Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/1848 K.2026/420

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili sigorta şirketinin bünyesinde Mertur firmasının taşıma sırasında meydana gelen farklı tarihli hasar/ziyan /kaybolma olaylarına ilişkin 3 farklı hasar dosyasının açıldığını, bu 3 farklı hasar dosyasına ilişkin olarak dava dışı sigortalıya yapılan tazminat ödemelerinin, Gebze İcra Dairesinin 2023/22812 esas numaralı dosyası ile davalı yandan rücuen talep edildiğini, dava dışı Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret Anonim Şirketi'ne müvekkili Eureko Sigorta A.Ş tarafından ... poliçe numarası ile nakliyat abonman poliçesi yapıldığını,

müvekkilinin sigortalısı olan dava dışı sigortalı Doğuş Otomotiv şirketine ait araçların lojistiği davalı Mertur firması tarafından yapıldığını, Sigortalıya ait VSSZZZKM5PR... şasi numaralı, 2023 model WOLKSVAGEN- CUPRA FORMENTOR model aracın, 13.01.2023 sevk tarihli lojistik faaliyeti esnasında ön tampon alt kısmı hasarlı ve çizik, tampon altındaki lipin kopuk olduğunun tespit edildiğini, Mertur firmasının taşıma faaliyetleri esnasında yukarıda şasi bilgileri verilen araçta oluşan bu hasarların sigortalı dava dışı Doğuş Otomotiv şirketi tarafından karşılandığını ve nefaset indirimi yapılarak satılmak zorunda kalındığını,

sigortalının uğramış olduğu bu maddi zararı (nefaset ve hasar bedeli), müvekkili sigorta şirketinin sigortalısına ödendiğini, sigortalıya ait WAUZZZGY9PA... şasi numaralı, 2023 model AUDİ - A3 SEDAN model aracın, 18.04.2023 sevk tarihli lojistik faaliyeti sonrasında araçta tek anahtar bulunduğunun tespit edildiğini, Mertur firmasının taşıma faaliyetleri esnasında yukarıda şasi bilgileri verilen araçta oluşan bu hasarların sigortalı dava dışı Doğuş Otomotiv şirketi tarafından karşılandığını ve nefaset indirimi yapılarak satılmak zorunda kalındığını, sigortalının uğramış olduğu bu maddi zararı (hasar bedeli),

müvekkili sigorta şirketinin sigortalısına ödediğini, sigortalıya ait WVWZZZAWZPY... şasi numaralı, 2023 model VOLKSWAGEN POLO model aracın, 19.04.2023 sevk tarihli lojistik faaliyeti esnasında arka bagaj kapağında ezik, sol ön kapıda çentik meydana geldiğini, Mertur firmasının taşıma faaliyetleri esnasında yukarıda şasi bilgileri verilen araçta oluşan bu hasarların sigortalı dava dışı Doğuş Otomotiv şirketi tarafından karşılandığını ve nefaset indirimi yapılarak satılmak zorunda kalındığını, sigortalının uğramış olduğu bu maddi zararı (hasar bedeli ve nefaset bedeli), müvekkili sigorta şirketinin sigortalısına ödediğini,

başlattıkları Gebze İcra Dairesi'nin 2023/22812 numaralı dosyada yapılan kısmi itirazın iptal edilerek mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı ile birlikte takibin 31.227,53.-TL yönünden devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sigorta şirketinin rücu hakkının doğabilmesi için, öncelikle, tazminat ödediği kişi ile sigortacı arasında zarar konusunu kapsayan bir sigorta sözleşmesinin mevcut olması gerektiğini, buna göre zarar gören ile sigortacı arasında tazminat yükümlülüğünü doğuran bir sigorta sözleşmesi yoksa sigortacının tazminat ödeme yükümlülüğü doğmayacağından rücu hakkının da olamayacağını, davacı şirket ile müşterisi arasında bu şekilde düzenlenmiş bir poliçe yoksa ödenen bedellerin müvekkilinden talep edilmesinin mümkün olmadığını, dava dilekçesinde davacının,

dava dışı şirket ile aralarında bir sözleşme bulunduğunu iddia etmiş ise de sözleşmeyi dosyaya sunmadığını, Mahkememizce ara karar ile davacıya delil listesindeki belgeleri sunması ek süre verildiğini, işbu cevap dilekçelerinin sunulduğu tarih itibariyle davacıya verilen sürenin dolmadığını, bu sebeple davacı tarafça sunulacak belgelere karşı itiraz haklarını saklı tuttuklarını ve sözleşmenin süresinde sunulmaması halinde daha sonra sunulmasına muvafakatlerinin olmadığını, davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, zaman aşımı itirazı doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini, esas yönünden davanın reddini,

davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, zaman aşımı itirazının kabulünü, delillerinin toplanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... 1-Davanın KABÜLÜNE, Davalı borçlunun Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2023/22812 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin aynen devamına, 2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, 3-Davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; söz konusu hasarların, üstü açık araçla taşıma işinin ortaya çıkardığı olağan risklerin dışında davalının dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmemesi sebebiyle ortaya çıktığının ispat yükünün davacı sigorta şirketinin üzerinde olduğunu; davacının ancak gerçek zararı, davalıdan talep etme hakkına sahip olduğunu; davacı Sigorta şirketi, sigortalısına daha fazla tazminat ödemiş olsa bile,

kendisinin ancak sigortalının uğradığı gerçek zararı talep hakkına sahip olacağını, araçta söz konusu hasar sebebiyle herhangi bir değer kaybı meydana gelmemişken araçta yapılan nefaset indiriminden davalının sorumlu tutulmuş olmasının hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda tespit edilen ve davacının hasar bedeli adı altında talep etmiş olduğu bedellerin piyasa gerçeklerinden uzak ve fahiş olduğunu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında, hasar bedellerinin piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığına yönelik herhangi bir değerlendirmenin yapılmadığını;

hasar bedellerinin, davacı şirketin sigortalısı olan dava dışı Doğuş Oto ekspertizleri tarafından belirlendiğini, davacı tarafça davalıya rücu edildiği iddia edilmesine karşın dosyada buna ilişkin bir delilin mevcut olmadığını, dolayısıyla 3 aylık sürenin geçirildiğinin kabulü ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulü yönünde hüküm kurulmuş olmasının hatalı olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davacı vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 09/07/2024 tarih, 2023/790 Esas - 2024/557 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; taşıma sözleşmesi nedeniyle sigortalının hasar gören aracı için davacının ödediği bedelin, TTK'nın 1472 maddesi uyarınca sorumludan tahsili isteminden kaynaklanan itirazın iptaline ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı tarafından istinaf başvurusu yapılmıştır. İnceleme; 6100 sayılı HMK.'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; davacıya 31.12.2022 - 31.12.2023 tarihleri arasını kapsayan nakliyat emtea abonman sigorta poliçesi ile sigortalı olan dava dışı Doğuş Otomotiv Servis ve Tic.

A.Ş.’nin taşıma işlerinin davalı tarafından yapıldığını, 13.01.2023 tarihli taşıma irsaliyesi ile davacının sigortalısına ait VSSZZZKM5PR... şasi numaralı, 2023 model WOLKSVAGEN- CUPRA FORMENTOR model aracın tesliminde ön tampon alt kısmı hasarlı ve çizik, tampon altındaki lipin kopuk olduğunun tespit edildiğini;

sigortalıya ait WAUZZZGY9PA... şasi numaralı, 2023 model AUDİ - A3 SEDAN model aracın, 18.04.2023 sevk tarihli lojistik faaliyeti sonrasında araçta tek anahtar bulunduğunun tespit edildiğini, yine sigortalıya ait WVWZZZAWZPY... şasi numaralı, 2023 model VOLKSWAGEN POLO model aracın, 19.04.2023 sevk tarihli lojistik faaliyeti esnasında arka bagaj kapağında ezik, sol ön kapıda çentik meydana geldiğini, anılan hasarların ve eksikliğin giderilmesi ve nesafet ödemesi için davacının sigortalısına toplam 30.499,56 TL ödeme yapıldığı,

davalı ile dava dışı sigortalı arasındaki sözleşme gereği anılan hasardan davalının sorumlu olduğundan bahisle davacının hasar nedeniyle ödediği bedelin davalıdan tahsili için başlattığı takibe davalının itirazı üzerine eldeki davanın açıldığı; davalı tarafça davanın reddinin talep edildiği, alacağa karşı zaman aşımı definin ileriye sürüldüğü, mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalının istinaf yasa yoluna başvurulduğu görülmüştür.

Dava, 6102 sayılı TTK'nın 850 vd. maddelerinde düzenlenen, taşıma işlerinden kaynaklanmaktadır. 6102 sayılı TTK'nın 863. maddesinde; sözleşmeden durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça gönderenin eşyayı taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorunda olduğu; taşıyıcının da ayrıca yüklemenin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir. TTK.'da gönderenin kusursuz sorumluluğu halleri (m. 864), taşıyanın sorumluluğu (m. 875) ile tazminatın hesaplama yöntemi (m. 880), sorumluluk sınırları (m. 882), sorumluluğunun sınırlama hakkının kaydı (m. 886) halleri, açıkça düzenlenmiştir.

