Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/1824 K.2024/1418

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacının dava dilekçesinde özetle; suçsuz yere içeride yattığını, icra ceza dosyaları nedeniyle ödemeler yaptığını ifade ve özetle; borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Deniz Faktoring Anonim Şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından açılan davanın görevsiz mahkemede açılmış olduğunu, davanın çekten kaynaklı alacak davası olduğunu, TTK'da düzenlenmiş olan kambiyo senedinden kaynaklanan hukuk davaları, mutlak ticari dava olup, aynı Kanunun 5/1. maddesi gereğince uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesinde çözümlenmesi gerekmekte olduğunu ifade ve özetle; Bu yönden görevli mahkeme Gebze Asliye Ticaret Mahkemeleri olup mahkemenin görevsizliğine itiraz ettiklerini beyan etmiştir.

Şirinoğlu Faktoring Anonim Şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; Tazminat davalarında yetkili mahkemelerin, genel yetki kuralı uyarınca davalının dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemeleri olduğunu, Müvekkili ... Faktoring şirketinin resmi faaliyet adresinin Beşiktaş/İstanbul olduğunu, bu nedenle yetkili mahkemelerin İstanbul (Çağlayan) Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, Bu nedenle mahkemenin yetkisine itiraz ederek öncelikle davanın usulden reddini talep ettiklerini beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...Davanın 6100 sayılı HMK'nın 114/2 ve 115/2. maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacının istinaf dilekçesinde özetle; kanuna göre olay yeri neredeyse, şirketin sicil gazetesi neredeyse, vergi levhası, ticaret odası neredeyse davanın orada açılacağını, hepsi Gebze de olduğu halde davanın açılmadığını, davanın ret edildiğini, on ay suçsuz yere ceza evinde yattığını, davanın açılmasını belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı Şirinoğlu Faktoring Anonim Şirket vekili vekilinin cevap dilekçesinde özetle; mahkemenin yetkisizlik nedeniyle değil, davacı tarafça arabuluculuk yoluna başvurulmadığından davanın usulden reddine karar verdiğini, Dairenin bu konuda aksi kanaatte olması halinde ise davanın yetkisizlik sebebiyle yine usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, İstanbul (Çağlayan) Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacının ceza evinde yatmasının davalının haksız bir fiilinden değil davacının, Çek Kanunu'nun 5.maddesi uyarınca suç teşkil eden fiilinden kaynaklandığını belirterek; davalının haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Deniz Faktoring Anonim Şirket vekili vekilinin cevap dilekçesinde özetle; ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olduğunu, davacının açıkça belirlenebilir bir talebinin bulunmadığını, davacının ödemelerini belgelendirilmediğini, ödemelerinin kime yapıldığının belirsiz olduğunu, davacının istinaf dilekçesinde istinafa başvuru gerekçelerinin açık ve net olarak belirtilmediğini, davacı tarafından istinaf harcının yatırılmadığını, usul ve yasaya uygun olmayan istimaf başvurusunun reddinin gerektiğini belirterek; davalının haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/06/2024 tarih, 2024/456 Esas - 2024/516 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın arabuluculuk dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davacı taraf istinaf talebinde bulunmuştur.

İnceleme; 6100 sayılı HMK.'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; davacının davaya konu edilen çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespiti amacıyla 05.01.2024 tarihinde eldeki davanın açıldığı, mahkemece arabuluculuk dava şartı nedeniyle davanın usulden reddine karar verildiği, karara karşı davacının istinaf talebinde bulunduğu görülmüştür.

7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı TTK'ya eklenen dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A maddesinde; "(1) Bu kanunun 4'üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi getirilmiştir.

Ticarî davalarda arabulucuya başvuru zorunluluğu getiren TTK m. 5/A(1) hükmü 28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” şeklinde değiştirilmiştir.

01/09/2023 tarihinde yürürlüğe giren 7445 sayılı Kanun'un m. 31 hükmü ile değişik 6102 sayılı TTK m. 5/A hükmünün son hâli "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." şeklinde olup, eldeki davanın 05/01/2024 tarihinde açılmış olması nedeniyle olayda uygulanması gereken hüküm budur.

6325 sayılı Kanun'un 18/A-2 maddesi: "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir. " şeklinde düzenlenmiştir.

Dosya kapsamı yukarıdaki kanun maddeleri ışığında değerlendirildiğinde; dava kambiyo senedine dayalı menfi tespit davası olup, 01.09.2023 tarihinden itibaren açılacak ticari dava niteliğindeki menfi tespit davalarının zorunlu arabuluculuğa tabi olduğu, davadan önce arabuluculuğa ilişkin anlaşmazlık son tutunağının dosyaya sunulmadığı, dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmadığının dosya kapsamından anlaşıldığı,

davacının dava tarihinden tarihinden evvel arabuluculuğa başvurmadığı ve arabuluculuk işlemlerini tamamlamadığı , dava açıldıktan sonra arabuluculuk başvurusunda bulunulmasının ve arabuluculuk anlaşmama son tutanağının mahkemeye sunulmasının 6325 sayılı Kanun'un 18/A maddesi ve TTK'nın 5/A maddesinde düzenlenen dava açılmazdan evvel arabuluculuğa başvuruya ilişkin dava şartının gerçekleşmediğini değiştirmeyeceği, dava şartlarının mahkemece resen nazara alınacağı anlaşıldığından mahkemece yazılı gerekçeyle davanın usulden reddine karar verilmesi doğru olup davacının istinaf başvurusu yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davacının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; davacının istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Davacı adli yardım kararı ile harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

4-İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

8-Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.22/10/2024

... Başkan ... ¸e-imzalıdır

... Üye ... ¸e-imzalıdır

... Üye ... ¸e-imzalıdır

... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*