. Maddelerinde düzenlenmiştir.

Davaların birleştirilmesini düzenleyen HMK.m.166 şu şekildedir;

(1) Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar.

(2) Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren, bununla bağlıdır.

(3) Birleştirme kararı, derhâl ilk davanın açıldığı mahkemeye bildirilir.

(4) Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır.

(5) İstinaf incelemesi ayrı dairelerde yapılması gereken davaların da bu madde hükmüne göre birleştirilmesine karar verilebilir. Bu hâlde istinaf incelemesi, birleştirilen davalarda uyuşmazlığı doğuran asıl hukuki ilişkiye ait kararı inceleyen bölge adliye mahkemesi dairesinde yapılır.

Davaların ayrılması ise HMK.m.167'de şu şekilde düzenlenmiştir;

"(1) Mahkeme, yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak için, birlikte açılmış veya sonradan birleştirilmiş davaların ayrılmasına, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden karar verebilir. Bu durumda mahkeme, ayrılmasına karar verilen davalara bakmaya devam eder."

Davaların birleştirilmesi ve ayrılmasına ilişkin kararlara karşı başvurulabilecek kanun yolları ise HMK.m168'de şu şekilde düzenlenmiştir;

"Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde görülmekte olan davalar yönünden verilen birleştirme ve ayırma hususundaki ilk derece mahkemesi kararlarına karşı istinaf yoluna; bölge adliye mahkemesi kararları hakkında ise temyiz yoluna, ancak hükümle birlikte gidilebilir. Şu kadar ki, bu husus tek başına, bölge adliye mahkemesinde hükmün kaldırılarak esastan incelenme; Yargıtayda ise bozma sebebi teşkil etmez."

Bu yasal düzenlemeler belirtildikten sonra eldeki dava dosyası incelendiğinde Kocaeli 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/306 E. sayılı dosyasının, aynı Mahkemenin 2024/309 E. sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemelerinin her birinin aynı yer Mahkemesi sayıldığı, kaldı ki eldeki davanın aynı Mahkemenin farklı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, bu nedenlerle Kocaeli 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/306 E. sayılı dosyasındaki birleştirme kararı ile Kocaeli 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/309 E. sayılı dosyasında Mahkemenin HMK.m.166/1 gereğince bağlı olduğu,

aynı yer Mahkemeleri arasında verilen birleştirme kararının kesin nitelikte olduğu, ancak HMKm.166/2 gereğince farklı yerdeki Mahkemeye verilecek kararların kanun yoluna tabi olduğu, keza anılan kanun maddesinde kararın kesinleşmesi şartının açıkça ifade edildiği, bu durumda birleştirme kararı verilen Kocaeli 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/309 E. sayılı dosyasında tarafların davanın ayrılması için HMK.m.167 gereğince her zaman itirazda bulunabileceği, bunun ise aynı mahkemede yapılacak itiraz ile mümkün olduğu, mahkemenin bunu her zaman ara kararla değerlendirebileceği, bu ara kararın da hükümle birlikte istinafa tabi olduğu,

HMK. m.168'e göre de; aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde görülmekte olan davalar yönünden verilen birleştirme ve ayırma hususundaki ilk derece mahkemesi kararlarına karşı istinaf yoluna ancak hükümle birlikte gidilebileceği hususunun açıkça düzenlendiği, HMK. M.

294'e göre; hüküm, yargılama sonunda uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karar olarak tanımlandığı, bu anlamda birleştirme kararının Usul Hukuku açısından teknik olarak hüküm olarak kabul edilemeyeceğinin açık olduğu, mahkemece birleştirme kararının istinaf yolu açık olmak üzere verilmesi, aynı şekilde bu kararın istinafına verilen red kararının istinafının da, istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilmesi, kanunla kesin olarak düzenlenmiş kararın istinafına hak kazandırmayacağı, açıklanan nedenlerle istinafa tabi olmayan kararın istinaf edilmiş olması nedeniyle istinaf talebinin usulden reddine karar verilmiştir.