Davacı sigortacının taşıma işleminin tarafı olmaması nedeniyle uğradığı zararını taşıma işleminin taraflarından isteme hakkı vardır. Taşıma işleminin tarafları ise gönderen ve taşıyan olup sorumluluk halleri yukarıda açıklandığı gibidir.

Gönderen ile taşıyıcının zararın meydana gelmesindeki sorumluluklarının 6102 sayılı TTK'nın 863-(1) maddesi uyarınca; değerlendirilmesi gerekmektedir. Anılan hükümde, açıkça eşyayı "taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, sabitleyerek yüklemek" borcu gönderene yüklenmiştir.

Somut olayda. Dava dışı sigortalı Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. ile davalı şirket arasında 25/03/2020 tarihli "I. Bölge Yurtiçi Araç Taşıma Sözleşmesi" imzalanmıştır. Sözleşmenin 5.25.5 maddesine göre. "MERTUR gemi tahliye taşımaları için aşağıda belirtilen sayıda personeli liman sahasında görevlendirerek hazır bulunduracaktır.

Liman sahasında tüm yasal iş akışını takip ve organize edecek, konulara vakıf yönetici seviyesinde bir personel, Araç yükleyen taşıyıcıların organizasyonunu sağlayacak bir yükleme sorumlusu." Sözleşmenin 6.5.2 maddesine göre.

"Gemi ve lojistik saha hasarı dışında kalan, yükleme-boşaltma ve taşınma sırasında vuku bulabilecek, taşıyıcı şoförün ve MERTUR bünyesindeki diğer personel kusurundan dolayı oluşan hasarların tazmin edilebilmesi için gerekli tüm belge ve raporların, MERTUR tarafından temin edilmesi ve DOĞUŞ OTOMOTİV'in bilgilendirilmesi zorunludur.

MERTUR, bu yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde DOĞUŞ OTOMOTİV'in uğrayacağı tüm zararların tazmininden sorumlu olacaktır." Sözleşmenin 6.5.3 maddesine göre. "MERTUR'a ait taşıyıcıların veya çalışanların hatasından kaynaklanan 0 sınıfı hasarların dışında kalan hasarlar için, DOĞUŞ OTOMOTİV'in araç bedeli üzerinden uyguladığı nefaset indirim tutarı DOĞUŞ OTOMOTİV'in anlaşmalı olduğu sigorta firması veya DOĞUŞ OTOMOTİV tarafından MERTUR'a rücu edilecektir.

DOĞUŞ OTOMOTİV'in hasar sınıflarına göre uyguladığı nefaset oranları EK-E'de verilmiştir." Sözleşmenin 6.5.5 maddesine göre.

"Taşıyıcıların seyri sırasında yoldan kaynaklanan taş hasarları mücbir sebepli hasar kabul edilerek bu hasarlarla ilgili onarım ve nefaset bedeli MERTUR'a rücu edilmeyecektir" ve en önemlisi Sözleşmesin 6.4.1 maddesinde “…MERTUR aracı ilk teslim aldığı andan aracı teslim edene kadar geçen süreçte yaptığı tüm taşımalardan dolayı oluşacak hasar eksiklikten sorumlu olacaktır..." Yine sözleşmenin 6.4.2.maddesine göre ise taşıyıcı şoförleri maddede belirtilen aşamalarda araçları eksik-hasar kontrolü yaparak ve tutanak düzenleyerek teslim alacaklardır.

Anılan hükümler ile sözleşme hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasındaki sözleşmeyle yükleme sorumluluğunun tamamının dava dışı sigortalı şirkete bırakılmadığı, davalının yüklemeye en az bir tane yönetici konumunda personel ve diğer personelle nezaret etme yükümlülüğünün yüklendiği (sözleşme 5.25.5), nefaset indirimi ile mücbir sebep hallerinin düzenlendiği ve davalıdan kaynaklanmayan hasarların nasıl belgelendirileceğinin ve sorumluluk hallerinin sözleşmede açıklandığı (sözleşme 6.5.2) anlaşılmaktadır.

Dosyaya sunulan 30.03.2024 tarihli bilirkişi heyet raporu ile dosya kapsamındaki tüm delillere göre.

VSSZZZKM5PR... şasi numaralı, 2023 model WOLKSVAGEN - CUPRA FORMENTOR model aracın tesliminde ön tampon alt kısmı hasarlı ve çizik, tampon altındaki lipin kopuk olduğunun tespit edildiği, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre davalının yüklemeye nezaret etmesinin gerektiği, yükleme esnasında aracın hasarlı olduğuna dair sözleşmenin 6.4.2. maddesince düzenlenmiş bir tespit tutanağının da olmadığı, taşıma sonunda aracın teslimi anında anılan hasarın olduğuna dair tespit yapıldığı, sözleşmenin 6.4.1 ve 6.5.2.maddesi gereği davalının anılan hasardan sorumlu olduğu, oluşan hasarın sözleşmenin 6.1.maddesindeki tanıma da uyduğu anlaşıldığı,

bilirkişiler tarafından yapılan tespitlere göre ortaya çıkan hasarın ve nesafet ödemesinin de rayiçlere uygun olduğu bildirildiği.

WAUZZZGY9PA... şasi numaralı, 2023 model AUDİ - A3 SEDAN model aracın, 18.04.2023 sevk tarihli lojistik faaliyeti sonrasında araçta tek anahtar bulunduğunun tespit edildiği, taraflar arasındaki sözleşmenin 6.4.2.maddesine göre davalının araçları teslim alırken eksik kontrolü yaparak ve varsa eksiklikleri tespit edip tutanağa bağlayarak almasının gerektiği, davalının anılan aracın anahtarının eksik olduğuna dair sözleşmenin 6.4.2. maddesince düzenlenmiş bir tespit tutanağının da olmadığı, taşıma sonunda aracın teslimi anında anılan eksikliğin olduğuna dair tespit yapıldığı,

sözleşmenin 6.4.1 ve 6.4.2. maddesi gereği davalının anılan eksiklikten sorumlu olduğu, oluşan zararın sözleşmenin 6.2. maddesindeki tanıma da uyduğu anlaşıldığı, bilirkişiler tarafından yapılan tespitlere göre ortaya çıkan zararın da rayiçlere uygun olduğu bildirildiği.

WVWZZZAWZPY... şasi numaralı, 2023 model VOLKSWAGEN POLO model aracın, 19.04.2023 sevk tarihli lojistik faaliyeti esnasında arka bagaj kapağında ezik, sol ön kapıda çentik meydana geldiği, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre davalının yüklemeye nezaret etmesinin gerektiği, yükleme esnasında aracın hasarlı olduğuna dair sözleşmenin 6.4.2. maddesince düzenlenmiş bir tespit tutanağının da olmadığı, taşıma sonunda aracın teslimi anında anılan hasarın olduğuna dair tespit yapıldığı, sözleşmenin 6.4.1 ve 6.5.2. maddesi gereği davalının anılan hasardan sorumlu olduğu,

oluşan hasarın sözleşmenin 6.1.maddesindeki tanıma da uyduğu anlaşıldığı, bilirkişiler tarafından yapılan tespitlere göre ortaya çıkan hasarın ve nesafet ödemesinin de rayiçlere uygun olduğu bildirildiği, anılan raporun taraf ve yargı denetimine elverişli olduğu anlaşıldığından hükme esas alınmasının isabetli olduğu anlaşılarak mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi isabetlidir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde zaman aşımı itirazında bulunmuş ise de; ilk derece Mahkemesi'nce belirtildiği gibi 6102 sayılı TTK'nın 855-(3) maddesi taşıyıcının bir diğer taşıyıcıya rücusu ile ilgili olup sigorta şirketinin açtığı rücu davasına uygulanmaz. 6102 sayılı TTK'nın 1473. maddesi gereğince yasal halefiyet hakkına sahip olan davacı, selefi bulunduğu kişi davayı hangi zaman aşımı süresi içinde açması gerekiyorsa davayı o süre içinde açması gerekir. Bu durumda, 6102 sayılı TTK'nın 855-(2) maddesi gereğince eşyanın teslim tarihinden itibaren (1) yıllık zaman aşımı süresi bulunduğu ve davanın ve takibin 1 yıllık zaman aşımı süresi içinde açıldığı görülmekle zaman aşımına ilişkin istinaf itirazının da reddi gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde; usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; davalı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; ESASTAN REDDİNE,

2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Alınması gereken 2.133,15-TL istinaf karar harcından, istinafa gelirken peşin alınan 534,00-TL'nin mahsubu ile kalan 1.599,15-TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302/5 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

4-İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

8-Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.04/03/2026

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*